لینکدونی سایت


مقاله رایگان:ارزیابی لاینهای خالص نوترکیب گندم نان از نظر برخی صفات زراعی و

دسته بندی: دسته بندی نشده
بازدید

 

 

 

 

 

ارزیابی لاینهای خالص نوترکیب گندم نان از نظر برخی صفات زراعی و

مورفولوژیکی

 

مهدی تقی زادگان1، مجید نوروزی2*، سعید اهری زاد3

 

  1. دانشآموخته کارشناسی ارشد اصلاح نباتات گروه به نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز
  2. دانشیار گروه بهنژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز
  3. استاد گروه به نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز

 

                   تاریخ وصول مقاله: 31/01/1394                                                             تاریخ پذیرش مقاله: 25/06/1394

 

 چكيده

 
  

به منظور شناسایی لاین های پرمحصول گندم با خصوصیات مطلوب زراعی، 40 لاین خالص نوترکیب )نسل شش( گندم نان حاصل از تلاقی ارقام ‘نوراستار’ )پاییزه( و ‘زاگرس’ )بهاره( در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار، در مزرعهه  تحقیقهاتی  دانشهکده  کشاورزی دانشگاه تبریز و در سال زراعی 1392 ارزیابی شدند. صفات مورد اندازه گیری شهامل  وزن پهدانکل ، وزن میهانگره  دوم، وزن سنبله، تعداد دانه در سنبله، تعداد سنبله در کرت، زیست توده کل، عملکرد دانه، وزن هزاردانه، ارتفاع بوته، طول پدانکل، طول میهانگره  دوم، طول سنبله، شاخص برداشت، سطح برگ پرچم و عملکرد کاه بودند. بین لاین های مورد مطالعه از نظر همه صهفات  بهه جهز  وزن سنبله، سطح برگ پرچم و شاخص برداشت اختلاف معنی دار مشاهده شد. تعداد دانه در سنبله، تعداد سنبله در کهرت ، زیسهت  تهوده  و عملکرد کاه از صفات مهمی بودند که تنوع ژنتیکی بالایی نسبت به سایر صفات داشتند. صفات وزن پدانکل، وزن میهانگره  دوم، تعهداد  دانه در سنبله، تعداد سنبله در کرت و وزن هزاردانه از وراثتپذیری بالایی برخوردار بودند. وزن پدانکل، وزن میانگره دوم و تعداد دانه در سنبله بیشترین درصد بازده ژنتیکی را داشتند. در مقایسه میانگین صفات در مقایسه میانگین صفات، لاین های 93، 28، 296 و 31 به عنوان برترین لاین ها شناسایی شدند. براساس تجزیه همبستگی ساده، رگرسیون گام به گام و تجزیه علیت، صفات تعداد دانه در سنبله، تعداد سنبله در کرت مهمترین اجزای مؤثر بر افزایش عملکرد دانه بودند. تجزیه خوشهه  ای از نظهر  کلیهه  صهفات  و براسهاس  میهانگین  داده های استاندارد و روش Ward لاین های مورد مطالعه را به چهار گروه تقسیمبندی کرد. با انجام تجزیه به عامل ها، چهار عامل مهم، در حدود 82 درصد از کل تغییرات داده ها را توجیه کردند.

كلید واژه ها: بازده ژنتیکی، تجزیه علیت، عملکرد دانه، وراثتپذیری.

 

 

 Email: [email protected]                                                                                                                              نویسنده مسئول *

 

مقدمه

گندم )با نام علمهی  Triticum aestivum L.( در سها لهها یاخیر بهدلیل افزایش رشد جمعیهت  و بهروز  بحهران  غهذایی  برای اکثر کشورها بهویژه کشورهای در حال توسعه و فقیهر  و مزای ای مختلف ی ک ه در مقایس ه ب ا س ایر محص ولات کشاورزی دارد، این گیاه را تبدیل به ابزار سیاسی اقتصهادی  کرده است. پهیش بینهی  شهده  اسهت  تها  سهال  2020 میهزان  تقاضای گندم 40 درصد افزایش پیدا کند، لذا افزایش سریع تولی د گن دم ض روری اس ت [11]. در ای ن راس تا، عل وم مختلف جهت دسهتیابی  بهه  ایهن  ههدف  بهه  کمه   بخهش  کشاورزی آمدند که بی تردیهد  یکهی  از کلیهدی تهرین  آنهان ، اصلاح نباتات است [8]. تنوع ژنتیکی اساس اصلاح نباتات و ماده خام و ضروری برای آن می باشد [21]. با بهالا  رفهتن  تنوع ژنتیکی در ی  جامعه، دامنه انتخاب، خهواه  طبیعهی  و خواه مصنوعی وسیع تر خواهد شد [4].

گن دم از نظ ر خصوص یات مختل ف کم ی و کیف ی و سازگاری با عوامل محیطی و انواع مقاومت هها  دارای تنهوع  ژنتیکی وسیعی می باشد. مطالعهه  تنهوع  ژنتیکهی  و تفکیه   ژنوتیپ ها از طریق بررسی درجه شباهت و تفاوت تعدادی از نمونه امکانپذیر می گردد و شرط انجام آن، گهروه بنهدی  نمونه ها با بهره گرفتن از معیار تشابه یا عهدم  تشهابه  و نیهز  بهه -کارگیری انواع مختلف روشهای آمهاری  چنهدمتغیره  اسهت .

تجزیه خوشه ای یکی از روش های مناسب برای گروهبنهدی  ژنوتیپ ها است. علاوه بر استفاده از تنوع ژنتیکی توده ههای  بومی و گونه های وحشی، پژوهشگران علاقمنهد  بهه  ایجهاد  تغییرات در داخل ارقام اصلاح شده نیز مهی  باشهند . بهدین -منظور، لاین های مختلف با ویژگهی ههای  مکمهل  را بها  ههم  تلاقی داده و در بین نتاج حاصل نسهبت  بهه  بررسهی  تنه وع ژنتیکی اقدام می شود. جمعیت های مصهنوعی  کهه  بیشهترین  کههاربرد مطالعههاتی را در تنههوع دارنههد، اغلههب دو والههد هموزیگوسی با هم تلاقی داده می شوند و جمعیت در حال تفرق 2F  )نظیهر  جمعیهت  لایهن ههای هاپلوئیهد  مضهاعف ،جمعیت لاین های خالص نوترکیهب  و جمعیهت  لایهن     ههای

ایزوژن( تهیهه  مهی شهود ، یکهی  از انهواع  ایهن  جمعیهت  هها ، جمعیت لاین های خالص نوترکیب[1] )RIL( اسهت . RILهها  لاین های خالصی هستند که بهه  روش باله   ته  بهذری  از جمعیت 2F با خودباروری های مکرر تولید میشهوند  یعنهی  مشتق شده از جمعیت 2F است که هیچ گزینشهی  تها         نسهل هفت یا هشت صورت نمی گیرد و هدف این است که تمام ترکیب های مختلف آللی در نتهاج  وجهود           داشهته باشهد . در هنگام تولید، RIL های مورد مطالعه این آزمایش نیهز  ههیچ گونههه  گههزینش  مصه نوعی صههورت  نگرفتههه  و تمه امی نوترکیبی های دو والد تا خالص شدن نتهاج  حفه   گردیهده  است [7].

هدف از انجام پژوهش حاضهر ، بررسهی  تنهوع  ژنتیکهی  بین نسل ها از نظر صفات مورفولوژیکی و زراعی، شناسایی لاین ههای  برتهر  از لحها   عملکهرد  و سهایر  صهفات  مهورد  ارزیابی و نیز گروهبندی لاین ها از نظر صفات مورد مطالعه بود.

 

مواد و روش ها

آزمایش در ایستگاه تحقیقهاتی  دانشهکده  کشهاورزی  تبریهز  واقع در اراضی کرکج در 12 کیلومتری شرق تبریز با ارتفاع 1360 متر از سطح دریا، طی سال زراعهی  91-1390 اجهرا  شد. آب و هوای منطقه از نوع نیمه خش  سرد کوهستانی می باشد. خاک سطحی ایسهتگاه  جهزو  خهاک ههای  لهومی  – ش نی ب وده و دارای اس یدیته قلی ایی ض عیف ت ا متوس  می باشد [1].

مواد گیهاهی  مهورد  اسهتفاده  در ایهن  مطالعه ه، 38 لایهن  خالص )نسل 6( نوترکیب گندم نان حاصل از تلاقی ارقهام  ‘نوراستار’ و ‘زاگرس’ به همهراه  والهدین  بهود  )جهدول  1(.

رقم ‘نوراستار’ در دهه 80 در ساسهکاچوان  کانهادا  معرفهی  شد که مقاوم ترین رقم به سرما در دنیا محسهوب  مهی شهود  [14]. از این رقم به عنوان ژنوتیپ استاندارد مقاوم به سرما و انجماد در اکثر تحقیقات استفاده می شود. ‘نوراسهتار ’ بهه  بهاره سازی طولانی نیاز دارد و مدت بهاره سازی آن بین 21 تا 49 روز است [13]. حهداقل  پهنج  هفتهه  بههاره  سهازی  در دمای دو درجه سهانتی گهراد  بهرای  شهروع  نمهو  زایشهی  آن ضروری است. این رقم جزء ارقام پابلند بهوده  و ارتفهاع  آن بین 110 تا 130 سانتی متر است [12]. رقم ‘زاگهرس ’ یه   رقم بهاره است. این رقم با شجره Tan “S”/Vee”// Opata از م واد گی اهی دری افتی از مؤسس ه  ب ینالملل ی ایک اردا )انستیتو تحقیقات کشاورزی مناطق خش(  انتخهاب  شهده  است. رقم ‘زاگرس’ به خشکی و گرمهای  آخهر  دوره رشهد  متحمل اسهت  و همچنهین  دارای سهازگاری  وسهیع  و قابهل  مقایسه با ارقامی نظیر مارون بهه  لحها   برتهری  عملکهرد  و مقاومت بیشتر به بیماری زنه   زرد و قههوه ای اسهت . ایهن  رقم جزو زودرس ترین ارقام به شمار می رود و برگ پهرچم  آن پس از هفت هفته ظاهر می شود. ‘زاگرس’ به عنوان ی 

جدول 1. نام لاین های خالص نوتركیب گندم حاصل از تلاقی ارقام زاگرس’ و نوراستار’

          شماره لاین         ردیف         شماره لاین          ردیف         شماره لاین           ردیف          شماره لاینردیف
 RIL-206 31 RIL-95 21 RIL-45 11                 زاگرس )1( 1
 RIL-225 32 RIL-102 22 RIL-46 12                 نورستار )2( 2
 RIL-239 33 RIL-143 23 RIL-51 13 RIL-8 3
 RIL-265 34 RIL-145 24 RIL-58 14 RIL-15 4
 RIL-281 35 RIL-159 25 RIL-62 15 RIL-23 5
 RIL-293 36 RIL-163 26 RIL-63 16 RIL-26 6
 RIL-296 37 RIL-182 27 RIL-68 17 RIL-27 7
 RIL-298 38 RIL-183 28 RIL-86 18 RIL-28 8
 RIL-300 39 RIL-184 29 RIL-93 19 RIL-31 9
 RIL-328 40 RIL-195 30 RIL-94 20 RIL-32 10

 

رقم حساس است و دمای کشنده 50 درصد آن منهای سهه درج ه س  انتیگ راد اس ت. ارتف اع ‘زاگ رس’ 80 ت ا 90

سانتی متر و نیمهه  پاکوتهاه  اسهت . ‘زاگهرس ’ از نظهر  جمیهع  صفات، ی  رقم قابل توصیه برای مناطق دیهم  اسهت . ایهن  رقم از لحا  مقاومت به سرما و نیز از نظر صفات زراعی با

‘نوراستار’ تفاوت قابل توجهی دارد [2].

کاشت بذور پس از انجام شخم و عملیهات  دیسه   در زمینی به سهطح  350 مترمربهع  انجهام  گرفهت . در پهژوهش  حاضر، برای ارزیابی لاین های خهالص  نوترکیهب  گنهدم  از طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار استفاده شد. ههر  تکرار شامل چهار کرت بود که در هر ی  از آنهه ا 10 بهذر  خالص لاین گندم با توزیع تصادفی کشت شدند. هر واحد آزمایش، نیز متشکل از سه ردیهف  بهه  طهول  دو متهر  و بهه  فاصله 20 سانتی متر بود. فاصله بوته ها در روی ردیف دو و عمق کاشت بذور 5/1 سانتی متر و فاصهله  بهین  ههر  واحهد  آزمایش 5/0 متر درنظر گرفته شهد . کهود  اوره )46 درصه د نیتروژن( به میزان 4/217 کیلوگرم در هکتهار  )معهادل  100 کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار( و در سه مرحله )هنگام کاشت، ساقه دهی و گلدهی( در خاک مصرف شد.

در مراحل مختلف رشد و نمو گیهاه ، برخهی  از صهفات

زراعی مورفولوژی  مهورد  انهدازه گیهری  قهرار  گرفتنهد  کهه عبارتند از:

ارتفاع بوته: در اوایل مرحله خمیری شدن دانهه  هها ، در هر واحد آزمایشی ارتفاع 10 بوته تصادفی، از سطح خهاک  )محل طوقه( تا انتهای سنبله اصلی )بهدون  درنظهر  گهرفتن  ریش ها(، برحسب سانتی متهر  و بها  دقهت  یه   میلهی متهر  اندازه گیری شد.  

سطح برگ پرچم: برای تعیین سهطح  بهرگ  پهرچم  10 بوته به صورت تصادفی انتخاب و طول و بزرگترین عرض برگ پرچم مربوط به سنبله اصلی برحسب سانتی متهر  و بها  دقت ی  میلی متر اندازه گیری شد. سهطح  بهرگ  پهرچم  بها  استفاده از ارتباط محاسبه شد:

  A = 0/7 )W × L(                                         )1(

 

 در این ارتباط، A سطح برگ پرچم، L و W به ترتیهب  طول و عرض پهن  برگ می باشد [20]

طول سنبله: از قاعده سنبله تها         نهوک آن بهدون  درنظهر  گرفتن ریش ها برحسب سانتی متر و با دقت ی  میلی متهر   اندازهگیری شد.

طول پدانکل: فاصله اولین گهره  پهای  سهنبله  تها  محهل  اتصال برگ پرچم به ساقه اصلی برحسب سانتی متر انهدازه  گرفته شد. 

وزن پدانکل: وزن پدانکل در 10 بوته تصهادفی  از ههر  لاین در هر تکرار اندازه گیری شد و میهانگین  وزن پهدانکل 

10 بوته به عنوان وزن پدانکل درنظر گرفته شد. 

وزن میانگره دوم: وزن میهانگره  دوم         نیهز هماننهد  وزن پدانکل، برحسب گرم با ترازوی حساس تعیین شد. 

وزن سنبله: میانگین وزن سنبله ههای  10 بوتهه  انتخهاب  شده در هر تکرار به عنوان وزن سنبله درنظر گرفته شد. تعداد دانه در سنبله: از بین سنبله های بارور، 10 سنبلهاصلی به طور تصادفی انتخاب و تعهداد  دانهه  ههای  موجهود شمارش و تعداد بهدست آمده به 10 تقسیم شد.  

تعداد سنبله در كرت: تمامی سنبله های اصلی و فرعی موجود در هر کرت شمارش شدند.  

وزن هزاردانه: برای اندازه گیری وزن هزاردانه هر لاین،

1000 دانه سالم شمارش و وزن آنها برحسب گهرم  تعیهین  گردید.

عملکرد دانه: میزان عملکرد کل دانه بهدسهت  آمهده  از سه ردیف هر کرت، برحسب گرم بها  تهرازوی  حسهاس  تها 

01/0 گرم توزین شد. 

زیست توده: وزن کل بخش هوایی )بخش رویشهی  بهه  اضافه دانه( هر واحد آزمایشهی  پهس  از حهذف  حاشهیه  هها  برحسب گرم و با ترازوی حساس تا 1/0 گرم توزین شد.

عملکرد كاه: از طریق تفاضهل  عملکهرد  دانهه  کهرت  از وزن زیست توده کل کرت محاسبه شد.  

شاخص برداشتت : از نسهبت  عملکهرد  دانهه  کهرت  یها  عملکرد اقتصادی به وزن زیست توده کل بهدست آمد. 

واریانس ژنوتیپی که بخشی از واریانس فنهوتیپی  اسهت  باتوجه به امید ریاضی ها از فرمول )2( محاسبه شد: 

)2(                           σˆ2g MST r MSE. در ای ن رابط ه، ˆ2g   واری انس حقیق ی ژنتیک ی، ˆ 2e واریانس محیطی و r تعداد تکرار مؤثر بود.   

برای پیشبینی میهزان  پیشهرفت  در عملیهات  اصهلاحی  اقدام به محاسبه بازده ژنتیکی با شدت 10 درصد براسهاس  فرمول زیر محاسبه میشود:

k c σˆ2g

        σˆ2e  σˆ2g Gc =                                     )3(

r

در این ارتباط، Gc بازده ژنتیکی، C ضهریب  کنتهرل  و K ضریب شدت گزینش )75/1( بود و درصد بهازده  ژنتیکهی  نیز از حاصل تقسیم بازده ژنتیکی بهر  میهانگین  کهل صهفت مربوطه بهدست  میآید.

      برای برآورد وراثتپذیری از فرمول  زیهر  اسهتفاده شهد .

خطای استاندارد )SE( وراثتپذیری بها  اسهتفاده  از فرمهول  واریانس نسبت کمپتورن محاسبه شد [15]:  

 hb2   ˆg2 /  ˆg2  ˆe2r                  )3(

 

 )4(

SEhb2   خط ای اس تاندارد )SE( وراث تپ ذیری ب ا اس تفاده از فرمول واریانس نسبت کمپتورن محاسبه شد [15]. در ایهن  ارتباط، ˆ2g واریانس حقیقی ژنتیکی، ˆ2e واریهانس  محیطهی  و r تعداد تکرار مؤثر بود.

برآورد ضریب تغییهرات  ژنتیکهی  )cvg( صهفات  مهورد  ارزیابی نیز از طریق فرمول )5( صورت گرفت:

  CV g Xδˆ2g 100                                  )5(

در این ارتباط، X  میانگین کل صهفت  مهورد  ارزیهابی  بود.

پس از جمعآوری داده ها، مفروضات تجزیهه  واریهانس  شامل نرمال بودن خطاهای آزمایشی، یکنواختی واریانس ها و غیرافزایشی بودن اثر تیمار و تکرار و همچنین مفروضات تجزیه رگرسیون بررسی شد که تمهامی  مفروضهات  برقهرار  بودند. به منظور تثبیت خطای نهوع  اول در سهطح  احتمهال  موردنظر، ابتدا تجزیه واریهانس  چنهدمتغیره [2] )MANOVA( انجام گرفت. سپس برای کلیه صهفات  مهورد  انهدازه گیهری ، تجزیه واریانس ت متغیره در قالب طرح بلوک ههای  کامهل  تصادفی انجام پذیرفت و مقایسه میانگین صفات با اسهتفاده از آزمون دانکن انجام شهد  )نتهایج  گهزارش  نشهده  اسهت( .

رواب  بین صهفات  براسهاس  ضهرایب  همبسهتگی  خطهی  و صفات تأثیرگهذار  بهر  عملکهرد  دانهه  بها  اسهتفاده  از تجزیهه  رگرسیون چندگانه به روش گهام  بهه  گهام  و تجزیهه  علیهت  تعیین شد. به منظور کاهش تعداد متغیرها به عوامهل  اصهلی  و تفسیر بهتر نتایج از تجزیه به عامل ها براساس تجزیهه  بهه  مؤلفه های اصلی و با چرخش وریماکس استفاده شد. بهرای  گروه بندی ژنوتیپ های مورد مطالعه، تجزیهه  خوشهه ای بهه  روش WARD و مقیاس فاصله اقلیدسهی  صهورت  گرفهت .

ب رای تعی ین بهت رین مح ل ب رش دن دروگرم در تجزی ه خوش ه ای، تجزی ه ت ابع تش خیص کانونی  ب ه ص ورت استاندارد کردن داده ها و مقیاس ماهالانوبیس به کهار  رفهت  [5].  محاسههبات آمههاری بهها اسههتفاده از نههرمافزارهههای

 .[6] انجام شد EXCEL و SAS ،SPSS ،MSTATC

 

نتایج و بحث

آگاهی از میزان وراثتپهذیری  صهفات ، یکهی  از اطلاعهات  اساسی در تعیین میزان موفقیت گزینش محسوب می شهود .

بهطورکلی، یکی از راهکارهای مههم  تعیهین  روش مناسهب  برای اصلاح جمعیت به میزان وراثت پذیری صهفات  مهورد  اصلاح، بستگی دارد. باتوجه به اینکه واریانس ژنتیکی بهین  لاین های اینبرد نوترکیهب  بهرآوردی  از دو برابهر  واریهانس  افزایشی جمعیت اولیه است [12]، بنابراین تمهام  واریهانس  ژنتیکی موجهود  در بهین  لایهن  ههای  مهورد  مطالعهه  از نهوع  افزایشی و وراثتپهذیری  بهرآورد  شهده  از نهوع  خصوصهی  است. میزان وراثتپذیری صهفات  انهداز ه گیهری  شهده  وزن پدانکل، وزن میانگره دوم، تعداد دانه در سنبله، تعداد سنبله در کرت و وزن هزار دانه از وراثتپذیری خصوصی بهالای  6/0 برخوردار بودند )جدول 2(. بهالاترین  میهزان  وراثهت -پذیری را برای صفات تعهداد  روز تها  ظههور  سهنبله ، طهول  سنبله و تعداد دانه در سنبله )بهترتیب 97/0، 94/0 و 94/0(به دست آمد [3]. وراثتپذیری خصوصی بهالا  بهرای  طهول سنبله و نیز وراثتپذیری بالا برای وزن هزاردانهه  مشهاهده  شد [9 و 18]. وزن پدانکل با 35/20 درصد بیشترین بهازده  ژنتیکی را داشت )جدول 2(. این صهفت  بهالاترین  ضهریب  تغییرات ژنتیکی )51/20 درصد( را نیز به خهود  اختصها   داد و همچنین وراثتپذیری خصوصی بالایی داشت. تعداددانه در سنبله و وزن میهانگره  دوم بهه  ترتیهب  بها  60/19 و77/17 درصد، بیشترین بازده ژنتیکی را بعد از وزن پدانکل به خود اختصا  دادند. کمترین میزان بازده ژنتیکی مربوط به تعداد سنبله در کرت بود.

 

 

جدول 2. مقادیر واریانس ژنتیکی و فنوتیپی، وراثتپذیری و بازده ژنتیکی صفات مورد بررسی

منابع تغییرات                            وزن پدانکل     میانوزن گره دوم   وزن سنبله در تعداد سنبلهدانه در تعداد کرتسنبله کل زیست توده سطح برگ

                                                                                                                                                                                       پرچم

       2/48                             6727/21        56/02**            0/15          0/005          0/008

واریانس ژنتیکی                                     410 × 16     001/0             013/0                                                                           14/0

  5/36 11/32 11/63 16/01 8/5 17/43 20/51ضریب تغییرات ژنتیکی )%( 
  0/82 17294/29 2242/39 18/67 0/049 16 × 10-4 26 × 10-4واریانس فنوتیپی 
  0/09 0/23 0/35 0/38 0/13 0/31 0/30وراثتپذیری خصوصی 
  0/22 0/15 0/07 0/06 0/2 0/11 0/10خطای استاندارد وراثتپذیری 
          0/27         106/03          0/62 5/82 0/10 0/04 0/05بازده ژنتیکی
 3/88 13/31            0/18      19/60     6/10            17/77       20/35                    درصد بازده ژنتیکی
    ادامه جدول 2   
                 

منابع تغییرات                               عملکرد دانه وزن هزاردانه ارتفاع بوته طول پدانکل میانگرهطول  دوم طول سنبله شاخص برداشت عملکرد کاه

 4519/05 6/6 × 10-4 0/42 0/97 7/19 24/4 3/30 788/63واریانس ژنتیکی
 13/4 7/26 9/10 6/17 8/24 7/54 5/40 9/79ضریب تغییرات ژنتیکی  )%(
 12652/74 39 × 10-4 1/01 1/72 13/49 42/84 4/87 1993/86واریانس فنوتیپی
 0/18 0/08 0/20 0/28 0/26 0/28 0/34 0/20وراثتپذیری خصوصی
 0/17 0/24 0/16 0/12 0/13 0/12 0/09 0/16خطای استاندارد وراثتپذیری
 70/3 0/02 0/73 1/29 3/42 6/52 2/59 30/9بازده ژنتیکی
 14/69 4/85 8/82 7/61 10/52 9/14 8/24 9/70درصد بازده ژنتیکی

                                           *62/5981            **60/14 **55/128 **47/40              **171/5        *03/3 [3]               012/0     **253/37958

 

 

همبستگی عملکرد دانه با زیسهت  تهوده ، تعهداد  سهنبله ، تعداد دانه در سنبله، وزن پدانکل، وزن سنبله، وزن میهانگره  دوم، ارتفاع بوته، طول میانگره دوم و طول سنبله در سهطح  احتم ال ی  درص د مثب ت و معن ی دار ب ود )ج دول 3(.

همبستگی سهایر  صهفات  مهورد  ارزیهابی  بها  عملکهرد  دانهه  غیرمعنی دار بود، لذا از بین اجزای اصهلی  عملکهرد  دانهه  در گندم )تعداد سنبله در مترمربع، تعداد دانه در سهنبله  و وزن هزاردان ه( تنه ا وزن هزاردان ه همبس تگی معن ی داری ب ا عملکرد دانه نداشت )149/0 = r(.

زیست توده و عملکرد کاه بالاترین همبسهتگی  )954/0

= r( را به خود اختصا  دادند. باتوجه بهه  اینکهه  زیسهت  توده از مجموع عملکرد کاه و عملکرد دانهه  تشهکیل  شهده  است، وجود چنین ارتباط قوی بین این دو صهفت  منطقهی  می باشد. زیست تهوده  همبسهتگی  مثبهت  و معنهی دار نسهبتا   قوی با تعداد سهنبله  و ارتفهاع  بوتهه  و همبسهتگی  مثبهت  و معنی دار پایین بها  طهول  پهدانکل ، طهول  میهانگره  دوم، وزن پدانکل و عملکرد دانه داشته است و بها  شهاخص  برداشهت  همبستگی منفی و معنی داری نشان داد. همبسهتگی  زیسهت  توده با بقیه صفات معنی دار نبود. در گنهدم  ارتباطه  مثبهت  و معنی دار بین عملکرد دانه و تعداد دانهه  در سهنبله  گهزارش  شد [19]. بنابراین، باتوجهه  بهه  همبسهتگی  ایهن  صهفت  بها  عملکرد دانه، گزینش ارقهامی  بها  تعهداد  سهنبلچه  در سهنبله  بیشتر می تواند در افزایش عملکرد گندم مؤثر باشد. باتوجهه  به همبستگی مثبت و معنی دار بین عملکرد دانه در گنهدم  و تعداد دانه در سنبله، گزینش ارقام با تعداد سنبلچه در سنبله بیشتر را در افزایش عملکرد گندم مؤثر ارزیابی شد [19].

تجزیه رگرسیون گام بهه  گهام  بها  سهه  درجهه  آزادی در سطح احتمال ی  درصد معنی دار بود )جهدول  4(. در ایهن  تجزیه، متغیرهایی که تأثیر آنها معنهی  دار بهود  و در معادلهه  باقی ماندند، عبارت بودند از: تعداد دانهه  در سهنبله ، تعهداد  سنبله در کرت و وزن هزاردانه. ضریب تبیین تصحیح شده در مدل برازش یافته برابر با 878/0 بود که نشان از توجیهه  88 درصد تغییرات موجود در عملکهرد  ته   بوتهه  بوسهیله  ارتباط خطی صفات مؤثر داشت.

براساس نتایج حاصل از تجزیه علیهت  عملکهرد  دانهه  و صفات وابسته، تعداد سنبله در کرت بیشهترین  اثهر  مسهتقیم  مثب ت )592/0( را ب ر عملک رد دان ه داش ت )ج دول 5(.

بیشترین اثر غیرمستقیم این صفت بر عملکرد دانه از طریهق  تعداد دانه در سنبله اعمال شد. تعداد دانه در سنبله نیهز  اثهر  مستقیم مثبتی بر عملکرد دانه داشت. قابل ذکر است که اثهر  غیرمستقیم این صفت از طریق تعداد سنبله در کرت و وزن هزاردانه مثبت بود.

 

جدول 4. تجزیه رگرسیون گام به گام عملکرد دانه با صفات اندازهگیری شده در 40 لاین خالص نوتركیب

                              میانگین مربعاتدرجه آزادیمنبع
 22996/954** 3رگرسیون  
 243/614 36انحراف از رگرسیون
  39کل
 0/887             ضریب تبیین تصحیح نشده
 0/878             ضریب تبیین تصحیح شده

** – معنیدار در سطح احتمال ی  درصد

جدول 5. تجزیه علیت عملکرد دانه با صفات مرتبط، در 38 لاین خالص نوتركیب گندم هراه با والدین

صفات وارد شده به مدل      اثر مستقیم تعداد دانه در سنبله اثر تعداد غیرمستقیم سنبلهاز  طریق درکرت               وزن هزاردانه       با ضریب عملکرد همبستگی دانه ساده

تعداد دانه در سنبله **58/0 _ 17/0 01/0 **74/0 تعداد سنبله در کرت **59/0 17/0 _ 02/0 **71/0 وزن هزاردانه **18/0 03/0 07/0- _ ns14/0

ns و ** – به ترتیب بیانگر اختلافات غیرمعنیدار و معنی دار در سطح احتمال ی  درصد می باشد.

 

 

ب ا وج ود غیرمعن ی دار بهودن همبسهتگی س اده وزن هزاردانه با عملکرد دانه، این صفت بهر  روی عملکهرد  دانهه  اث ر مس تقیم مثبت ی داش ت. لازم ب ه ذک ر اس ت ک ه اث ر غیرمستقیم این صفت از طریق تعداد دانه به صورت مثبهت  ولی از طریق تعداد سنبله منفی بود. بیشترین اثر غیرمستقیم این صفت از طریق تعداد سنبله و به صورت منفهی  اعمهال  شد. اثر مستقیم و مثبت تعداد دانه در سنبله  را بر عملکهرد  دانه مشاهده شد [16، 19]. در اکثر مطالعات، تعداد دانه در سنبله به عنوان مهمترین عامل تأثیرگهذار  بهر  عملکهرد  دانهه  گزارش شده است. همچنهین  تجزیهه  علیهت  بهرای  اجهزای  عملکرد نه رقم گندم نان و در سطوح مختلف کود نیتروژن نشان داد که تعداد سنبله در مترمربع، تعداد دانه در سنبله و وزن هزاردان ه، 9/98 درص د از تغیی رات عملک رد دان ه را توجیه شده و بیشترین میهزان  اثهرات  مسهتقیم  را بهه  تعهداد  سنبله در مترمربع مرتب  بود [10].

تجزیه خوشه ای براساس روش Ward و ملحو  داشتن کلیه صفات مورد ارزیهابی  لایهن  ههای  مهورد  مطالعهه  را در چهار خوشه )گروه( قرار داد کهه  ایهن  گهروه  بنهدی  توسه   تجزیه تابع تشخیص تأیید شد )جدول 6(.

برای نشان دادن ارزش هر یه   از خوشهه هها  از لحها   صفات مورد ارزیابی، درصد انحراف از میانگین هر یه   از خوشه ها از میانگین کل محاسبه شد )جدول 6(. گهروه  اول شامل 13 لاین بود که والد ‘زاگهرس ’ و ‘نورسهتار ’ نیهز  در این گروه قرار داشتند. درصد انحهراف  از میهانگین  صهفات  وزن میانگره دوم، وزن سنبله، تعداد دانه در سنبله، عملکرد دانه، وزن هزاردانه، طول سنبله، شاخص برداشهت  و سهطح  برگ پرچم این گروه مثبت بود. این گروه در مقایسه با سهه  گروه دیگر، در مهورد  صهفات  وزن سهنبله ، تعهداد  دانهه  در سنبله و عملکرد دانه بیشترین میانگین را به خود اختصا  دادند. از لاین های موجهود  در ایهن  گهروه  مهی  تهوان  بهرای  افزایش عملکرد دانه در برنامه های اصلاحی بهره جست.

در گروه دوم چهار لاین قرار گرفتنهد . لایهن  ههای  ایهن  گروه از نظر تمامی صفات مهورد  بررسهی  ارزشهی  کمتهر  از میانگین کل لاین ها داشتند و نیز لاین های موجهود  در ایهن  گروه از نظر کلیه صفات مورد بررسی کمتهرین  میهانگین  را در مقایسه با سه گروه دیگر دارا بودند.

گروه سوم شامل هشت لاین بود. ایهن  گهروه  در مهورد  صفات وزن میانگره دوم، وزن هزاردانه، طول میهانگره  دوم، طول سنبله، شاخص برداشت و سطح بهرگ  پهرچم  درصهد  انحراف از میانگین مثبت و در مهورد  بقیهه  صهفات  درصهد  انحراف از میانگین منفی داشت. این گروه از لحا  شاخص برداشهت  ب الاترین میهانگین  را داش ت کهه  ای ن صهفت  ب ا عملکرد دانه همبستگی مثبت ولی غیرمعنهی دار نشهان  داد و نیز از نظر طول میانگره دوم، وزن هزاردانهه ، تعهداد  سهنبله ، طول سنبله و سهطح  بهرگ  پهرچم  بهالاترین  میهانگین  را در مقایسه با سه گروه دیگر داشت )جدول 3(.

 

 

 

 

 

 

در گروه چهارم 15 لاین قرار گرفتنهد . لایهن  ههای  ایهن  گروه در مورد صفات وزن پدانکل، زیست توده کل، ارتفاع بوته، طول پدانکل و عملکرد کاه درصد انحراف از میانگین مثبت و بالاترین میانگین را در مقایسه با سهه  گهروه  دیگهر  دارا بود.

تجزیه به عامل ها براساس تجزیه به مؤلفه های اصهلی  و بر مبنای مقادیر ویژه بزرگتر از ی  و با چهرخش  عامهل هها  به روش وریماکس منجر به استخراج چهار عامهل  گردیهد .

ای ن عوام ل در مجم وع 262/82 درص د از ک ل تغیی رات داده ها را توجیه کردند و براساس ضریب تأثیر هر کهدام  از صفات روی مؤلفه های اصلی، عامل اول، عامل رشد طهولی  گیاه و عامل دوم عامل مؤثر بر عملکهرد  دانهه ، عامهل  سهوم  عامل رشد رویشی و زایشی و همچنین عامل چهارم، عامل مؤثر بر وزن هزاردانه گیاه درنظر گرفته شد.

 

نتيجه گيری

  • وزن پدانکل، وزن میانگره دوم، تعداد دانه در سهنبله ، تعهداد س نبله در کهرت  و وزن هزاردان ه از وراثهت پ ذیری خصوصی بالای 6/0 برخوردار بودنهد ، درحهالی کهه  سهطح  برگ پرچم و شاخص برداشت نسبت بهه  سهایر  صهفات  از وراثتپذیری بسیار پایین تری برخوردار بودند.
  • وزن پدانکل، وزن میانگره دوم و تعداد دانه در سنبله بیشترین درصهد بهازده  ژنتیکهی  و تعهداد  سهنبله  در کهرت ، کمترین درصد بازده ژنتیکی را داشت.
  • همبستگی ساده بین صفات نشان داد که تعهداد دانهه  در سنبله و تعداد سنبله بیشهترین  ضهریب  همبسهتگی  را بها  عملکرد دانه دارند.

در تجزیه رگرسیون گام به گام، صفات تعهداد  دانهه  در سنبله، تعداد سهنبله  و وزن هزاردانهه  بهه  عنهوان  متغیرههای  تأثیرگذار بر عملکرد دانه وارد مدل شدند. ایهن  صهفات  در مجموع 88 درصد از تغییرات موجهود  در عملکهرد  دانهه  را تبیین نمودند. تجزیه خوشه ای براسهاس  میهانگین  داده ههای  استاندارد شده و به روش Ward نشان کهه  در دسهته  بنهدی  لاین ها براساس کلیه صفات در رگرسیون گام به گام چههار  گروه حاصل شد. لاین های گروه اول از نظر عملکهرد  دانهه  ارزش هایی بالاتر از میانگین کل را داشتند.

 

منابع

  1. اوس تان ش، جعف رزاده ع ا و نیش ابوری م ر )1377( گزارش نهایی طرح تحقیقهات مطالعهات  تفصهیلی  26 هکتار از از اراضهی  و خهاک  ههای  ایسهتگاه  تحقیقهاتی  کرکج. دانشگاه تبریز. تبریز.
  2. حسینپور ط، حسینی س م، میرگهوهر م، روسهتایی  م، نارکی ف ا،    کلاتهه م و مختهارپور  ح و )1381( گنهدم  زاگرس مناسب برای کاشهت  در شهرای   دیهم  منهاطق  گرمسیر و نیمه گرمسیر. معاونت ترویج و      نظهام بههره -برداری، دفتر برنامهریزی رسانههای        ترویجهی. وزارت جهاد کشاورزی.
  3. رشیدی و، مجیدی ا، محمدی س ا و مقهدم م )1386( ب رآورد پتانس یل اص لاحی و وراث ت پ ذیری عم ومی ص فات در ژنوتی پ ه ای گن دم دوروم. مجل ه عل وم کشاورزی دانشگاه آزاد تبریز. 1: 55-73.
  4. عبدمیشههانی س و شههاهنجههات بوشهههری ع )1377( اصلاح نباتات تکمیلی )جلد دوم.( انتشارات دانشهگاه تهران.
  5. مقههدم م، محمههدی س ا و آقههایی سههربرزه م )1388( آش نایی ب ا روش ه ای آم اری چن دمتغیره )ترجم ه، ویراست سوم.( انتشارات پریور.
  6. مومنی م و فعال قیهومی ع )1391( تحلیهل  آمهاری  بها  استفاده از SPSS. انتشارات گنج شایگان.
  7. . نقوی م ر، قرهیاضی ب و حسینی سالکده ق )1386( نشانگرهای مولکولی )چاپ دوم(، انتشهارات دانشهگاه  تهران.
  8. یزدی صهمدی ب و عبدمیشهانی  س )1383( اصهلاح  نباتات زراعی. مرکز نشر دانشگاهی تهران.
  9. Ahmed Su, Zakir N and Mujahid MY (2009) Estimation of genetic parameters and character association in wheat. Journal of Agricultural and Biological Science. 1: 15-18.
  10. Aly RM and EL-Bana AYA (1994) Grain yield analysis for nine wheat cultivars grown in newly cultivated sandy soil under different N fertilization levels. Journal of Agricultural Research. 21: 67-77.
  11. Braun HJ, Ekiz H, Eser V, Keser M, Ketata H, Marcucci G, Morgounov AI and Zencirei N (1998) Breeding priorities of winter wheat programs. Propects for Global Improvement proc 5th wheat conf. Ankara. Turkey. Academic publishers. 553-560.
  12. Carter A, Hansen J, Kohler T, Chen X and Zemetra R (2005) Development of a recombinant inbred line (RIL) population in soft whit winter what. Crop Science Annual

Meeting. Nov., 7-10, Salt Lake City, UT, U.S.A. 213-.122

  1. Fowler DB, Limin AE and Ritchie JT (1)999 Low-temperature tolerance in cereals. Model and genetic interpretation. Crop Science. :93 626-.336
  2. Grant MN (1980) Registration of Norstar wheat. Crop Science. :02 .255
  3. Kempthorne O (1973) An Introduction to Genetic Statistics. Iowa State University Press, Ames. Iowa, U.S.A.
  4. Kotal BD, Das A and Choudhury BK (2010) Genetic variability and association of characters in wheat (Triticum aestivum). Asian Journal of Crop Science. 2: 155-160.
  5. Limin AE and Fowler DB (1999) Coldhardiness response of sequential winter wheat tissue segments to differing temperature regimes. Crop Science. 32: 838-843.
  6. Maniee M, Kahrizi D and Mohammadi R (2009) Genetic variability of some morpho- physiological in durum wheat (Triticum turgidum Durum). Application Science. 9: 1383-1387.
  7. Mohsin T, Khan N and Nasir Naqvi F (2009) Heritability, phenotypic correlation and path coefficient studies for some agronomic characters in synthetic elite lines of wheat. Food, Agriculture and Environment. 7: 278-282.
  8. Muller J (1991) Determining leaf surface area by means of linear measurement in wheat and triticale (brief report). Archiv Fuchtungsforsch. 21: 121-123.
  9. Nevo E, Golenberg E and Beiles A (1982) Genetic diversity and environmental associations of wild wheat, in Israel. Theoretical and Applied Genetic. 62: 241-254.

[1] . Recombinant Inbred Lines

[2] . Multivariate ANOVA

[3] ، * و ** – به ترتیب غیرمعنی دار و معنیدار در سطح احتمال پنج و ی  درصد

جستجو در سایت : کلمه کلیدی خود را وارد نمایید :

 

 

ادامه مطلب...

0 نظر
admins

مقاله رایگان:همبستگی بین صفات و تجزیه علیت عملکرد در گوجه فرنگی

دسته بندی: دسته بندی نشده
بازدید

 

  

مشهید هناره1 *، آتیلا دورسون2 و بابک عبدالهی مندولکانی3

 

1 . مربی پژوهشی، بخش اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربی، ارومیه – ایران

  1. استاد، گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آتاتورک، ارزروم – ترکیه
  2. دانشیار، گروه اصلاح و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه – ایران

 

                    تاریخ وصول مقاله: 11/04/1394                                                             تاریخ پذیرش مقاله: 30/06/1394

 

 چكيده

 
  

به منظور تعیین ارتباط بین عملکرد و اجزای آن و شناسایی صفات مورفولوژیکی مؤثر بر عملکرد گوجهفرنگی، 97 رقم محلی گوجهه -فرنگی از دو استان آذربایجان غربی ایران )83 رقم محلی( و اغدر ترکیه )14 رقم محلی( به همراه سه رقم تجهاری  ’پتهوارلی  سهی  اچ‘، ’ریوگرند‘ و ’اچ-2274‘ در قالب طرح آلفا لاتیس با دو تکرار، در ایستگاه تحقیقات کشاورزی کهریز ارومیه بهه  مهدت  دو سهال  )92-

1391( مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج تجزیه واریانس مرکب داده هانشان داد که تفاوت بین ارقام گوجهفرنگی در کلیه صهفات  مهورد  مطالعه معنیدار بود. عملکرد با صفات طول و عرض برگهای لپهای و حقیقی، تعداد روز تا رسیدگی میهوه ، وزن میهوه ، قطهر  و طهول  میوه، ضخامت پریکارپ و طول دم میوه، همبستگی مثبت و معنیدار و با تعداد گل در گل آذین، درصد تشهکیل  میهوه  در گهل  آذیهن ، تعداد میوه در گیاه، تعداد روز تا رسیدگی 50 درصد میوه، مواد جامد محلول و اسیدیته همبستگی منفهی  معنهی دار داشهت . در بررسهی  رگرسیون گام به گام، صفات طول میوه، مواد جامد محلول میوه و درصد تشکیل میوه به ترتیب وارد مهدل  گردیدنهد . ایهن  صهفات  43 درصد تغییرات عملکرد را توجیه کردند. براساس نتایج تجزیه علیت، صفات طول میوه، عرض برگ، وزن میوه و ضهخامت  پریکهارپ  میوه دارای بیشترین اثر مستقیم مثبت بر عملکرد بودند. لذا میتوان از این صفات در گزینش ارقام و برنامههای اصلاحی گوجهفرنگهی  جهت بهبود عملکرد استفاده نمود.

كلید واژه ها: تجزیه علیت، رقم محلی، رگرسیون گام به گام، گوجهفرنگی، همبستگی.

 

 

 

 

 Email: [email protected]                                                                                                             نویسنده مسئول *

 

مقدمه

گوجهفرنگی )بها  نهام  علمهی  Solanum lycopersicum( در بین محصولات سبزی و صیفی در دنیا از لحها   اهمیهت  و میزان مصرف، بعد از سهیب زمینهی  رتبهه  دوم را دارد [27].

تولید آن در دهههای اخیهر  افهزایش  چشهم گیهری  داشهته  و حدود 14 درصد از تولید محصولات سبزی و صیفی را بهه  خود اختصا  داده است [24]. عواملی نظیر درصد بهالای  خودگش نی و هموزیگ وتی، کنت رل آس ان گ ردهافش انی و هیبریداسیون، وجود تعداد زیادی گونههای دیپلوئید با ژنوم نسبتا  کوچ  و توانایی تولید گیاههان  هاپلوئیهد ، اصهلاح  و تولید ارقام جدید در این گیاه را به راحتی امکانپذیر نموده است [19]، بهطوریکه تعهداد  بیشهماری  از ارقهام  گوجهه -فرنگی در نقاط مختلف دنیا کشت میشود. گوجهفرنگی به صورت تازهخوری و صنایع تبدیلی مصرف مهی شهود ، لهذا  انتخاب رقم براساس شاخصههای  لازم بهرای  نهوع  مصهرف  متفههاوت خواهههد بههود. مهمتههرین اهههداف اصههلاحی در گوجه فرنگی مقاومهت  بهه  امهراض ، دسهتیابی  بهه  ارقهامی  بها  عملکرد بالا، زودرسی میوه و بهبود صفات کیفی نظیهر  مهواد  جامد محلول [1]و اسیدیته میباشد. ایران و ترکیه از 10 کشهور  عم ده تولیدکنن ده ای ن محص ول در دنی ا م یباش ند [18].

ژرم پلاسم متنوعی از گوجهفرنگی در ایهن  دو کشهور  وجهود  دارد [20]

تعیین همبستگی بین صفات مختلف، به ویهژه  عملکهرد  و اجزای آن و تعیین رواب  علت و معلهولی  آنهها ، بهه  بهه -نژادگران این امکان را میدهد که صفات مؤثر بهر  عملکهرد  را شناسایی نمایند [3]. در گوجهفرنگی علاوه بر عملکهرد ، زودرسی محصول و صفات کیفی مانند مواد جامد محلهول  و اسیدیته از جایگاه ویژهای برخوردار مهی باشهند  و ارتبهاط  بین آنها با سهایر  صهفات در جههت گهزینش ارقهام ، حهائز اهمیت میباشد. دستیابی به ارقامی با عملکرد بالا از عواملمؤثر در تولید هر محصول، میباشد. عملکهرد  یه   صهفت  کمی است که توس  تعهداد  زیهادی  ژن کنتهرل  مهی شهود  و وراثتپذیری این صفت به دلیل اثر متقابل محی  و ژنوتیپ پایین است، لذا انتخاب ارقام پرمحصول براسهاس  عملکهرد  بهویژه در نسلههای  اولیهه  جههت  بهبهود  آن ممکهن  اسهت  چندان مؤثر نباشد [1، 3 و 28]. باتوجهه  بهه  اینکهه  صهفات  مورفولوژی  به سهادگی  قابهل  انهدازه گیهری  بهوده  و دارای توارثپذیری بالایی هستند، انتخاب براسهاس  ایهن  صهفات  برای غربال جوامع گیاهی و بهبود عملکرد مناسب خواههد  بود [4]. هرچند تعیین ارتباط بین صفات مههم  بها  عملکهرد  دارای اهمیت است و میتواند در گزینش و اصهلاح  ارقهام  پرمحصهول  م ؤثر واق ع ش ود [25]، ام ا محاس به ض رایب همبستگی ماهیهت  ارتبهاط  صهفات  را مشهخص  نمهی کنهد .

بنابراین با بهره گرفتن از تجزیهه  علیهت  امکهان  شناسهایی  آثهار  مستقیم و غیرمستقیم صفات مرتب  با عملکهرد  وجهود  دارد [13 و 23] و م یت وان ب ا اس تفاده از تجزی ه علی ت، ب ه اطلاعات تکمیلی دست یافت که عموما  در همبستگیههای  ساده مشاهده نمیشوند [2]. لهذا ، روش تجزیهه  علیهت  بهه  عنوان ابزاری دقیقتر برای تعیین اهمیهت  صهفات  مهؤثر  بهر  عملکرد مورد استفاده قرار میگیرد [10 و 14] و میتوان با کم  تجزیه رگرسیون گام به گام ارتباط صفات غیرمؤثر یها  کم تأثیر را در مهدل  رگرسهیونی  بهر  روی عملکهرد  حهذف  نمود و تنها صفاتی را که میزان قابل ملاحظهای از تغییهرات  عملکرد را توجیه میکنند و در مهدل  مهی  ماننهد  را درنظهر  گرفت [4].

نتایج مطالعه 19 ژنوتیپ گوجهفرنگی که رواب  علت و معلولی بین عملکرد میوه و سایر صفات را در گوجهفرنگی مورد بررسی قرار داد، نشان داد که صفات طهول  و عهرض  میوه و میزان اسید آسکوربی  دارای بیشهترین  اثهر  مسهتقیم  مثب ت و ط ول دوره انب ارداری دارای اث ر مس تقیم مثب ت متوس  و صفات تعداد شهاخه  در گیهاه ، تعهداد  روز تها  50 درصد گلدهی، تعداد گل آذین در گیاه، تعداد گهل  در گهل  آذین، تعداد روز تها  تشهکیل  میهوه  و تعهداد  روز تها  اولهین  برداشت دارای بیشترین اثهر  مسهتقیم  منفهی  روی عملکهرد  بودن د [26]. در مطالع ه دیگ ری در بررس ی 36 ژنوتی پ گوجهفرنگی در اتیوپی، نتایج بیانگر این بود که تعداد میهوه  در بوته و وزن میوه دارای بیشترین اثهر  مسهتقیم  مثبهت  بهر  عملکرد میباشند و بیشترین اثر غیرمستقیم این صهفات  بهر  عملکرد از طریق تعداد گل در گلآذیهن  و تعهداد  میهوه  در خوشه بهدست آمد [16].  

هدف از انجام پژوهش حاضهر ، دسهتیابی  بهه  ارقهام  بها  عملکرد بالا براساس صفات مورفولوژیه   کهه  بهه  سهادگی  قابل اندازهگیری اسهت  و بررسهی  ارتبهاط  ایهن  صهفات  بها  عملکرد براساس نتایج رگرسیون گام به گام و تجزیه علیت میباشد.

 

مواد و روشها

97 رقم محلی گوجهفرنگی از مناطق مختلهف  اسهتان ههای  آذربایجان غربی ایران )83 رقم( و اغدر ترکیه )14 رقم( در سال 1390 جمعآوری شدند. جهت شناسایی و جمعآوری ارقام مذکور بیشتر از صهفات  ظهاهری  میهوه  و بوتهه  نظیهر  شکل، اندازه، رن  میوه و اندازه بوته استفاده شد. در زمهان  جمعآوری از هر رقم به مقدار کافی میوه برداشت و از آنها بذرگیری شد. ارقام براساس اسم منطقهای که از آن جمهع -آوری شده بودند، کدگذاری شهدند . ایهن  ارقهام  محلهی  بهه  همراه سه رقم تجهاری  ’پتهوارلی  سهی  اچ‘1، ’ریوگرنهد ‘[2] و ’اچ-2274‘[3] ، در ایستگاه تحقیقات کشاورزی کهریز ارومیهبه مدت دو سهال  )92-1391( کشهت  شهدند . جههت  تهیهه نشاء بذور هر کدام از این ارقام در ی  ردیف دو متری بها  حدود 20 سانتیمتر از همدیگر در خزانهه  زیهر  تونهل ههای  پلاستیکی کوتاه کشت شدند. بعد از رشد کهافی  و رسهیدن  گیاهچهها به اندازه چهار الی پنج برگ حقیقی، انتقال نشهاء  ب ه مزرع ه انج ام ش د. ارق ام در مزرع ه در قال ب ط رح آلفالاتیس )10 × 10( بها  دو تکهرا ر کشهت  شهدند . در ههر  تکرار، هر رقم در دو ردیف کاشت با طول شش متر کشت گردید. فاصله بین ردیهف ههای  کاشهت  از همهدیگر  120 و فاصله بین بوتهها از همهدیگر  در روی ردیهف  کاشهت  40 سانتیمتر )در هر کرت آزمایشی با 4/14 مترمربهع  30 بوتهه  کشت شد( بود.

در طول فصل رشد تعهدادی  از صهفا ت مورفولهوژیکی  گوجههههفرنگهههی براسهههاس دیسهههکروپتورهای IPGRI و UPOVمورد مطالعه قرار گرفت [17 و 29]. صهفات  مهورد  مطالعه شامل طول و عرض برگهای لپهای، طول و عرض برگهای حقیقهی ، تعهداد  روز تها  گلهدهی ، تعهداد  گهل  در دومین گلآذین، درصد تشکیل میوه در دومهین  گهل آذیهن ، تعداد میوه در بوته، وزن میوه، تعداد روز تا رسیدگی میهوه ، طول و قطر میوه، تعداد روز تا رسهیدگی  50 درصهد  میهوه ، ضخامت پریکارپ میوه، تعداد حفره داخل میوه، تعداد بذر داخل میهوه ، طهول  دم میهوه ، مهواد  جامهد  محلهول  میهوه  و اسیدیته میوه و عملکرد بوته برای هر رقم گوجهفرنگی بود.

مواد جامد محلول با رفراکتومتر مدل pH ،DDR184[4]6 به ه وسیله pH متهر  مهدل  Methrohm691 و اسهیدیته  بها  روش تیتراسیون با سهود  1/0 نرمهال  )برحسهب  اسهید  سهیتری  ( اندازهگیری شد [12].

نرمال بهودن  دادههها  بها  اسهتفاده  از نهرم افهزار  Minitab

)نسخه 16( بررسی شد. تجزیه واریانس، حداقل، حهداکثر ، ض ریب تغیی رات ژن وتیپی، ض ریب تغیی رات فن وتیپی و وراثتپذیری عمومی برای هر صفت محاسبه گردیهد . قبهل  از تجزی ه واری انس مرک ب، ب رای بررس ی مس تقل ب ودن واریانسهای اشتباه آزمایشی، آزمهون  بارتلهت  انجهام  شهد .

آزمون F با درنظر گهرفتن  امیهد  ریاضهی  میهانگین  مربعهات  منابع تغییر انجام گرفت. به منظور تعیین ارتباط بین صفات، ضرایب همبستگی مشخص شد. جهت بررسی اثهر  صهفات  م ؤثر ب ر عملک رد و ح ذف ص فات کهم ت أثیر از روش رگرسیون گام به گهام  اسهتفاده  شهد  [5 و 9]. بهرای  تجزیهه  رگرسیون، نرمال بودن واریانس خطاهای آزمایشی ارزیهابی  شد و همچنین برای اثبات وجود یا عهدم  وجهود  همخطهی  بین صفات ضریب VIF1 محاسبه گردید [5]. بهرای  تعیهین  اثر مستقیم و غیرمستقیم صفات بر عملکهرد  تجزیهه  علیهت  انجام شد. جهت محاسبه این پارامترها از میانگین دادهههای  دو سال استفاده شد. 

ب رای تجزی ه و تحلی ل دادهه ا از ن رمافزاره ای SAS

)نسخه 2/9(، Path و SPSS )نسخه 20( استفاده شد [6، 8 و 11]. ضریب تغییرات ژنوتیپی )GCV( و فنوتیپی )PCV( و وراثههتپههذیری عمههومی )Hb( صههفات بهها اسههتفاده از فرمول های زیر محاسبه گردید:

  V MSE  e                                                )1(

MSg MSe

  VG  r )2(   V V VP  G E )3(   PCV XVP 100 )4(   GCV XVG 100 )5(   Hb  VVGP )6(

1. Variance Inflation Factor                    

در این ارتباطهها ، VE واریهانس محیطهی ، VGواریهانس ژنتیکی،VP  واریانس فنهوتیپی  و  میهانگین  داده ههای  ههر صفت میباشند.

 

نتایج و بحث

در تجزیه واریانس برای هر سال اختلاف معناداری بین بلوکهای ناقص مشاهده نشد. درنتیجه تجزیه واریانس مرکب بهرای  دادهههای  دو سهال  آزمهایش  بهه  صهورت  بلوکهای کامل تصادفی انجهام  شهد . تجزیهه  واریهانس  داده هانشان داد که اختلاف بین ارقام برای کلیه صفات در سطح احتمال ی  درصهد  معنهی دار مهی باشهد ، بهین  ارقام از نظر این صفات اختلاف بسهیار  زیهادی  وجهود 

داش ت )ج دول 1(. در تم امی ص فات مطالع ه ش ده ضریب تغییهرات  فنهوتیپی  بیشهتر  از ضهریب  تغییهرات  ژنتیکی بود و این نشاندهنده تأثیر عوامل محیطهی  بهر  تمامی این صفات میباشد )جدول 2(. 

حداقل و حداکثر ضریب تغییرات ژنتیکی به ترتیهب  در اس یدیته و تع داد می وه در گی اه مش اهده ش د. ح داقل و حداکثر وراثتپذیری به ترتیهب  از تعهداد  روز تها  گلهدهی  )5/68 درصد( و وزن میوه )5/99 درصد( حاصهل  شهد . در این مطالعه، وراثتپذیری عملکرد 5/87 درصد بهود  کهه  از وراثتپذیری متوسطی برخوردار بود. در صفاتی با وراثت-

پ ذیری ب الا، ت أثیر واری انس ژنتیک ی بیش تر از واری انس محیطی بوده و درنتیجه انتخهاب  رقهم  در نسهل ههای  اولیهه  براساس این صفات قابل اعتماد و موفقیتآمیز خواهد بهود .

برعکس در صفاتی با وراثتپذیری پهایین ، تهأثیر  واریهانس  محیطی بالا بوده و بیشتر تغییرات فنوتیپی از اثرات محیطی ناشی میشود و انتخاب رقم بایستی تا نسلهای بعدی ادامه پیدا نماید. 

 

جدول 1 . تجزیه واریانس مركب صفات مورد مطالعه در ارقام گوجهفرنگی

 δ2e + rδ2YG + tδ2R(Y) + rtδ2Y 632/0ns 29/767* 023/0ns 66/11ns 706/0** 656/0** 1سال
 δ2e + tδ 2R(Y) 185/0 925/37 648/0 531/7 001/0 001/0 2اشتباه سال
   2e + rδ2YG + ryδ2G δ 995/1** 623/40** 769/43** 297/95** 548/1** 854/0** 99رقم
   2e + rδ 2YG δ 267/0** 027/9ns 235/0ns 826/0** 021/0ns 016/0ns 99سال × رقم
 δ2e 091/0 324/7 301/0 437/0 023/0 022/0 198اشتباه کل

منابع تغییرات درجهآزادی  طول برگ عرض برگ طول برگ عرض برگ تعداد روز تعداد گل امید ریاضی لپهای لپهای حقیقی حقیقی به گلدهی در گلآذین

 

1 ادامه جدول

میانگین مربعات

منابع تغییرات درجهآزادی  ست درصددر  فروتخوشه  در تعداد بوتهمیوه   وزن میوه تعداد روز به قطر طول میوه 50به  تعداد درصد روزرسیدگی  میوه   رسیدگی میوه میوه

    560/547*           382/5*     789/2ns    01/3612ns 72/2096ns   110/776ns      76/153ns 1سال
       130/6       125/0    241/0 81/445 117/579    146/756    925/121 2         اشتباه سال
     07/203**          066/7**  963/9**    134/126** 14904/1**3423/38**      90/376**          99رقم
      368/2ns            143/0**  331/0**     662/30** 947/169**    81/502**            523/1ns              99       سال × رقم
       473/3       091/0    0/106 825/12 969/38 27/992      102/46     198اشتباه کل
    ادامه جدول 1    

میانگین مربعات منابع             درجه

 3/869* 850/1* 130/5ns 129/7ns 030/0ns 568/62ns 319/0ns 737/164** 1سال
 179/0 0/040 492/0 552/0 027/0 005/15 213/0 476/0 2اشتباه سال
 760/0** 147/0** 045/0** 586/1** 636/0** 9/10674** 551/16** 751/7** 99رقم
 047/0ns 031/0** 026/0** 361/0** 014/0ns 306/125ns 439/1** 392/0** 99سال × رقم
 051/0 005/0 004/0 036/0 039/0 134/144 189/0 133/0 198اشتباه کل

تغییرات          آزادی      ضخامتپریکارپ     در تعداد میوه حفره در تعداد میوهبذر  دم طولمیوه          مواد محلول جامدمیوه  pH                اسیدیته             عملکرد در بوته

** و * – به ترتیب معنی دار در سطح احتمال 1 و 5 درصد  ns– غیرمعنی دار

جدول 2. كمینه، بیشینه، وراثتپذیری عمومی، ضریب تغییرات ژنوتیپی و فنوتیپی صفات مورد مطالعه در ارقام گوجهفرنگی

        وراثتپذیری عمومی

 )%(

         ضریب تغییرات فنوتیپی         ضریب تغییرات ژنوتیپی  بیشینهکمینهصفت
 45/95 18/16 8/15 2/5 1/3طول برگ لپهای )cm(
 97/43 72/14 53/14 2/7 6/4عرض برگ لپهای )mm(
 08/99 98/29          84/29             9/30  3/11طول برگ )cm(
 64/98 43/34           2/34              1/22 3/6عرض برگ )cm(
 46/69 13/6 1/5 86 72تعداد روز به گلدهی
 34/91 16/21 22/20 2/7 7/3تعداد گل در گلآذین
 20/78 02/20 7/17 95    5/51در صد فروت ست در خوشه
 38/98 87/136         7/135             7/143 8تعداد میوه در بوته
 48/99 88/73          68/73            4/232 8/8وزن میوه )gr(
 54/81 42/6            79/5            8/1433/113تعداد روز به رسیدگی میوه
 82/97 05/38 63/37 9 1/2قطر میوه )cm(
 49/97 4/34 97/33 5/7 5/2طول میوه )cm(
 64/96 53/6            41/6            8/1725/136تعداد روز به رسیدگی 50% میوه
 74/96 02/33 47/32 8/8 7/2ضخامت پریکارپ )mm(
 73/97 92/58          25/59             4/12 2تعداد حفره در میوه
 52/97 3/57          58/56            5/2444/40تعداد بذر در میوه
 23/88 52/21 21/20 6/3 7/1طول دم میوه )cm(
 08/95 89/17 44/17 8/6 4/3مواد جامد محلول میوه
 33/83 62/3 3/3 5/4    07/4 pH
 33/93 42          58/40             17/1  34/0اسیدیته
 5/87 14/29 26/27 3/3 4/1عملکرد در بوته )kg(

 

 

تجزیه همبستگی نشان داد که ارقامی با برگهای لپهای و حقیقی کوچه ، از میهوهههای ریهزی برخهوردار بودنهد)ج دول 3(، ل ذا ارق ام می وه ری ز[5] را م یت وان ب ا ظ اهر گیاهچه ها در خزانه قبل از انتقال بهه مزرعهه تشهخیص داد.این ارقام از رشد رویشی، تعداد گل در گل آذیهن، درصهدفروت ست، تعهداد میهوه در بوتهه، مهواد جامهد محلهول واسیدیته زیادتری و pH میوه و عملکرد پایینتری برخوردار بوده و نسبتا  دیررس بودند. وزن میوه با اندازه برگ، تعهدادروز تا گلدهی و میوهدهی، ضخامت پریکارپ، تعداد حفره در میوه، تعهداد بهذر در میهوه، طهول دم میهوه،pH  میهوه وعملک رد همبس تگی مثب ت معن یدار و ب ا تع داد گ ل در گل آذین، درصد فروت ست، اسیدیته میوه و تعداد میهوه درگیاه همبستگی منفی معنیدار نشهان داد. در گوجههفرنگهیاجزای اصلی عملکرد را وزن میوه و تعهداد میهوه در بوتههتشکیل میدهد، امها مشهاهده مهیشهود کهه ایهن دو ارتباطهمعکوسی با ههم نشهان دادهانهد و ایهن بها نتهایج بعضهی ازتحقیقات دیگر تطابق دارد. بررسی 26 رقم محلی و نه رقم تج اری نش ان داد ک ه تع داد می وه در گی اه ب ا وزن می وه همبستگی منفی نشان داد [13]

براس اس نت ایج حاصههل از تجزی ه همبس تگی ارقههامزودرس )تعداد روز به رسیدگی 50 درصد میوه کمتهر(، ازتعداد گل، درصد فهروت سهت، تعهداد میهوه، مهواد جامهدمحلول و اسیدیته کمتهر و ضهخامت پریکهارپ و عملکهردبالاتری نسبت به ارقام دیهررس برخهوردار بودنهد. لازم بههذکر است که ارقام زودرس دارای رشد رویشی کمتری نیهزبودند. نتایج مطالعهه 25 رقهم گوجههفرنگهی نشهان داد کههژنوتیپهایی با رشهد رویشهی کهم دارای عملکهرد بهالاییمی باشند [15]. در مناطق سردسهیر نظیهر آذربایجهان غربهیزودرسی رقم بسیار مهم میباشد و در این مناطق بهه دلیهلفصل رشد کوتاه، کشت ارقام زودرس الزامی میباشد، زیرا در کشت ژنوتیپهای دیررس، مشهاهده مهیشهود در اکثهرمواقع درصد زیادی از میهوه قبهل از رسهیدگی و برداشهتمحصول، بهدلیل سرمای زودرس پاییزه از بین میرود.

مواد جامد محلول با صهفات رویشهی عهرض و طهولبرگهای لپهای و حقیقی، طول میوه و ضهخامت پریکهارپمیوه همبستگی منفی و با درصد فروت ست، تعهداد میهوه،تعداد بذر در میوه، اسیدیته و تعهداد روز بهه رسهیدگی 50 درصد میوه همبستگی مثبت نشان داد. درنتیجه مواد جامهدمحلول در ارقام میوه ریز بالا میباشهد و باتوجهه بهه اینکههاین ارقام از لحا  ژنتیکی به اجداد وحشهی گوجههفرنگهینزدی  میباشند، لذا برای افزایش مهواد جامهد محلهول درارقام تجاری در برنامههای اصلاحی از این ارقام یها اجهدادوحشی میتوان استفاده نمود [19]. مهواد جامهد محلهول ازمهمت رین مشخص ه ب رای ص نایع تب دیلی گوج ه فرنگ ی می باشد، با افزایش مواد جامهد، مقهدار رب استحصهالی ازگوجهفرنگی افزایش پیدا میکند. در این تحقیق با افهزایشمواد جامد محلول، عملکرد میوه کاهش پیدا کرده است کههبا نتایج دیگهر تحقیقهات مطابقهت دارد [7، 19 و22]. ایهنارتباط بهنژادگهران را جههت افهزایش عملکهرد بهه همهراهافزایش مواد جامد محلول محدود میکند [19].

pH می وه ب ا وزن می وه و  ض خامت پریک ارپ می وههمبستگی مثبت معنهی دار و بها اسهیدیته همبسهتگی منفهیمعنیدار داشت. در مصرف تازهخوری گوجهفرنگی، اسیدیته بالای میوه مورد توجه مصهرف کننهدگان قهرار مهیگیهرد. بهاافزایش اسیدیته میوه، تعداد بذر در میوه افهزایش مهییابهد وافزایش توأم این دو عامل بر طعم و مزه میوه تأثیر بهه سهزاییدارد. عملکرد با صفات رویشی طول و عرض برگهای لپهه -ای و حقیقی، تعداد روز تا رسیدگی میوه، وزن میهوه، قطهر وطول میوه، ضخامت پریکهارپ و طهول دم میهوه همبسهتگیمثبت و با تعداد گل در گهل آذیهن، درصهد تشهکیل میهوه درگل آذین، تعهداد میهوه در گیهاه، تعهداد روز تها رسهیدگی 50 درصد میوه، مواد جامد محلول و اسهیدیته همبسهتگی منفهینشان داد. با این وصهف، ارقهامی بها بهرگهها و ابعهاد میهوهبزرگتر، وزن میوه بیشتر و پریکهارپ ضهخیمتهر از عملکهردبالاتری برخوردار بودند و افزایش عملکهرد بیشهتر ناشهی ازوزن میوه بوده است نه تعداد میوه در بوته.

باتوجه به اینکه ضریب VIF کمتر از 5 بود، لذا ارتبهاطبین صفات هم خطی نبوده و رگرسیون میتواند به صورت گام به گام انجام شود [5]. تجزیه رگرسیون گام به گام نشان داد که صفات طول میوه، مواد جامد محلول میهوه و  درصهدتشکیل میوه به ترتیب وارد مهدل گردیهد. ایهن صهفات بههترتی ب 1/33، 7/6، 2/3 و درمجم وع 43 درص د تغیی رات عملکرد را توجیه کردنهد )جهدول 4(. ضهرایب  رگرسهیوناستاندارد شده مشخص نمود که اثر طول میهوه بهر عملکهردافزاینده و اثرات مواد جامد محلول میوه و درصهد تشهکیلمیوه کاهنده بود.

 

 

 

جدول 4 . ضرایب رگرسیونی صفات موثر بر عملکرد براساس مدل رگرسیونی گام به گام

مدل    مرحله             متغیر مستقل           عرضمبدا  از ضریبرگرسیون  F              VIF                       ضریب جزئی تبیین    مدل )ضریب تجمعیتبیین(  

1                            طول میوه               129/1      189/0                                     33/1             33/1

  • طول میوه 33/1     33/1

 2

  • مواد جامد محلول 259/2   19/0-    137/1  **32/08 6/7      39/8

1                           طول میوه                                                                           33/1                    33/1

       8/39             7/6        08/32**  1/137      0/191–    2/259    3         2             مواد جامد محلول
          43              2/3        16/24**  1/758      0/011–    3/311                      3       درصد فروت ست در خوشه
 Y1 = 1/129 + 0/189 (X1)             
 Y2= 2/259 + 0/158 (X1) – 0/19 (X2)             
 Y3 = 3/311 + 0/106(X1) – 0/191(X2) – 0/011 (X3)             

 

 

 

تجزی ه علی ت نش ان داد ط ول می وه ک ه وارد م دل

رگرسیون شده بود، دارای اثر مستقیم مثبت بهالایی ) 73/0( روی عملکرد بود )جدول 5(. هر چند که این صفت اثرات غیرمستقیم و منفی از طریق صفات طول برگ، تعهداد میهوهدر گیاه، تعداد روز به رسیدگی میوه، تعداد روز به رسیدگی 50 درصد میوه و طول دم میوه روی عملکرد نشان داد ولی به دلیل وجود اثر مستقیم زیاد و مثبت، این کاهش محسوس نبود و ایهن صهفت دارای بیشهترین ضهریب همبسهتگی  بهاعملکرد بود. عرض برگ دارای بیشترین اثر مستقیم )87/0( روی عملکرد بود. بیشترین اثر غیرمستقیم مثبت و منفی این صفت بر روی عملکرد به ترتیب از طریق صفات ضخامت پریکارپ و طول برگ حاصل شد. وزن میوه نیز از صهفاتیمیباشد که اثر مستقیم مثبت بالایی روی عملکرد داشهت واثر مستقیم آن بیشتر از همبسهتگی آن بهود. نتهایج مشهابهیتوس  پژوهشگران دیگر گزارش شد [21 و 28]. بیشهتریناثر غیرمستقیم مثبت و منفهی وزن میهوه روی عملکهرد بههترتیب از طریق عرض برگ و طول دم میوه مشهاهده شهد.

ض خامت پریک ارپ ب ا اث ر مس تقیم 74/0 ج زء ص فات تأثیرپذیر روی عملکرد بوده و در ایهن صهفت نیهز عهرضبرگ و طول دم میوه بهترتیب دارای بیشترین اثر غیرمستقیم مثبت و منفی بودند. تعداد میوه تشکیل شهده در گهلآذیهن)فروت ست( و تعداد میوه در بوته از صفاتی میباشند کههدارای اثر مستقیم کاهنده روی عملکهرد بهوده و همبسهتگیبین این صفت و عملکرد نیز بیانگر این اثر میباشهد. علهتاینکه در این مطالعه با افزایش تعهداد میهوه تشهکیل شهده،عملکرد کاهش پیدا کرده است وجهود تعهداد زیهادی رقهممحلی میوه ریز در این ژرمپلاسم گوجهفرنگی مورد مطالعه بود. در این ارقام هر چند تعداد میوه در بوته زیاد میباشهداما به دلیل وزن کم میوه، عملکرد پایین است.

 

 

 

 

نتيجهگيری

در تحقیق حاضر، وراثتپذیری عملکرد در مقایسه با اکثهرصفات کمتر بوده است و این امر نشان میدهد که عملکرد بیشتر تحت تأثیر عوامل محیطی قرار میگیرد، درنتیجه می-توان از صفاتی با وراثتپذیری بالا و همبستگی معنیدار بهاعملکرد در جهت انتخاب غیرمستقیم ارقامی با عملکرد بالا استفاده نمود. براساس مجمهوع  نتهایج  تجزیهه  رگرسهیون  و علیت، صفات طول میوه، عرض برگ، وزن میوه و ضخامت پریکارپ میوه با اثر مستقیم مثبت بالا به عنهوان متغیرههای رتبه اول و صفات عرض برگهای لپهای و قطر میوه با اثهرمستقیم مثبت متوسه  بهه عنهوان  متغیرههای  رتبهه  دوم بهر  تغییرات عملکرد مؤثر واقع شدهاند و باتوجه به اینکهه ایهنصفات دارای وراثتپذیری بالایی می باشند، درنتیجه ایهن  متغیرها میتوانند به عنوان معیارهای گزینش جهت اصهلاح  و بهبود عملکرد انتخاب شهوند . باتوجهه بهه اینکهه گوجهه-فرنگی براساس نوع مصرف به تازهخوری و فرآوری تقسیم میشود، لذا در انتخاب ارقام علاوه بر عملکرد، در مصهرفتازهخوری اسیدیته میوه و در فرآوری مهواد جامهد محلهولنیز بایستی مدنظر قرار گیرد.

 

تشكر و قدردانی

بدینوسیله از مسئولان ایستگاه تحقیقات کشاورزی کهریهزمرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربهی  قدردانی میگردد.

 

منابع

  1. امیدی تبریزی ا ح) 1381( همبسهتگی بهین صهفات وتجزیه علیت برای عملکرد دانهه و روغهن در گلرنه بهاره. نهال و بذر .18)2(: 229-240.
  2. امینپناه ه و شریفی پ) 1392( تجزیه علیت عملکهرد دانه و صفات وابسهته  در بهرنج در Oryza sativa) ) شرای  رقابت با علف ههرز  سهوروفEchinochloa )

crus-galli (L.) P. Beauv.). تولیهد و فهرآوری محصولات زراعی و باغی .3)9(: 105-120.

  1. بلوچزهی ا و کیانی غ )1392( تعیین شاخص انتخهاب برای بهبود عملکرد در بهرنج  از طریهق  تجزیهه  علیهت .

اصلاح گیاهان زراعی .5)12(: 75-84 .

  1. خدادادی م، دهقانی ح و فتوکیان م ح )1390( بررسی توارثپهذیری ، تجزیهه علیهت  و تحلیهل  عامهل هها در  ژنوتیهپ ههای  گنهدم  پهاییزهTriticum aestivum) ).

دانش زراعت .4)4(: 67-78.

  1. درویش کجهوری ف ) 1388( مقدمهه ای بهر روشههایآماری چندمتغیره کهاربردی، چهاپ اول، دانشهگاه آزاداسلامی – واحد علوم و تحقیقات.
  2. سلطانی ا )1392( کاربرد نرمافزار SAS در تجزیهههایآماری. انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد.
  3. شفیعی ر )1379( مطالعه صفات زراعی و گهروه بنهدیلاینهای اصلاح شده گوجهفرنگهی. خلاصهه مقهالاتدومین کنگره علوم باغبانی .صص .155-155.
  4. مجیدی ط) 1390( نرمافزار آماری طاهها.(Available

 .in: http://www.pathanalysis. mihanblog.com)

  1. مقدم م، محمدی س ا و آقایی م) 1373( مقدمهای بهر  روشهای آماری چندمتغیره، انتشارات پیشتاز علم.
  2. نعمتی لفمجانی ز، طبایی عقدایی س ر، لباسچی م ح، جعفری ع ا، نجفهی آشهتیانی ا و دانشهخواه م ) 1390(

تجزیه علیت عملکرد گل محمدیRosa damascena ) Mill.) در شرای  مختلهف  کشهت. تحقیقهات گیاههان  دارویی و معطر ایران .27)4(: 561-572.

  1. نههوری ف، عزیههزی نههژاد ر، آقههایی م، فرهههادی م ر،فرشهههادفر م و نهههوری ع) 1385( کهههاربرد SPSS در پژوهشهای کشاورزی. نشر آموزش کشاورزی.
  2. هناره م، زمردی ش و رضهایی ح) 1388( اثهر کلهرور  کلسیم و دمای نگهداری بر فاکتورهای کیفی و انبارمانی سهه  رقهم  گوجهه  فرنگهی. مجلهه تحقیقهات  مهندسهی  کشاورزی .10)4(:61-72.
  3. Agong SG, Schittenhelm S and Friedt W (2001) Genotipic variation of Kenyan tomato (Lycopersicon esculentum ) germplasm. The

Journal of Food Technology in Africa. 6(1): 13-17. 

  1. Agrama HA (1996) Sequential path analysis of grain yield and its components in maize. Plant Breeding. 115: 343-346.
  2. Bernousi I, Emami   A,            Tajbakhsh             M,

Darvishzadeh R and Henareh M (2011) Studies on genetic variability and correlation among the different traits in Solanum lycopersicum L. Notulae Botanicae Horti Agrobotanici ClujNapoca. 39(1): 152-158.  

  1. Chernet S, Belew D and Abay F (2014) Performance Evaluation and Path Analysis Studies in Tomato (Solanum lycopersicum) Genotypes under Humera, Northern Ethiopia Condition. World Journal of Agricultural Research. 6: 267-271.
  2. Descriptors for tomato (Lycopersicon SPP) 2003 IPIGRI (International Plant Genetic

Resources Institute).

  1. FAOSTAT (2012) http://faostat.fao.org.
  2. Foolad MR (2007) Genome mapping and molecular breeding of tomato. International Journal of Plant Genomics. 2007: 1-52.
  3. Henareh M, Dursun A and Abdoullahi Mandoulakani B (2015) Genetic diversity in tomato landraces collected from Turkey and Iran revealed by morphological characters. Acta Scientiarum PolonorumHortorum Cultus.

14(2): 87-.69

  1. Izge AU, Garba YM, and Sodangi IA (2012) Corrrlation and path coefficient analysis of tomato (Lycopersicon lycopersicum) under fruit worm (Heliothis Zea Buddie) infestation in a line × tester. Journal of Environmental Issues and Agriculture in Developing Countries. 4: 24-30.
  2. Ibarbia EA and Lambeth VN (1971) Tomato fruit size and quality inter relationships. Journal of the American Society for Horticultural Science. 94: 496-498.
  3. Kumar V, Nandan R, Srivastava K, Sharma SK, Kumar R and Kumar A (2013) Genetic parametrs and correlation study for yield and quality traits in tomato (Solanum lycopersicum) Plant Archives. 13(1): 463-467.
  4. Osei MK, Bonsu KO, Agyeman A and Choi HS (2014) Genetic diversity of tomato germplasm in Ghana using morphological characters. International Journal of Plant and Soil Science. 3(3): 220-231.
  5. Patel SA, Kshirsagar DB, Bhalekar MN and Kute NS (2013) Correlation studies in tomato (Solanum lycopersicum ). Vegetable Science. 40(2): 217-218.
  6. Reddy BR, Reddy MP, Reddy DS and Begum H (2013) Correlation and path analysis studies for yield and quality traits in tomato (Solanum lycopersicum). Journal of Agriculture and Veterinary Science. 4: 56-59.
  7. Reddy BR, Reddy MP, Begum H and Sunil N (2013) Genetic diversity studies in tomato (Solanum lycopersicum). Journal of

Agriculture and Veterinary Science. 4: 53-.55

  1. Saleem MY, Iqbal Q and Asghar M (2013) Genetic variability, heritability, character association and path analysis in F1 hybrids of tomato. Pakistan Journal of Agricultural Sciences. 50(4): 649-653.

[1] . Total soluble solid (TSS)

[2] . Rio Grande

[3] . H-2274

[4] .Peto Early CH

[5] . Cherry tomatoes

ادامه مطلب...

0 نظر
admins

طرز انوری در غزل ها و رباعی ها، با تکیه بر ویژگی های نحوی کلام

دسته بندی: دسته بندی نشده
بازدید

 

 

 

 

 

 

 

طرز انوری در غزل ها و رباعی ها، با تکیه بر ویژگی های نحوی کلام

محمدرضا ترکی

دانشیار گروه زبان و ادبیّّات فارسی دانشگاه تهران سمیه رجبی1

دانش آموختۀ دکتری زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه تهران

)از ص 12 تا 04(

تاريخ دريافت مقاله: 21/2/2911، تاريخ پذيرش مقاله: 94/1/2911

 

چکیده

بسیاری از صاحب نظران انوری را در غزل مبدع طريقه ای نو دانسته  و او را پیشرو و آغازگر راهی خوانده اند که در عاشقانه های سعدی به اوج می رسد، امّا پژوهندگان زبان در بحث از اين ابداع به مسائل نحوی کلام کمتر پرداخته اند. هدف اين مقاله دستیابی به درک و دريافتی سبک شناسانه از نحو غزلیّات و رباعی های انوری است؛ چراکه اساساً با واکاوی ويژگی های نحوی زبان اوست که می توان دلايل سبک سازبودن وی را توضیح داد؛ شاعری که بر نبوغی زبانی دست دارد و از رفتاری که با زبان در پیش گرفته، آگاه است. در اين بررسی ها خواهیم ديد که بسامد فراوان وجه فعلی «گفتن» و ترکیب های کنايی، به کارگیری بیش از دو فعل در يک بیت، پیوستگی معنايی دو مصراع، پنهانکردن عنصر تکرار با بازی های نحوی و بهره گیری از امکان تنوع ساخت در زبان، از عناصر مسلط و سبک ساز در غزلیّات و رباعی های انوری است و نیز خواهیم ديد که شاعر چگونه با نحوة استفاده از حروف اضافه درجهت شکل گیری فرديّت مستقل سبکی گام برمی دارد و اين نخستین گام، برای نخستینبار، همان بارقه ای است که اين استفادة شگفت را در غزلیّات نابغه ای چون سعدی شعله ور می سازد .

 

واژه های کلیدی: انوری، نحو زبان، فعل، ترکیب  کنايی، تکرار، حروف اضافه. 

                                                                

 2. رايانامة نويسندة مسئول:                                                                             [email protected]

/22

1. مقدمه

دربارة سبک ساز بودن انوری در غزل ها اشاره های بسیاری وجود دارد. شفیعیکدکنی دربارة زبان شعر انوری معتقد است ديوان او اگرچه چندان مشتمل بر ترکیبات تازه نیست، به لحاظ مفردات و ساختار های نحوی و توجه به امثال و کنايات رايج در کوچه و بازار ،بسیار اهمیّت دارد )2931: 51(. شهیدی شعر انوری را در میان شاعران و ادب دوستان معاصر وی و نیز پس از او، اثرگذار معرفی می کند )2935: کز(. سیروس شمیسا دربارة طرز زبان غزل های او، به سادهبودن زبان و نزديکشدنش به زبان محاوره اشاره دارد و معتقد است که سعدی به اين سادگی توجه داشته و بسیاری از غزلیّات او را جواب گفته است )2931: 120121(. ذبیح الله صفا نیز انوری را در غزل پیشرو سعدی می داند و میگويد: «انوری… از کسانی  است که در تغییر سبک سخن فارسی اثر بیّّن و آشکاری دارد… بزرگ ترين وجه اهمیّت او در… استفاده از زبان محاوره در شعر است و او بدينترتیب، تمام رسوم پیشینیان را در شعر درنوشت و طريقه ای تازه در آن ابداع کرد» )2930: 133131(

بااين همه اشاره که بر زبان ها رفته است، در میان ابیات ديوان، اغلب قصايد و قطعات انوری موردتوجه و بررسی پژوهشگران بوده است. در اين بررسی ها نیز عموماً با شرح قصايد و قطعات مواجه ايم؛ يعنی شارح، شعر را به نثر بدل کرده است، امّّا آنچه مسلم است، معنای شعر تنها در ساختار آن وجود دارد، ساختار و معنای شعر از هم تفکیک ناپذيرند و آنچه به شعر معنا می دهد، دقیقاً همانی است که وجود دارد؛ به عبارت ديگر:

 «اثر شاعرانه دلالت معنايی يکهّ ای دارد و ساختارش اصیل است و ساده نشدنی …

نخستین منش دلالت معنايی شعر اين است که هیچ گونه دگرگونی ممکن را در زبانی که بدان بیان می شود، نمی پذيرد …و تا بخواهیم که آن را از شکلی که به خود گرفته است جدا کنیم، ازمیانمی رود.» )احمدی ،2933: 3031(.

بااينوصف، جای تحقیقی گسترده و متفاوت با شرح ها، بر غزلیّات و رباعی های انوری خالی مانده است. 

در نگاهی کلی به ديوان انوری، آنچه سبب شگفتی خواننده می شود ،وجود تفاوتی اساسی است میان بخش اولّ ديوان )قصايد و قطعات( با بخش دوم آن )غزل ها و رباعی ها( که البته حجم بسیار کمتری دارد. شاعرِ قصايد و قطعات، در غزل ها و رباعی ها آنچنان شیوة متفاوتی در پیش می گیرد که خواننده با مرزی قطعی میان اين دو بخش مواجه

29/

می شود. شمیسا در واکاوی سیر غزل مهم ترين جنبة کار انوری را مربوط به تحوّل غزل می داند و می گويد:

«در فاصلة سنايی تا سعدی، او از نظر زبان نزديک ترين کس به سعدی است و البته مابین ايشان يک قرن فاصله است… بهطورکلی او اوّل کسی است که تقريباً توانست غزل را از تغزل قصیده متمايز کند )بسیار مشخص تر از سنايی( به طوری که بین قصايد و غزلیّات خود او فرق عمده ای است» )2935: 33(. 

در بررسی اين تفاوت اساسی خواهیم ديد که او در عبور از قصايد به غزلیاّت، از زبانی رسمی، درشتناک و فاخر عبور می کند و به زبانی ساده، اهلی و صمیمی می رسد؛ تاجايیکه انوری را در غزل پیشرو سعدی و صاحب سبک می دانند. عمدة اين تفاوت ها و ويژگی های سبکی را می توان با بررسی نحو زبان انوری در بخش دوم ديوان او توضیح داد. بااينحال، تاکنون کسی به ويژگی های سبک ساز او در نحو نپرداخته است .ويژگی های بلاغی ابیات وی جايی در نحو زبانش پنهان شده و به قول شفیعیکدکنی «دشوارترين نوع آشنايی زدايی، آن است که در قلمرو نحو زبان )syntax( اتفاق می افتد»

 .)94 :2934(

عبدالقاهر جرجانی، عالم مشهور قرن پنجم هجری، در کتاب دلائل الاعجاز مسائلی را مطرح کرد که به «نظريّة نظم» مشهور شد. هرچند او در اين مرحله بر دوش بزرگانی همچون خطّّابی، رُمّّانی، باقِِلانی و از همه مهم تر، عبدالجبار معتزلی پای نهاد. عبدالجبار تا حدّ زيادی به نظرية نظم جرجانی نزديک شده بود. او معتقد بود لفظ مفرد به تنهايی ارزش ادبی ندارد و فصاحت بهخودیخود، به واسطة اجزای کلام حاصل نمی شود. وی فصاحت را به انتظام و ترکیب خاصّ کلمات در عبارت مربوط می داند و همین مطالب است که با بیانی روشن تر و با استدلال هايی محکم تر به نام عبدالقاهر جرجانی در نظريّة نظم گره می خورد. تا آنجا که شوقی ضیف، کتاب دلائل الاعجاز را حديث مفصلی می داند از مجملی که عبدالجبار در فصلی کوتاه بیان کرده بود) ضیف ،2939: 213(، اماّ ازآنجاکه جرجانی اين مطالب را با مثال ها و استدلال هايی محکم تبیین و تفسیر کرد ،اين نظريّه با نام او عجین شد. زرين کوب در تبیین نظريّّة نظم جرجانی می نويسد:

«عبدالقاهر… مدعی شد که بلاغت نه به لفظ تنهاست و نه به معنی صرف، بلکه قائم بر حسن نظم و ترتیب اتّساق معانی و الفاظ است» )2931: 253(. شفیعیکدکنی در موسیقی شعر در تفسیر اين نظريهّ می گويد:

/22

«عبدالقاهر جرجانی… بلاغت و تأثیر را منحصر در حوزة ساختارهای نحوی زبان می داند و آن را علم معانی النحو می خواند. منظور او از علم معانی نحو آگاهی شاعر و اديب است از کاربردهای نحوی زبان و اينکه هر ساختاری در چه حالتی چه نقشی می تواند داشته باشد» )2934 : 92(.

در اين ديدگاه جرجانی بلاغت را از ساحت اجزای منفرد کلام دور می داند و معتقد است بلاغت را بايد در حسن تألیف جست. بااينوصف، بافت اجزاء در کنار هم اهمیّت فوق العاده ای می يابد؛ به طوری که اگر يک جزء کوچک جابه جا شود، اين بافت           به هممی ريزد؛ در نتیجه ،در نظريّة نظم جرجانی بحث از سنجیدهبودن وضعیّت قرارگیری کلمات در کنار هم است؛ يعنی قانون نحو کلام:

«بدان که معنی نظم کلام اين است که اساس کلام را آن گونه که علم نحو اقتضا می کند، بگذاری و کلام را بر پاية قوانین و اصول اين علم بنا کنی و روش هايی را که کلام بر آن اساس می آيد، بشناسی و از آن راه ها منحرف نشوی و حدود و مرزهايی را که برای تو تعیین شده است، نگهداری» )جرجانی ،2953: 294(.

اماّ همان طورکه گفتیم مقصود او از نحو، صرفاً نحو از ديدگاه دستورنويسان دوران نیست، بلکه او به چیزی فراتر از مسائل نحويان و صحت کلام اشاره دارد و می توان گفت: «از همین زاويه است که او برای تک تک واژگان ارزش زيباشناختی خاصی قائل نیست. از ديد جرجانی هیچ کلمه ای بهخودی خود زشت يا زيبا نیست، بلکه شیوة قرارگرفتن کلمات در کنار يکديگر، میزان زيبايی و خوش آهنگی لفظ را معلوم می کند» )مشرف ،2935: 041(.

نظريّة نظم جرجانی از برخی جهات شباهت بسیاری با نظريات ساخت گرايان دارد. در بوطیقای ساختارگرا، تودوروف )T. Todorov( از دو نوع ارتباط در متن سخن می گويد: يکی روابط مبتنی بر حضور و ديگری روابط مبتنی بر غیاب. او سپس توضیح می دهد که روابط مبتنی بر غیاب، روابطی معنايی و نمادين هستند که زبان شناسی از آنها با عنوان «روابط جانشینی کلام» ياد می کند؛ روابط مبتنی بر حضور نیز به آرايش و ساختمان اثر تعلق دارد و در زبان شناسی ذيل بحث «روابط همنشینی کلام» مطرح می شوند. او می افزايد در بحث از روابط مبتنی بر حضور، صحبت از جنبة نحوی کلام است: «جنبة نحوی… تا زمانی که فرمالیست های روسی در دهة بیست سدة حاضر آن را موردبررسی قراردهند، بیش از ديگر جنبه ها مطرود مانده بود. از آن پس، اين جنبه در

21/

کانون توجه پژوهشگران و به ويژه کسانی قرارگرفت که دارای گرايش های ساختاری هستند» )تودوروف ،2931: 90(. 

هرچند روابط متنی که تودوروف آنها را از هم تفکیک می کند تا حدّ زيادی در هر متن در هم تنیدهاند و بر هم اثر میگذارند و همین اثر متقابل ساخت و معناست که راه های عبور متن ادبی را از مرزهای ترجمه مسدود می سازد، امّا اساساً در بررسی ها ناچار از تفکیک اين دو حوزه خواهیم بود .

حال برای توضیح آنچه انوری در القای ظرايف معنايی و بلاغی خود از آن بهره جسته است، ناگزير از پرداختن به نحو کلام و آرايش و ساختار گفتار او هستیم و شايد بهتر است بگويیم، براساس نظريّّة نظم جرجانی يا نظريّات ساختارگرايان لازم است از مفردات کلام او عبور کنیم و به روابط بین اين کلمات در محور همنشینی کلام بپردازيم.

در اين مختصر بر برجسته سازی نحو شخصی انوری در غزل ها و رباعی های او تأکید خواهیم داشت. به اين دلیل غزل ها و رباعی ها در يک دسته بندی قرارگرفته اند که از حیث ويژگی های نحوی کلام، کاملاً هم سو و همانند هستند. در بررسی اين بخش از ديوان خواهیم ديد که اساساً هنر انوری بیشتر در محور همنشینی کلام اوست تا محور جانشینی. اين موضوع در مقايسة اشعارش با شاعری همچون خاقانی نمود بیشتری خواهد يافت. آنچه در اين مقاله بررسی شده است، نحوة رفتار شاعر با افعال، ترکیب های کنايی، حروف و عنصر تکرار است و خواهیم ديد که در ابیات بسیاری، ساخت جملات ،دو بخشیبودن مصراع ها را بهبازیمی گیرد و معنا را تداوم می بخشد تا تداوم معنای عشق را در ابیات عاشقانه به ذهن متبادر کند؛ عاشقانه هايی که اساساً برای نخستینبار در غزل های او تشخص ادبی می يابند و در قرن هفتم در غزلیّات سعدی به اوج می رسند .اگرچه به نسبت حجم کلی ابیات او در ديوان، حجم ابیات غزل ها و رباعی ها اندک است، وقتی او را با شاعران هم دوره يا پیشین خود قیاس می کنیم، درمی يابیم که او به حق غزلسرايی پرکار است و البته تعداد غزل ها و رباعی های او کم نیست. خانلری از او در کنار عطار، خاقانی و جمال الدينعبدالرزاق نام می برد که بیشترين تعداد غزل را تا اين دوره دارند )2913: 201( و محجوب در بحث از غزل می گويد: انوری نخستین شاعری است که غزل سرايی در ديوان او رنگ و رونق می گیرد و غزل های او چنان شیوا و روان است که می تواند با غزل های سعدی پهلو بزند. وی سرودن غزل های بسیار را از عوامل

/26

مهمی می داند که باعث امتیاز انوری از ديگر قصیده سرايان سبک خراسانی شده و ترکیب ديوان او را به شاعران قرون بعد مانند کرده است؛ به عقیدة محجوب اين نکته نويد دهندة تحولی در شعر است. او می افزايد: «در ديوان انوری در برابر 143 قصیده 911 غزل وجود دارد و در میان شاعران خراسانی، وی نخستین شاعری است که چنین نسبتی بین غزل ها و قصیده هايش وجود دارد» )محجوب، بی تا: 131(.  

 

2.   بررسی نحو زبان انوری در غزل ها و رباعی ها

2-1. چگونگی به کار گیری فعل

برخورد انوری با اين نقش دستوری از زبان، جای بحث و واکاوی دارد. تعداد زياد افعال ،استفاده از صورت های مختلف صرفیِ يک وجه فعلی در بیت، بسامد فراوان وجه فعلی «گفتن» و بهره گیری ويژه ای که انوری از افعال پیشوندی دارد و موارد ديگری که در بحث از «تکرار» به آنها خواهیم پرداخت، در ديوان او به ويژگیهايی بدل می شوند تا اشعار او را از ديگر شاعران متمايز کنند.

 

211. به کارگیری بیش از دو فعل در یک بیت

در ابیات انوری به ندرت می توان بیتی يافت که تنها يک فعل در آن باشد. بیش از 11 درصد ابیات ديوان وی، دو فعل يا بیش از دو فعل دارند؛ بنابراين، در هر بیت دو يا چند جملة مستقل يا پیوسته وجود دارد. با زيادشدن تعداد افعال، جمله ها کوتاه و ساده می شوند و اين مطلب زبان شعر را از زبان رسمی دور و به زبان محاوره نزديک می کند .در يک جامعة آماری کوچک از غزل ها که تصادفی گزينش شدهاند و از صفحة 354 تا 124 ديوان را دربرمی گیرد، جمعاً 521 بیت وجود دارد که 149 بیت آنها سه فعل يا بیشتر از سه فعل دارند؛ يعنی در 99 درصد ابیات بیش از سه فعل وجود دارد که اين آمار برای تعداد افعال قابلتوجه است. با کوتاهشدن جمله ها برقراری ارتباط با مفهوم بیت و درک و دريافت آن بسیار ساده می شود.

 

     تا دل مـــن بــ ردهای قصـــد جفـا کـــ ردهای نـــی بـــر مـن بوده ای نی غم من خورده ای

                                           )انوری ،2935: 141(   چـه می کنـی بــه چـه مشغولی و چه می طلبی چه گفتمت چه شنیدی چه در گمان آمد

                                                                               )همان: 311(  

 

 

 

22/

212. بسامد زیاد فعل «گفتن»

 با به کاربردن فراوان اين فعل، انوری گفتوگوهای بی شماری را در میان ابیات ترتیب می دهد و اساساً گفتگو، زبان شعر او را به زبان محاوره سوق می دهد. در میان غزل ها و رباعی ها 133 بیت وجود دارد که در آ نها صورت های صرفی متفاوت فعل گفتن         بهکاررفته است و در بسیاری از ابیات، اين فعل چندبار تکرار شده است. اساساً عنصر گفتوگو در غزل ها و رباعی های انوری هويّتی مستقل می يابد تاجايیکه گويی شاعر را به سوی گفتاری نمايشی پیش می برد و تصاويری در ذهن خواننده حک می کند:

 

      گفتــم يارب چـــه عیش ها کنمـی مــن               گـــر ز وصــال تــوام کســی خبــر آرد

                                                                                                             

     هجــر تـــو را ز اين حديث خنده برافتاد                  گفت کـه آری چنیـــن بــوَد اگــــر آرد

                                                                               )همان: 311(

در اين گفتوگو با جانبخشیدن به هجر و توصیف حالت او در زمان سخنگفتن )هجر تو را ز اين حديث خنده برافتاد( شاعر گفتاری پويا، سالم و طبیعی شکل می دهد.

 

       چـــون مــــرا ديـــد ساعتـــی از دور             آن بت نیـــکخــواه نیــ کانـــديـش

                                                                                                             

       بـــه اشـارت نهــــان ز دشمــــن گفت                     کــه السـّــلام عــلیــک ای درويــش

                                                                               )همان: 351(

همان طور که از شواهد برمی آيد، در گفتوگوها اغلب، حالات و فضا نیز وصف می شود و اين تصويریشدن گفتار، در کنار سادگی زبان، در خدمت طبیعیشدن و مملوسبودن آن است.

      عقـــل با دل گفت کـــانــدر باغ عشــق           گــرچـــه بــر شاخ وفا بــاری نمانـد

                                                                                                             

       يــادگــاری هــم نمانـــد آخــــر از آن          دل بـــه بــادی سـرد گفت آری نماند

                                                                               )همان: 394(  

علاوه بر فراوانی بسامد وجه فعلی گفتن، عنصر پرسش نیز در اشعار انوری به تقويت گفتوگو ياری می رساند. بابک احمدی آنجا که از منطق مکالمة باختین سخن         بهمیانمی آورد، می نويسد: «واژة پرسش و مترادف های آن در عنوانِ بیشتر آثار باختین بهکاررفته است… . پرسش يکی از مهم ترين پايه های تداوم مکالمه است» )2933: 19(.

 

داری خبر که در غمت از خود خبر ندارم؟          وز تو به جز غم تو نصیبی دگر ندارم؟

                                                                 )انوری ،2935: 331(

پیتر وستلند )Peter Westland( در کتاب شیوه های داستان نويسی، گفتوگو را يکی از عناصر اساسی در ايجاد ارتباط بین اشخاص و پیشبرد وقايع می داند و معتقد است که به کمک اين عنصر خواننده با اشخاص داستان احساس نزديکی بیشتری می کند )2932:

/21

211(. بابک احمدی دربارة باختین می گويد: «آشکارا تمامی مباحث چهار دورة فکری باختین را يک انديشة مرکزی به يکديگر پیوند می زند: معنا را فقط در مناسبت میان افراد می توان ساخت و معنا در مکالمه ايجاد می شود» )2933: 13(. در شعرهای عاشقانة انوری، عنصر گفتوگو يکی از دلايلی است که شاعر به ياری آن به فرديّت مستقل سبکی دست می يابد؛ عنصری که پیش از او در غزل های عاشقانه تا اين اندازه تشخص نیافته بود. وجود اين عنصر به شعر جنبه ای روايی میبخشد و ارتباط مخاطب را با آن ساده تر می کند.  

 

22. چگونگی به کارگیری ترکیب ها در دیوان

در ديوان انوری ترکیب ها و کنايات بسیاری وجود دارد، امّا اين ترکیب ها به صورت يکسانی توزيع نشده اند. حجم کل ديوان 2405 صفحه است که 352 صفحة آن به قصیده ها و قطعه ها و 132 صفحة آن به غزل ها و رباعی ها اختصاص دارد؛ بنابراين ،39 درصد ديوان را قصیده و قطعه و 13 درصد را غزل و رباعی تشکیل می دهد. باوجوداين، درصد ترکیب ها و کنايات در غزل ها و رباعی ها بسیار بیشتر است. چنین توزيعی اساساً قابلمطالعه و تأمل است .انوری در اين بخش از ديوان بیشتر از کنايه ها بهره می گیرد تا از زبان رسمی. اين مطلب زبان غزل های او را به زبان معیار نزديک می کند و به آن تشخص سبکی می بخشد؛ تاجايیکه در تعداد زيادی از ابیات چندين ترکیب آمده است. شفیعیکدکنی ديوان انوری را سرشار از کنايات و تعبیراتی می داند که در شعرِ کمتر شاعری از معاصران او نمونه اش را بدان وفور می توان يافت. وی دراينباره می گويد:

«انوری خود اين زبان ساده و طبیعی را از تأمل در همین امثال و حکم عامیانه و رايج در زبان کوچه و بازار آموخته است… . غنای زبان شعر او به لحاظ اشتمال بر لغات و ترکیبات و کنايات و تعبیرات زبان عصر رهین… دقت هاست» )2931: 39(.


وايــن کـــارد بـــر استخوان رسیـده ست                           )انوری ،2935: 333(

 

ايـــن آب ز فـــرق بـــرگذشته ست

 

تا عشــق مـــن ســزای تو در آستین کند

 

گويــد کــه دامن از تو و عهد تو درکشم

                                     )همان: 391(

 

 

هنـــوزت آب خـوبـــی زيــــر کــاه است                                     )همان: 335(

 

بسا خـــرمــن کـــه آتش در زدی، باش

 

عشـقــت ار آب بــــر جــهـــان رانــــد

 

در جـهـــان بــــرنیـايـــد آب بــه آب

 


                                                    )همان: 315( /23دل پوستیـن به گازر غم داد و طرفه آنک                  روز و شبــم هنـــوز همــی پوستین کنـد

                                                                              )همان: 391(

همان طور که می بینیم در اين پنج بیت، ده ترکیب کنايی وجود دارد: آب از فرق برگذشتن، کارد بر استخوان رسیدن، دامن از چیزی يا کسی درکشیدن، سزای کسی را در آستین او کردن، خرمن کسی را آتش زدن، آب زير کاه داشتن، آب به آب برنیامدن، آب بر چیزی راندن، پوستین به گازر دادن و پوستین کردن. در میان غزل ها و رباعی های ديوان انوری بسیارند از اين دست ابیات که شاعر در آنها به تمامی، از زبان کنايه ها بهره می گیرد تا مفهوم موردنظر خود را انتقال دهد؛ يعنی تمام پیکرة بیت از ترکیب کنايی شکل گرفته است، بی آنکه مخاطب ذرّه ای حس کند ترکیب به زحمت در ساخت جمله نشسته است. شمیسا در کتاب بیان آنجا که سخن از کنايه و سبک شناسی است، می گويد: «توجه به کنايات در سبک شناسی مهم است؛ زيرا فقط کسانی که به زبان تسلط کافی دارند می توانند از اين باب استفاده کنند» )2931: 112(.

 

29. پیوستگی دو مصراع

در ابیات انوری بههمپیوستگی دو مصراع به لحاظ معنايی، بسامد فراوانی دارد. ساخت نحوی زبان انوری از دولختیبودن مصراع ها عبور می کند و اين مرز را بهبازیمی گیرد. جمله های شاعر طی يک بیت تداوم می يابند و اين امتداديافتنِ معنا که طی بیت های عاشقانه در خدمت تداوم مفهوم عشق است، نیز بهسادگی و روانی کلام ياری می رساند و ساخت نحوی شعر را به نحو پايه و معیار نزديک می کند. در يک جامعة آماری کوچک که 14 صفحه از ديوان را شامل می شود، از میان 521 بیت، در 154 بیت تدوام معنايی وجود دارد؛ يعنی 01 درصد از ابیات به لحاظ معنايی مصراع های بههمپیوسته دارند.

 

    ســر مگـــردان از مـــن و ای جان مــرا          در هـــوای خويش ســرگـــردان مکن

                                                                  )انوری ،2935: 141(  

       دوســت تـويـــی، کــاج بــدانستمـــی            کـــز تـــو بــه پیش که به افغان شوم

                                                                               )همان: 310(  

 

22. چگونگی به کارگیری تکرار

در کتاب موسیقی شعر دربارة تکرار چنین می خوانیم: «بنیاد جهان و حیات انسان ،همواره بر تنوع و تکرار است؛ از تپش قلب و ضربان نبض تا شد آيند روز و شب و توالی فصول، و در نسبت خاصی از اين تنوع و تکرارهاست که موسیقی مفهوم خويش را

/93

بازمی يابد؛ يعنی نظام افضل به تعبیر نويسندگان رسائل اخوان الصفا…» )شفیعیکدکنی، 2934: 914(

همیشه در نخستین نگاه به هر متن، عوامل تکراری آن به نظر يکسان می رسند، امّا خوانندة تیزبین با نگاهی دقیق تر همواره درمی يابد آنجا که متن، اثر هنری است، مکررشدن واژه ها يا آواها غیر از تکرار زبان چیز ديگری را نیز تکرار می کنند؛ بر بار موسیقايی متن می افزايند و گاه بار معنايی ديگرگونه ای را خلق می کنند. در ديوان انوری تکرار دستکم شش گونه دارد که دو نوع آن در اين متن سبکساز بوده است. ما در اينجا بهاختصار هر شش مورد را توضیح میدهیم.

 

221. تکرار عینی واژهها

 نوعی از تکرار در ابیات انوری همان است که در اشعار شاعران ديگر هم فراوان است؛ واژه يا واژه هايی عیناً تکرار می شوند. وقتی با تکرار فعل مواجه ايم، اغلب شاهد مکررشدن فعل امر هستیم که اصولاً برای تأکید است و به لحاظ زيبايی شناسی ارزش هنری چندانی ندارد. اين شیوه در میان شاعران بسیار معمول است. انوری نیز ازايندست تکرارها بهکاربرده است: 

مکــن جان مکــن جان مکـن جان مکن

                        )انوری ،2935: 141(  

 

سخــن بازگیـــری ز چاکـــر همـی

 

از چنیـــن پرهیــز پرهیــــز ای غــلام                                  )همان: 355(  

 

چنـــد پرهیــزی از اين پرهیـز چند

 

درآ درآ که ز تو کار ما بـــه جـــان آمـد                                  )همان: 311(

 

عجب عجب که تو را ياد دوستان آمد

 

 

222. تکرار ساخت

در نوع ديگری از تکرار که تکراری هنری است، انوری با بازی های نحوی، تکرارها را از نظر خواننده پنهان می کند. شاعر با تغییر جايگاه واژههايی ثابت در محور همنشینی کلام، معنای جمله را تغییر می دهد و با ايجاد اين تغییر در زنجیرة گفتار، گويی تکرارها از چشم خواننده پوشیده می شود: 

 

کــز جملـة جهان کم جان من گرفته ام                                 )همان: 353(

 

ترسـم که جان من کم من گیرد از جهان

 

وز تــو تــوان غم بــه غنیمت شمــرد                                )همان: 324

 

جــــز بــــه غنیـمت نشمـــارم غمـت

 

91/

خــــويشتـــن را بــــدان نمــــی آرم                                 )همان: 332(

 

خويشتــن را بديـــن میــار چـــو مــن

 

دورم از روی تـــــو دور از روی تـــــو                                 )همان: 141(

 

تُــرک مــن! ای مـــن سگ هنـدوی تو

 

از دست شـــدی و ســــر بـــرآوردی                                 )همان: 123(

 

چــون دست ز عشـــق بـــر سـر آوردم

 

نـــه بــــر بـــالای مــن کاری بیفتاد                                )همان: 311

 

مـــــرا افتـــاد بـــا بــــالای او کـــار

کوروش صفوی آنجا که سخن از تکرار بهمیانمی آيد، ذيل عنوان «تکرار ساخت» از قابلیّتی در زبان فارسی صحبت می کند که در آن عناصر سازندة جمله، به شرط مشخصبودن نقش هريک، می توانند آرايش های متفاوتی داشته باشند. او برای جملة «او کتاب را برای من خريد.»، 10 آرايش يا ساخت مختلف ارائه می کند، امّا وقتی صحبت از شعر است، می گويد عنصر وزن تنوع اين ساخت ها را بسیار محدود می سازد:        

«بدينترتیب، شايد بتوان گفت که آرايش عناصر سازندة جمله در نظم، اگر نگويیم کلاً،   دستکم تا حدّ زيادی به حفظ وزن وابسته است» )2939: 112(. او در ادامه، تکرار يک ساخت مشخص را در بالابردن نظم موسیقايی مؤثر می داند: «حال اگر اين آرايش يا ساخت تکرار شود، طبعاً می تواند نظم موسیقايی بیشتری القاء کند، حتی اگر آرايش     انتخابشده در زبان هنجار بهکار نرود» )همان(.  

انوری در اشعار خود هم از تکرار ساخت بهره می گیرد و هم از تنوع ساخت .اساساً همین نوع از تکرار است که به غزلیّات و رباعی های انوری جلوه ای خاص می بخشد و سبک گفتاری ويژه ای می آفريند که نوع کامل شدة آن را می توان در غزلیّات سعدی جست و جو کرد. بهره گیری از صنعت تکرار، با چنین شگردهايی در میان غزلیّات و رباعی های انوری فراوان ديده می شود؛ تکرارهايی که بدينترتیب بر بار موسیقايی متن بیشازپیش میافزايند و ارزش هنری متن را ارتقا میدهند.

 

 

229. تکرار صورت های صرفی متفاوت از یک بن فعلی در یک بیت

انوری برای پنهانکردن تکرارها از نگاه مخاطب، از امکانات مختلف زبان بهره می گیرد .يکی از نقش های دستوری که برای اين منظور از آن استفاده می کند، فعل است. او تکرار فعل را به گونه های مختلف به ساختی هنری بدل می سازد و خواننده را از بار موسیقايی اين تکرار برخوردار می کند. در يکی از اين  شیوهها به جای تکرار عینی فعل، صورت های

/92

صرفی مختلفی از يک بن فعلی در بیت تکرار می شود .بهاينترتیب، تکرار فعل ديرياب میشود و اين روش بر هنریبودن تکرار می افزايد. اين شگرد در میان غزلیاّت و رباعی های ديوان انوری بسیار پربسامد است:

 

 

دانی که اگـــر بـــی تـو بمانم بنمانم                     )انوری ،2935: 333(

زاين بیش ممان در غم خويشم که از اين پس       

 

مـــن چــه می گويم که آری می کشم                                )همان: 331(

تـــو مـــرا گويـــی کشیـــدی درد و غــم              

 

چـــه دارم جـــز غم هجـــران ندارم                                )همان: 334(

مـــرا گــــويـــی ز پیـــونـــدم چــه داری            

 

222. تکرار فعل با تغییر بخش پیشین آن

انوری در شیوه ای ديگر از تکرار فعل، با تغییر بخشی که پیش از فعل می آيد، معنای آن را تغییر می دهد. در مطلب بعدی نیز خواهیم ديد که شاعر با تغییر پیشوندها به همین هدف دست می يابد.

صــد شاخ نشاطم چو درآمــد به بر آمد                                 )همان: 311(

 

زآن قــد چو شاخ سمن و روی چو گلبرگ

 

کش از مـــن نیايــد کـــه بـاور نیايــد                                 )همان: 391(

 

بــه پیغامش از حــال خـــود بازگــويــم

 

ايـــن صبــح وصال تـــو برآيــد آخــر                                 )همان: 110(

 

بـــر مـــن شب هجــر تـــو سرآيـد آخر

 

 

221. تکرار فعل )با صورت صرفی واحد( با پیشوندهای مختلف

شاعر در برخوردی هنرمندانه با واژگان، صورت صرفی يکسانی از فعل را در بیت تکرار می کند، امّا به کمک پیشوندهای مختلف بار معنايی آن را تغییر می دهد. با خوانش چنین متنی، آوايی مشابه به گوش می رسد و در عین حال، لذتّ تکرار گوش نواز آواها با درک و دريافت معنايی متفاوت صدچندان می شود. از افعال پربسامدی که به اين روش در ابیات آمده اند، «آمدن» و «گرفتن» را می توان نام برد.


 

دل راه صــــلاح بـــرنـمـــی گیـــرد         

 

حسنش از رخ چــو پـــرده بـــرگیـرد        کــردم همـــه حیلــه درنمــی گیــرد                                )همان: 320( مــــاه واخـجـلـتــــاه درگیـــــــرد


 

يـــار مــا را بــــه هیـــچ بــرنگرفت                                                 )همان( وآنچـــه گفتیــــم هیـــچ درنــگرفت                                )همان: 310


99/

با مــــن ايــن جور تو از حد درگذشت                                )همان: 319(

 

رايت حسن تـــو از مـــه بـــرگذشت

 

ز دل نـــو بــاز عشقـــی درگــرفتــم                                 )همان: 334(

 

دل از خوبـــان ديـگـــر بـــرگرفتــم

 

بـس کس کـــه ز جـــان و دل بـرآمد

                                )همان: 319(

 

زلفت چـــو بـــه دلبـــری درآمــــد

 

چــــو نــــوری بــه کارم همی درنیايد                                 )همان: 391(

 

چـــو کــاری ز يــارم همـی بـرنیايــد

 

226. تکرار فعل )با صورت صرفی متفاوت( با پیشوندهای مختلف

گاهی شاعر در تکرار فعل هم صورت صرفی و هم پیشوندهای فعلی آن را تغییر می دهد:

چه گويـی غم تـــو بــدان ســر درآرد             کـــه در سايــــة دولتش ســر بـرآرم

                                                                               )همان: 331(

تـــو داری سـر آن کـه در کار خويشم               ز پـای انـــدر آری و ســـر درنیــاری

                                                                               )همان: 119(

ز چـــه بیــرون بـــه نــازی درگرفتم         بــرون ز انـــدازه نـــازی بـــرگرفتـی

                                                                               )همان: 121(

 

21. چگونگی به کارگیری حروف

حروف آن دسته از واژهها هستند که معنا و موجوديّت آ نها به جملهای  وابسته است که در آن بهکارمی روند. در تعريف حروف چنین گفته می شود: «معنی مستقلی ندارند و در سخن برای پیونددادن کلمه ها يا جمله ها به يکديگر يا نسبتدادن کلمه ای به کلمه ای يا جمله ای و يا نشاندادن نقش کلمه ای در جمله بهکارمی روند» )احمدی گیوی و انوری ،2933: 234(. حال همین حروف بی معنا وقتی در ساخت جمله قرارمی گیرند، می توانند ده ها معنی داشته باشند. بديهی است که سخنگويان عادی هر زبان برای انتقال معنا از هنجارهای رايج زبانی بهره می گیرند، امّا هنرمند مسلط بر زبان و کارکردهای آن، قطعاً گامی فراتر از اين می نهد و با زبان و امکانات بی شمار آن رفتاری متفاوت          درپیشمی گیرد. هرچه نبوغ هنرمند در شناخت امکانات بالقوة زبان بیشتر باشد ،برای آفرينش صورتی شگفت و شاعرانه در حوزة زبان تواناتر است. انوری با به کارگیری شگفت انگیز حروف و ايجاد بازی های زبانی که تا عصر او بی سابقه بوده است، نبوغ زبانی خود را بهنمايشمی گذارد.

 

/92

211. تکرار واژهای واحد بعد از حروف متفاوت در یک بیت

 در بحث از تکرار گفتیم که در اشعار انوری با تکراری هنری و شاعرانه مواجه هستیم؛ بهگونه ای که شاعر واژة مکرر را گاه در ساختی متفاوت بهکارمی برد. يکی از شگردهايی که انوری در آن، تکرار را به ساحت هنر سوق می دهد، به کارگیری حروف متفاوت )عمدتاً حروف اضافة متفاوت( پیش از واژه هايی يکسان است. بدينترتیب، هم به جايگاه قرارگیری حروف اضافه تشخص می بخشد و هم به تکرار واژه ها ارزش هنری ويژه ای می دهد. با بهره گیری از اين امکان زبانی، شاعر به کمک حروف اضافة متفاوت بار معنايی تازه ای به واژه ها می دهد و تکرار واژه را به اتفاقی هنری بدل می کند:

 

شادی بــه غــم تـوام ز غم افزون است                      )انوری ،2935: 113(

 

بـا آنکه دلم در غم هجرت خون است

 

افسوس که بس گران به دست آمده بود

                               )همان: 133(

 

ارزانش ز دست مــن برون کرد فلک

 

کــه به جز روی تو چون روی تو نیست                                )همان: 331(

 

زآن ز روی تـــــو نگـــــردانم روی

 

چـــون ز جـــان خوش تری به دندانم                                )همان: 333(

 

کـــی به جـــان بـرکشم ز تو دندان

 

مـــن بـــر کنار از غم و او در کنار بود                               )همان: 301(

 

آن روزگار کـــو کـــه مرا يار يار بود

تعدادی از واژگان که در چنین ساختی بهکاررفته اند، در ديوان بسامد زيادی دارند: 

   غم  

شادی به غم توام ز غم افزون است

                                       )همان: 113(

 

با آنکه دلم در غم هجرت خون است

 

غم طبع شد مرا چو به غم خوردنم تو شادی

                                       )همان: 125

 

شاد آن زمان شوی که مرا در غمی ببینی

 

دست 

        تا       به        دست       بلات       نسپارد

                                      )همان: 344(

 

دامن      عافیت      ز      دست         مده

 

افسوس که بس گران به دست آمده بود  

               )همان: 133(

 

ارزانش ز دست من برون کرد فلک

 

سر  

        که    دلم    عشق   او   ز   سر   نگرفت

 )همان: 310(

 

هیچ    روزی   مرا    به     سر      نامد

 


گرچه  برخاستی   تو   از   سر    اين       

 

   کار  

زارم اندر کار او وز کار او هر ساعتی         

 

در کار تو ز دست زمانه غمی شدم               

 

   جان 

با اين همه من ز جان به جان آمده ام              

 

کی به جان برکشم ز تو دندان                       

 

   کنار  

آن روزگار کو که مرا يار يار بود                 

 

با چنگ بر کنار بُُد اندر کنار من              

 

   تو  

دارم   سخنی     هم    از   تو    با    تو       

 

نی ز تو بتوان بريد تا بشکیبم     /91 من    همه         عمر        بر            سر           آنم

 )همان: 333(

 کرد بايد پیش خلق انکار و بیزاری مرا )همان: 353( ای چون زمانه بد، نظری کن به کار ما )همان: 353(

 جان در تن من چه کار دارد بی تو )همان: 2410( چون ز جان خوش تری به دندانم

 )همان: 333(

 من بر کنار از غم و او در کنار بود )همان: 301( مخمور تا به صبح سفید از نماز شام )همان: 353(

 مقصود   تويی     سخن     بهانه     است

 )همان: 333( نی به تو بتوان رسید تا بشتابم

 )همان: 351(


استفاده از اين ساختار در میان غزلیّات و رباعی های انوری شواهد فراوانی دارد .مواردی که ذکر شد، بیشترين بسامد را دارند. موارد متعددی نیز هست که تنها يک يا چند شاهد دارد:

   غوغا 

 از       غوغای            تو )همان: 141(

 است

 شور

 پر

 شهر

 

 برده ای

 غوغا

 دل به

صد هزاران

 

میان 

 بر     میان    دارم

 )همان: 333(

 تو

 بهر

 ز

 جان

 

 دارم

 جان

 میان

عشقت    اندر

 

 

/96

   شمار 

 اين هجر بی شمار کجا در شمار بود )همان: 301(

 

دايم شمار وصل همی برگرفت دل

 

– من 

 از آن بپرس که بر من زمانه می گذراند )همان: 315(

 

ز من مپرس که بی من زمانه چون گذرانی

 

و از اين دست شواهد بسیارند.

 

212. جابه جایی یا تغییر حروف اضافه

در اين شیوه، شاعر به کمک تغییر جايگاه حرف اضافه ای ثابت، معنای يک ترکیب را تغییر می دهد:

بـــه ســـر او کــه عشـق او بــه سرم                 يــک بـــلا رايـــگان نـمـــی آرد

                                                                                )همان:344(  

گاه اين تغییر جايگاه، سبب تغییر نقش دستوری کلمات نیز می گردد و لذّت هنری خواننده را دوچندان می کند:

 

دوش تـــا صبــــح يــار در بــر بــود          غـــم هجــران چــو حلقه بـــر در بـود

                                                )همان: 301(   چـــون دست ز عشـــق بـر سر آوردم از دست شـــدی و ســــر بـــــرآوردی

                                                                               )همان: 123(  

در اين بازی شگفت حروف، گاهی شاعر واژههايی ثابت را با حروفی متفاوت         بهکارمی برد که جايگاه آنها را نیز تغییر داده است تا معنايی ديگرگونه خلق کند و درعینحال از موسیقی تکرار سود ببرد:

 

چــه باشـــد کــه من در غم او سرآيم             چـــو بـــر مـــن غــم او همـ یسرنیايد

                                                )همان: 391( چـــون چـرخ ستیزه روی با من مستیز مـــن در تـــو گريختــم تو از من مگريز

                                                                               )همان: 111(

 

219. آوردن دو واژۀ متقابل با حروف اضافۀ متفاوت یا یکسان

 انوری در بهرهجستن از حروف اضافه، گاه تقابلی در میان دو مصراع ترتیب می دهد؛ بدينگونه که دو واژة متقابل را در دو مصراع از يک بیت در برابر هم می آورد و پیش از

92/

آنها از حروف اضافه استفاده می کند. در اين ساخت تقابل «میان» و «کنار» بیشترين بسامد را دارد:

تو برکناری از ما، ما در میان کارت

                                  )همان: 332(

 

ای جان و روشنايی به زاين همی ببايد

 

مانـــد آنکـــه تـــو بــاز در کنار آيــی                                   )همان: 191(

 

هـــر وعـــده کــــه بود در میان آمد

 

گــرچـــه خــــود را بر کناری می کشم                                   )همان: 331(

 

عشــق هـــر دم در میانـــم مـی کشد

 

هیــچ کس بـــــر کنــــار مــــی نشـود                                   )همان: 301(

 

انـــوری در میــــان ايـــن احــــوال

 

تــــو بـــی معنــی از اين غــم برکناری                                   )همان: 111(

 

تــــو را چـه در میان غم انوری راست

 

هـــرچنـــد کــــه يـــار بـر کنار است                                   )همان: 333(

 

ای دل منـــه از میـــان بـــرون پـای

 

و پس از آن تقابل «میان» و «کران» در ابیات تکرار می شود:

 

خـــويش را چنــــد بــــر کـران داری

                                     )همان: 112(

 

در میـــان دلــــی و خواهـــی بـــود

 

واجب چنان کند که چنین بر کران نباشی

                                     )همان: 111(

 

ای در میان کار کشیده به يک رهم را

 

عجب هــم در میان هـــم بــــر کـــرانی                                     )همان: 199(

 

اگر با من نی ای بی تــو نـــی ام مـــن

پــای ملامت بـــه میـــان خوش تــر است                                      )همان: 331(

 

مـــن بـــه کـرانی شدم از دست هجر

 

 

212. تکرار واژهای واحد یکبار با حرف اضافه و یکبار بدون آن

در اين شیوه شاعر واژه ای واحد را در بیت تکرار می کند و با آوردن حرف اضافه در ابتدای يکی از آنها، گاه معنا را ديگرگون می سازد و گاه بر بار موسیقايی تکرار می افزايد:

ای جان من به جان تو کز آرزوی تو هست آب چشم من همه چون آب جوی تو                                         )همان :145( هـــر غمـــی کـــز تـــو باشـدم حقا ای دو ديـــده بــــه ديـــده بـــردارم

                                                   )همان: 333( بی عشق تـــوام بــــه سـر نخواهد شد با خــــوی تـــو خــــوی در نخواهـد شد

                                                                              )همان: 312(

/91

ای رنـــج فــــراق روی و مـــوی تـو                جـــان و دل مــــن ز مـــن جـــدا کرده

                                                  )همان: 143( گاهی نیز در اين افزودن حرف بر سر کلمات، نقش دستوری آنها را تغییر می دهد و اغلب صفت می سازد:

غـــم مــن نیستـت بـــه غـــم زآنــــم                                     )همان: 333(

 

ره فـــراکـــار خــــود نمــی دانــــم

 

گفتمت تـــا بـــه جـــان بـــه فـرمانـــم                                             )همان(

 

گفتـــی ام تا بــــه بــوسه فرمان است

 

بــــــه دردم از تـــــو دردم را دوا کـــن                                      )همان: 142(

 

به  رنجـــم از تـــو رنجــم را شفا باش

 

 

9. نتیجه

در جمع بندی کلی می توان گفت انوری برای القای هرچه بهتر ظرايف معنايی از امکانات موجود در زبان، هنرمندانه ترين بهره را می گیرد. هنر انوری بیشتر در محور همنشینی کلام است که با بررسی نحو زبان او، می توان ويژگی های مهمی از سبک فردی وی را مشخص کرد .در بررسی های انجامشده مشخص شد که بیش از 11 درصد از ابیات، دو فعل يا بیشتر دارند؛ يعنی در هر بیت، دو يا چند جملة مستقل يا وابسته وجود دارد. از طرفی بسامد زياد وجه فعلی گفتن، به عنصر گفتوگو در میان ابیات برجستگی و تشخص می بخشد، اين موضوع با کمک عنصر پرسش تقويت می شود و به شعرهای عاشقانة انوری جنبة روايی می بخشد. جمله های کوتاه، گفتار نمايشی در میان       گفتوگو ها و شیوة روايی کلام، آن را به نظم پايه نزديک می کند و به برقراری ارتباط مخاطب با متن ياری می رساند.

چگونگی به کارگیری ترکیب ها در ديوان نیز از برجستگی ويژهای برخوردار است. تنها 13 درصد از ديوان انوری، از غزلیّات و رباعی های او شکل گرفته است. باوجوداين، تعداد ترکیب های کنايی به کاررفته در اين بخش از ديوان، بیشتر از تعداد ترکیب هايی است که در 39 درصد باقیمانده آمده است. همچنین انوری در بخش غزل ها و رباعی ها ابیات بسیاری را به تمامی با ترکیب های کنايی ساخته است. اين کار علاوه بر اينکه تسلط او را بر زبان به رخ میکشاند، به کارگیری هرچه بیشتر کنايات رايج در کوچه و بازار، زبان رسمی را از میان ابیات وی به حاشیه می راند. پیوستگی معنايی دو مصراع نیز در اين

93/

بخش از اشعار او بسامد زيادی دارد. اين امتدادِ معنا، به روانی کلام کمک و تداوم معنای عشق را تداعی می کند. 

از ديگر ويژگی های کلام انوری، عنصر تکرار است و شیوه ای که شاعر اين عنصر را به کارمی گیرد. انوری با بازی های نحوی، تکرار را ديرياب می سازد. او گاه جايگاه واژههای ثابت را در ساخت جمله تغییر می دهد و از امکان تنوع ساخت در زبان بهره می گیرد و گاهی هم يک ساخت مشخص را با اندکی تغییر در واژهها تکرار می کند، امّا از برجسته ترين ويژگی های زبان انوری رفتار شگفتی است که او با حروف، به ويژه حروف اضافه دارد. جايگاه قرارگیری حروف در اشعار انوری به ويژگی سبکی بارزی بدل می شود که خاصّ اوست و بعدها به تقلید از وی در شعر سعدی به کارگرفته می شود؛ البته بحث از معانی اين حروف نیز خود مجالی ديگر می طلبد .

 

منابع  

احمدی، بابک) 2933ساختار و تأويل متن، چاپ يازدهم، تهران، مرکز.

احمدی گیوی، حسن و حسن انوری) 2933دستور زبان فارسی 2، چاپ چهارم از ويرايش سوم ،تهران، فاطمی.

انوری، علی  بن محمد) 2935ديوان انوری، به تصحیح محمّدتقی مدرس رضوی، چاپ پنجم، تهران ،علمی و فرهنگی.

تودوروف، تزوتان) 2931بوطیقای ساختارگرا، ترجمة محمّد نبوی ،چاپ دوم، تهران، آگه.

جرجانی، عبدالقاهر) 2953دلائل الاعجاز فی القرآن، ترجمة سیدمحمّد رادمنش، مشهد، آستان قدس رضوی.

خانلری، پرويز) 2913تحقیق انتقادی در عروض فارسی و چگونگی تحول اوزان غزل، تهران، دانشگاه تهران.

 زرينکوب، عبدالحسین) 2931نقد ادبی، چاپ هفتم، تهران، امیرکبیر.

شفیعیکدکنی، محمّدرضا) 2931مفلس کیمیافروش، چاپ چهارم، تهران، سخن.

                          )2934موسیقی شعر، چاپ سوم، تهران، آگاه.

شمیسا، سیروس )2931 سبکشناسی شعر، چاپ دوم، تهران، فردوس.

                          )2931بیان، چاپ اول از ويرايش سوم، تهران، میترا.

                          )2935سیر غزل در شعر فارسی، چاپ پنجم، تهران، فردوسی.

شهیدی، سیدجعفر )2935شرح لغات و مشکلات ديوان انوری ابیوردی، چاپ دوم، تهران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.

صفا، ذبیح الله) 2930تاريخ ادبیات ايران )خلاصة جلد اول و دوم(، جلد 2، چاپ بیستوسوم، تهران ،ققنوس.

/23

صفوی، کوروش) 2939از زبان شناسی به ادبیات، جلد 2، چاپ دوم، تهران ،سورة مهر.

ضیف، شوقی) 2939تاريخ و تطور علوم بلاغت، به ترجمة محمّدرضا ترکی، چاپ اوّل، تهران، سمت.

محجوب، محمدجعفر) بی تا(، سبک خراسانی در شعر فارسی؛ بررسی مختصات سبکی شعر فارسی از آغاز ظهور تا پايان قرن پنجم هجری، چاپ اوّل، تهران ،فردوس و جامی.

مشرف، مريم) 2935(، «نظم و ساختار در نظرية بلاغت جرجانی»، پژوهشنامة علوم انسانی، تابستان، ش 15، 049025.

وستلند، پیتر) 2932شیوه های داستان نويسی، ترجمة محمّدحسین عباسپور تمیجانی، تهران، مینا.

 

 

 

 

 

 

ادامه مطلب...

0 نظر
admins

پایان نامه های رشته پزشکی و پرستاری -part1

دسته بندی: دسته بندی نشده
بازدید

پایان نامه های  رشته پزشکی و پرستاری

 

 

 پایان نامه  رشته پزشکی با موضوع بیماری قلبی و عروقی

 پایان نامه  رشته پزشکی : بررسی فراوانی ژنهای HSP70،HPa ، BaBA2 هلیکو باکتر پیلوری

پایان نامه  دکتری داروسازی: مقایسه تأثیر عصاره اتانولی ریزوم گیاه خولنجان با 17- آلفا متیل تستوسترون بر شاخص های کیفی اسپرم در ماهی مولی نر

پایان نامه  رشته داروسازی: فرمولاسیون قرص سریع باز شونده دهانی آملودیپین 5 میلی‌گرم و بررسی خصوصیات فیزیکوشیمیایی آن

پایان نامه دکتری داروسازی: سنتز و بررسی اثرات ضد دردی مشتق جدید از خانواده دارویی فنسیکلیدینها با تغییر گروه آمینی مولکول دارو

پایان نامه دکتری داروسازی: پیش تغلیظ داروی aripiperazole به روش میکرواستخراج فاز مایع و فیبر توخالی و اندازه‌گیری میزان دارو در پلاسما و ادرار به روش HPLC در مقادیر Trace

پایان نامه دکتری داروسازی: بررسی اثرات ضد التهابی مشتقات جدید سنتزشده N-آریل فتالامید

پایان نامه  رشته پزشکی با موضوع ایدز

 دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد -بررسی رژیم غنی از چربی و پرخوری ناشی از آن

 دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد -اثرات تجویز عصاره ی گیاه خارخاسک بر روی کیفیت اسپرم در موش

 دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد -مطالعه تغییرات هماتولوژیک، بیوشیمیایی و پاتولوژیک در بزهای آلوده به سیستی سرکوس تنیوکولیس

 دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد -اثرات تجویز عصاره چای سبز برروی کیفیت اسپرم در موش

 پایان نامه  :انتشار فیلوژنتیکی جدایه های اشریشیاکلی واجد ژنهای کد کننده شیگا توکسین و انتیمین

 دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد -بررسی فراوانی آلودگی با آیمریاهای بز و مطالعه ضایعات پاتولوژیک

 دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد -مطالعه ضایعات پاتولوژیکی و مرحله ی توقف رشدلاروی درنماتود پارابرونما اسکریابینی درگوسفندان و بزان

 دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد -تولید آنتی ژن نوترکیب NcSAG1 Neospora caninum و استفاده از آن در تدوین روش لاتکس آگلوتیناسیون LAT

 پایان نامه درباره استئوارتریت

برای  دانلود متن کامل پایان نامه های فوق اینجا کلیک کنید

  بررسی سی و هشت ساله تومورهای غدد بزاقی در مراجعین به بخش آسیب شناسی دانشکده دندانپزشکی مشهد طی سالیان 1388-1350

دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد -بررسی مورفولوژی کانال ریشه در دندان های مولر اول و دوم دایمی فک بالا به روش CBCT درافراد ایرانی

پایان نامه :بررسی اثر مکمل پروبیوتیک Familact بر شاخص‌های قند خون، پروفایل لیپیدی و سطح انسولین در بیماران مبتلا به دیابت نوع ٢

پایان نامه :بررسی ارتباط میان هورمون­های تیروئیدی، میزان آنزیم­ سوپراکسید دیسموتاز و برخی عناصر کم نیاز سرم خون گاومیش­ های خوزستان

 دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد -تعیین تاثیر لیزر کم توان Ga-Al-As بر تکثیرو عملکرد فیبروبلاستهای پریودنشیوم انسانرده سلولی HFG3-P1 53 در محیط InVitro

پایان نامه :بررسی تاثیر درمانی روش جراحی پرکوتانه در درمان سنگ های کلیوی در مقایسه با روش جراحی باز در بیمارستان کامکار از سال 1388 تا 1390

  تعیین چندشکلی ژن دوپامین در مرغ بومی خوزستان

پایان نامه :بررسی تاثیر فعالیت منظم ورزشی بر شیوه های مقابله با استرس در دانشجویان دختر پرستاری دانشگاه علوم پزشکی گیلان 1389.

پایان نامه دکترای تخصصی:بررسی تغییرات هیستولوژیک و رادیوگرافیک تاثیر لیزر کم توان بر میزان Revascularization پالپی دندانهای نابالغ Avulsed – یک مطالعه حیوانی

 پایان نامه:بررسی ارتباط اعتیاد به اینترنت و تلفن همراه با احساس تنهایی دانش آموزان دبیرستان های شهر رشت در سال تحصیلی 93-1392

 دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد -سرطان کولون

پایان نامه :بررسی سطح اجتماعی شدن حرفه ای دانشجویان پرستاری دانشگاه علوم پزشکی گیلان و عوامل مرتبط با آن در سال 1392

 پایان نامه دکترای:بررسی سلامت روانی و عوامل موثر بر آن در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی قم در رشته­ ها و مقاطع تحصیلی مختلف سال تحصیلی 90 – 1389-

 پایان نامه:مطالعه جدایه های قارچی ملتحمه چشم گاوهای دورگه هلشتاین سالم

 

برای  دانلود متن کامل پایان نامه های فوق اینجا کلیک کنید

در پرستاری /

 

ادامه مطلب...

0 نظر
admins

دانلود پایان نامه:شناسایی و رتبه بندی عوامل موثر بر جذب سرمایه های اجتماعی و سطح وفا داری مشتریان با تکنیک تصمیم گیری چند شاخصه ANP (مورد مطالعاتی: بانک مهر اقتصاد)

دسته بندی: مهندسی صنایع
بازدید

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :صنایع

عنوان :شناسایی و رتبه بندی عوامل موثر بر جذب سرمایه های اجتماعی و سطح وفا داری مشتریان با تکنیک تصمیم گیری چند شاخصه  ANP (مورد مطالعاتی: بانک مهر اقتصاد)

گرایش:مدیریت سیستم و بهره وری

ادامه مطلب...

0 نظر
user5

دانلود پایان نامه:رابطه سبک هاي هویتی با انگیزه پیشرفت تحصیلی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد ملایر

بازدید

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : روانشناسی

عنوان :ارتباط سبک هاي هویتی با انگیزه پیشرفت تحصیلی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد ملایر

ادامه مطلب...

0 نظر
user5

دانلود پایان نامه ارشد:بررسی ضرورت آسیب شناسی نظام مالیاتی و روش خود اظهاری با تاکید بر عدم شفافیت درآمدها از دیدگاه کارشناسان اداره امور مالیاتی شهرستان ملایر

دسته بندی: رشته حسابداری
بازدید

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :حسابداری

عنوان :بررسی ضرورت آسیب شناسی نظام مالیاتی و روش خود اظهاری با تاکید بر عدم شفافیت درآمدها از دیدگاه کارشناسان اداره امور مالیاتی شهرستان ملایر

ادامه مطلب...

0 نظر
user5

دانلود پایان نامه ارشد:بررسی رابطه پرخاشگری با عزت نفس دانشجویان رشته روان شناسی دانشگاه پیام نور ملایر

بازدید

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :روانشناسی

عنوان :بررسی ارتباط پرخاشگری با عزت نفس دانشجویان رشته روان شناسی دانشگاه پیام نور ملایر

 

ادامه مطلب...

0 نظر
user5

دانلود پایان نامه ارشد:بررسی تاثیر مديريت و برنامه ریزی نیازمندی­های مواد (MRP) در بهبود بهره وری تولید

دسته بندی: رشته مدیریت
بازدید

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :مدیریت

عنوان :بررسی تأثیر رضایت مشتری، اعتماد، ارزش ویژه و تصویر ذهنی برند بر وفاداری به برند (مطالعه‌ی موردی: مشتریان شعب بانک پارسیان استان تهران)

گرایش:بازرگانی

ادامه مطلب...

0 نظر
user5

پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی نیازهای آموزشی زنان روستایی در راستای مهارت های خوداشتغالی کارآفرینانه

دسته بندی: متفرقه
بازدید

 دانشگاه آزاد اسلامی

 دانشکده تحصیلات تکمیلی

 

پایان نامه جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته تکنولوژي آموزشی( M.A )

 

عنوان

بررسی نیازهای آموزشی زنان روستایی در راستای مهارت های خوداشتغالی کارآفرینانه

 

بهمن 1394

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

فهرست

عنوانصفحه
چکیده………………………………………………………………………………………………………………………………….1
(1) فصل اول: کلیات پژوهش
(1-1) مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………….3
(1-2) بیان مسأله ……………………………………………………………………………………………………………….4
(1-3) اهمیت و ضرورت انجام پژوهش ……………………………………………………………………………….9
(1-4) اهداف پژوهش ………………………………………………………………………………………………………..9
(1-4-1) هدف کلی …………………………………………………………………………………………………………..9
(1-4-2) اهداف فرعی ……………………………………………………………………………………………………….9
(1-5) سؤالات پژوهش ……………………………………………………………………………………………………..10
(1-6) تعاریف، مفاهیم و اصطلاحات …………………………………………………………………………………..10
(1-6-1) تعاریف نظری ……………………………………………………………………………………………………..10
(1-6-2) تعاریف عملیاتی ………………………………………………………………………………………………….11
                              (2) فصل دوم: ادبیات پژوهش
(2-1) مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………….14
(2-2) مبانی نظری پژوهش …………………………………………………………………………………………………14
(2-2-1) نیاز آموزشی (تعریف و تقسیم بندی) ……………………………………………………………………..14
(2-2-2) نیاز آموزشی (اهمیت و کاربرد) ……………………………………………………………………………..15
(2-2-3) تقسیم بندی نیاز آموزشی ……………………………………………………………………………………..15
(2-2-4) نیازسنجی آموزشی (تعاریف و مفاهیم) …………………………………………………………………..16
(2-2-5) نیازسنجی آموزشی (اهمیت و کاربرد) …………………………………………………………………….16
(2-2-6) روش ها و فنون تعیین نیازهای آموزشی …………………………………………………………………17
(2-2-7) الزامات نیازسنجی آموزشی ……………………………………………………………………………………20
(2-2-8) خود اشتغالی (مفهوم و تعاریف) ……………………………………………………………………………21
(2-2-9) اهمیت خوداشتغالی ……………………………………………………………………………………………..22
(2-2-10) ارتباط آموزش و اشتغال ……………………………………………………………………………………..23
(2-2-11) ارتباط بیکاری و خوداشتغالی ………………………………………………………………………………24
(2-2-12) وضعیت خوداشتغالی در ایران ……………………………………………………………………………..25
(2-2-13) نقش آموزش های مهارتی در پرورش نیروی کار ماهر ……………………………………………26
(2-2-14) مفهوم کارآفرین و کارآفرینی ……………………………………………………………………………….26
(2-2-15) چالش های کارآفرینی روستایی در ایران ……………………………………………………………….29
(2-2-16) نقش آموزش در ایجاد تفکر کارآفرینی …………………………………………………………………30
(2-2-17) نقش و اهمیت آموزش کارآفرینی در توسعه پایدار روستایی ……………………………………32
(2-2-18) نقش زنان در توسعه روستایی و وضعیت آموزش آنان ……………………………………………33
(2-2-19) جمع بندی مبانی نظری ………………………………………………………………………………………33
(2-3) پیشینه تجربی پژوهش ………………………………………………………………………………………………34
(2-3-1) پیشینه تجربی در داخل کشور ………………………………………………………………………………..34
(2-3-2) پیشینه تجربی در خارج کشور ……………………………………………………………………………….36
                                          (3) فصل سوم: روش شناسی پژوهش  
(3-1) مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………….40
(3-2) نوع و روش پژوهش ………………………………………………………………………………………………..40
(3-3) جامعه آماری، روش نمونه گیری و حجم نمونه  ………………………………………………………….40
(3-4) متغیرهای پژوهش ……………………………………………………………………………………………………41
(3-5) ابزار اندازه گیری متغیرها ………………………………………………………………………………………….41
(3-6) تعیین روایی و پایایی ابزار سنجش ……………………………………………………………………………..42
(3-7) روش‌ها و ابزار تجزیه و تحلیل داده‌ها ………………………………………………………………………..44
 

                   (4) فصل چهارم: تجزیه و تحلیل یافته‌ها

  
(4-1) مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………….46
(4-2) توصیف افراد نمونه آماری ………………………………………………………………………………………..46
(4-3) آماری توصیفی ………………………………………………………………………………………………………..51
(4-4) آمار استنباطی ………………………………………………………………………………………………………….60
(4-5) رتبه بندی نیازهای آموزشی ……………………………………………………………………………………….64
 

                             (5) فصل پنجم: تفسیر یافته‌ها

  
(5-1) مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………….66
(5-2) خلاصه نتایج پژوهش ………………………………………………………………………………………………66
(5-3) بحث و تفسیر یافته‌ها ………………………………………………………………………………………………70
(5-4) پیشنهادهای پژوهش …………………………………………………………………………………………………71
(5-4-1) پیشنهادهای کاربردی ……………………………………………………………………………………………71
(5-4-2) پیشنهادهایی پژوهشی …………………………………………………………………………………………..72
(5-5) محدودیت‌های پژوهش …………………………………………………………………………………………….72
منابع 
منابع فارسی……………………………………………………………………………………………………………………….74
منابع انگلیسی……………………………………………………………………………………………………………………..78
پیوست‌ها  
پرسشنامه محقق ساخته نیازهای آموزشی مهارت های خوداشتغالی زنان ……………………………………80
 

 

فهرست جداول

 
جدول شماره (1-2) : خلاصه نتایج مطالعات انجام شده در ارتباط با موضوع ………………………………37
جدول شماره (1-3) : پایایی پرسشنامه نیازسنجی آموزشی زنان روستایی بر اساس آلفای کرونباخ ..43
جدول شماره (1-4) : ویژگی سنی زنان مورد مطالعه بر اساس سال …………………………………………..46
جدول شماره (2-4) : ویژگی وضعیت مدت زمان اسکان زنان در روستا ……………………………………47
جدول شماره (3-4) : ویژگی وضعیت اقامت زنان مورد مطالعه از نظر دائمی یا فصلی بودن ………..47
جدول شماره (4-4) : ویژگی وضعیت تأهل زنان مورد مطالعه ………………………………………………….48
جدول شماره (5-4) : ویژگی وضعیت سرپرستی زنان مورد مطالعه ……………………………………………48
جدول شماره (6-4) : ویژگی میزان و سطح سواد زنان مورد مطالعه …………………………………………..49
جدول شماره (7-4) : ویژگی زنان مورد مطالعه از نظر تعداد فرزندان ………………………………………..49
جدول شماره (8-4) : ویژگی زنان مورد مطالعه از نظر وضعیت اشتغال ……………………………………..50
جدول شماره (9-4) : ویژگی زنان مورد مطالعه از نظر وضعیت درآمدی ……………………………………50
جدول شماره (10-4) : ویژگی زنان مورد مطالعه از نظر وضعیت مالکیت …………………………………..51
جدول شماره (11-4) : توزیع فراوانی میزان نیاز آزمودنی ها در زمینه خیاطی و دوزندگی ……………52
جدول شماره (12-4) : توزیع فراوانی میزان نیاز در زمینه فرآوری و بسته بندی محصولات غذایی ..53
جدول شماره (13-4) : توزیع فراوانی میزان نیاز در زمینه بافندگی …………………………………………….54
جدول شماره (14-4) : توزیع فراوانی میزان نیاز در زمینه ساخت، طراحی و چاپ ……………………..56
جدول شماره (15-4) : توزیع فراوانی میزان نیاز در زمینه تولید محصولات زراعی باغی ………………57
جدول شماره (16-4) : توزیع فراوانی میزان نیاز در زمینه پرورش دام و تولید فراورده های دامی ….58
جدول شماره (17-4): نتایج آزمون کولموگراف اسمیرنف برای بررسی وضعیت توزیع نمرات ……..60
جدول شماره (18-4) : نتایج آزمون تی تک نمونه ای مهارت خیاطی و دوزندگی ……………………….61
جدول شماره (19-4) : نتایج آزمون تی تک نمونه ای مهارت فرآوری و بسته بندی محصولات ……61
جدول شماره (20-4) : نتایج آزمون تی تک نمونه ای مهارت بافندگی ………………………………………62
جدول شماره (21-4) : نتایج آزمون تی تک نمونه ای مهارت ساخت، طراحی و چاپ ………………..62
جدول شماره (22-4) : نتایج آزمون تی تک نمونه ای مهارت تولید محصولات زراعی باغی ………..63
جدول شماره (23-4) : نتایج آزمون تی تک نمونه ای مهارت پرورش دام و تولید فراوردهای دامی63
جدول شماره (24-4): نتایج آزمون فریدمن برای اولویت بندی نیازهای آموزشی ………………………..64
فهرست شکل ها: 
شکل (1-1): مدل نیازسنجی مماس …………………………………………………………………………………………7
فهرست نمودارها 
نمودار (1-4): میزان نیاز آموزشی افراد آزمودنی به مهارت خیاطی و دوزندگی ……………………………..53
نمودار (2-4): میزان نیاز آموزشی افراد آزمودنی به مهارت فرآوری و بسته بندی محصولات غذایی …54
نمودار (3-4): میزان نیاز آموزشی افراد آزمودنی به مهارت بافندگی ……………………………………………..55
نمودار (4-4): میزان نیاز آموزشی افراد آزمودنی به مهارت ساخت، طراحی و چاپ ……………………….56
نمودار (5-4): میزان نیاز آموزشی افراد آزمودنی به مهارت تولید محصولات زراعی باغی ……………….58
نمودار (6-4): میزان نیاز آموزشی افراد آزمودنی به مهارت پرورش دام و تولید فراورده های دامی …..59
       

 

چکیده

هدف این پژوهش بررسی نیازهای آموزشی زنان روستایی در راستای مهارت های خوداشتغالی کارآفرینانه بود. مطالعه ی حاضر، از نظر هدف کاربردی و در شیوه‌ی اجرا جزء گروه پژوهش های توصیفی پیمایشی است. جامعه‌ی آماری پژوهش شامل کلیه‌ی زنان روستایی تحت پوشش مراکز جهاد کشاورزی شهرستان کرمانشاه در نیمه دوم سال مالی 1393 بود. نمونه ی مورد مطالعه تعداد 270 نفر از افراد جامعه ی آماری بود که به دو شیوه ی خوشه ای چند مرحله ای و سپس تصادفی انتخاب گردید. ابزار اندازه‌گیری متغیرها یک پرسشنامه ی محقق ساخته با تعداد 148 سؤال بود. این پرسشنامه نیازهای آموزشی زنان روستایی در سه بخش کلی تولیدات خانگی، تولید محصولات زراعی باغی و پرورش دام و تولید فرآورده های دامی، در یک طیف 5 گزینه‌ای مورد ارزیابی قرار می‌داد.برای معتبرسازی پرسشنامه از رویه استخراج اجزای معتبر مورد اندازه گیری از ادبیات موضوعی پژوهش و بومی سازی با بهره گیری از نظرات متخصصان و نیز نمونه ای مقدماتی استفاده گردید. پایایی پرسشنامه نیز با بهره گرفتن از روش آلفای کرونباخ تعیین گردید. نتایج تحلیل داده‌ها با بهره گرفتن از آمار توصیفی (فراوانی، درصد فراوانی، درصد فراوانی تجمعی، میانگین و انحراف معیار) و در بخش آماری استنباطی با بهره گرفتن از آزمون تی تک گروهی و آزمون رتبه بندی فریدمن صورت گرفت. این تحلیل‌ها نشان داد که نیازهای آموزش مهارت های خوداشتغالی زنان در حوزه ی تولیدات خانگی شامل (خیاطی و دوزندگی «1.706-=t و 0.089=Sig»، فرآوری و بسته بندی محصولات غذایی «1.48=t و 0.140=Sig»، بافندگی «1.551-=t و 0.122=Sig»، و ساخت و طراحی و چاپ «4.145-=t و 0.000=Sig»، به نسبت حد وسط میانگین ها غیر معنادار و در دو زمینه ی تولید محصولات زراعی باغی «11.465=t و 0.000=Sig»، و پرورش دام و تولید فراوردهای دامی «7.723=t و 0.000=Sig» معنادار بود.

واژه های کلیدی:  نیازسنجی آموزشی، مهارت های خوداشتغالی، کارآفرینی، زنان روستایی.
فصل اول

کلیات پژوهش
مقدمه:

آموزش یک سرمایه گذاری پربازده در فرآیند توسعه، به ویژه توسعه ی انسانی در بخش کشاورزی و روستایی می باشد. ولی این امر زمانی تحقق می یابد که آموزش متناسب با نیازهای واقعی کشاورزان و منطبق با شرایط خاص، همراه با بازدهی و کارایی معقول باشد. برای طراحی یک برنامه ریزی آموزشی اثربخش و کارآمد اعتقاد بر این است که این آموزش باید از جنبه های گوناگون پاسخگوی نیازهای فراگیران باشد تا آنها انگیزه لازم برای شرکت فعال در آموزش را داشته باشند (عمانی و چیذری، 1381). نیاز و توجه به آموزش به عنوان یکی از اصول اساسی در کلیه نظام های آموزشی، به ویژه ترویج و آموزش کشاورزی که شالوده اساسی آن مبتنی بر تغییرات برنامه ریزی شده برای تغییر رفتار مطلوب فراگیران از طریق برنامه های آموزشی است، می باشد. یکی از دلایلی که ضرورت تعیین نیازهای آموزشی را توجیه می کند آن است که تا سرحد امکان اطمینان حاصل شود که هم محتوی و هم روش های آموزشی و هم سطحی که برای تدریس موضوع انتخاب شده است، مناسب ترین باشد (سوانسون[1] و همکاران، 1997).

عباس زادگان و ترک زاده (1388) اعتقاد دارند که به منظور کارایی و اثربخشی، همه برنامه های آموزشی باید با نیازسنجی آموزشی آغاز شوند. قبل از اینکه آموزش واقعی اتفاق بیفتد، آموزشگر باید این موضوع را مشخص نماید که چه کسی، چه چیزی، چه جایی، چه وقتی، چرا و چگونه باید آموزش دهد (به نقل از صبوری و عمانی، 1389، ص 46). نیازسنجی آموزشی در طرح هایی که به منظور آموزش مهارت های حرفه ای صورت می گیرد به دلیل بالا بودن هزینه های آموزشی، از اهمیتی دو چندان برخوردار است.

بخش عظیمی از افراد ساکن در روستاها را زنان تشکیل می دهند که علاوه بر انجام وظایف مادری، در اقتصاد خانواده نیز سهیم اند. زنان روستایی با چالش ترکیب نقش های خانوادگی و غیر خانوادگی مواجه اند، آنها به طور همزمان هم وظایف خانه داری را انجام می دهند و هم به کارهای اقتصادی مشغولند. لذا در طول قرن گذشته نقش زنان در بازار کار تغییر یافته است. زنان در کشورهای در حال توسعه بخش بزرگی از کل نیروی کار را به خصوص در بخش کشاورزی تشکیل می دهند و از آنجا که این نقش مهم است، آنان یک منبع اقتصادی مهم را تشکیل می دهند (جایاواردهانا[2]، 1992، ص 243). و با وجود این واقعیت که وظایف خانگی آنها در همه ی جوامع حیاتی است، آنها به طور فزاینده ای درگیر فعالیت و کارهای اقتصادی گردیده اند (هانداراگاما[3] و همکاران، 2013، ص 2).

توجه به این تغییر عملکرد، اهمیت توجه به شکل دهی صحیح فعالیت های اقتصادی آنان را دوچندان می کند. شکل دهی به فعالیت های اقتصادی نیازمند آموزش فعالیت های اقتصادی است و آموزش صحیح در وهله ی اول، مستلزم شناسایی نیازهای آموزشی است. بنابراین به منظور آموزش مهارت های خوداشتغالی به این قشر عظیم، در ابتدا لازم است تا نیازهای آموزشی آنان به طور مشخص در تمام فعالیت هایی که امکان اجرای آنها در روستاها فراهم است تعیین گردد. بر این اساس مطالعه ی حاضر در پی بررسی نیازهای آموزشی زنان روستایی در راستای مهارت های خوداشتغالی با هدف کارآفرینی است.

  • بيان مسأله:

روستاییان بنیادی ترین افراد اقتصادی-اجتماعی یک کشور به شمار می روند، به گونه ای که توسعه ی آنها نقشی اساسی در فرآیند توسعه ی ملی دارد. بنابراین توسعه روستایی و کشاورزی با توسعه کشور در همه ی ابعاد همراه است (پاپلی یزدی، 1382، ص 56). از آن جا که در اکثر مناطق جهان، روستاها از جمله نواحی فرسایش محسوب می شوند، اندیشمندان و سیاست گزاران تمامی کشورهای دنیا توجه خاصی به امر توسعه ی روستایی و رفع مشکلات و معضلات آن ها دارند. مشکلات و معضلات روستاها در تمامی جهان ناشی از دو مسأله ی اساسی است: یکی کمبود امکانات اجتماعی (ضعف زیرساخت ها) و دیگری کمبود درآمد (ضعف اقتصادی) (قمبرعلی و زرافشانی، 1387، ص 132).

بررسی آمارها نیز نشان دهنده ی آمار بالای نرخ بیکاری در روستاهاست. به گونه ای که بر اساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1385، نرخ بیکاری مناطق روستایی برابر 74/14 درصد و نرخ مشارکت نیروی کار بر ابر 85/40 درصد بوده است. این موضوع در ارتباط با بیکاری زنان اوضاع اسف بارتری را نشان می دهد به گونه ای که بر اساس آمارهای نسبتاً جدید مرکز آماری ایران، زنان بیکار دارای تحصیلات عالیه و متوسطه روستایی، سهمی برابر 4/59 درصد را دارند. ضمن اینکه تحولات خود اشتغالی در دوره 1375-1335 نشان می دهد که خود اشتغالی در نقاط روستایی ایران از 61 درصد در سال 1335 به 21 درصد در سال 1375 کاهش یافته است (پوررجب میاندوآب، 1388، ص 30).

آمارهای فوق نشان دهنده ی ضعف وضعیت اقتصاد و اشتغال زنان روستایی در داخل کشور است. اما در بعد جهانی نیز به لحاظ اهمیت زنان روستایی در جهان امروز، هر ساله پانزدهم اکتبر، روز جهانی زنان روستایی است[4]. هدف نامگذاری این روز، یادآوری این نکته به مردم و دولت ها است که زنان روستایی، که اکثر آنها کارآفرینان مزرعه هستند، نه فقط در بطن فعالیت های کشاورزی خوب، مؤثر و مفید هستند، بلکه عنصری ضروری برای کمک به توسعه اقتصادی و اجتماعی خانواده های خود در مقیاس کوچک تر و کشور در سطح گسترده تر هستند. این روز همچنین تذکری به جوامع مدنی، جامعه ی بین المللی، اشخاص و از همه مهم تر دولت ها، برای به رسمیت شناختن نقش مهم زنان روستایی در زمینه های اقتصادی گسترده تر است. این شناخت شامل پذیرش و عمل به نگرانی های زنان روستایی به منظور رفع همه ی موانعی است که سبب عدم تحقق حقوق اجتماعی و اقتصادی آنان است و شامل به رسمیت شناختن اهمیت مشارکت زنان روستایی در توسعه اقتصادی و طراحی و پیاده سازی سیاست ها و برنامه های توسعه ی روستایی است (ماریوو[5]، 2008، ص 13).

زنان در حال حاضر، بخش عظیمی از نیروی کار کشاورزی را در کشورهای در حال توسعه تشکیل می دهند، اما شواهد نشان می دهد که بهره وری آنها به شکلی وسیع به دلیل فقدان آموزش مهارت های مناسب، پایین است و این موضوع سبب آسیب پذیری آنها گردیده است (کولت و گال[6]، 2009، ص 7). واقعیت این است که بخش عظیمی از ضعف درآمد در روستاها با وجود منابع خدادادی به بحث آموزش و عدم آگاهی کافی روستائیان در چگونگی بهره گیری از منابع موجود برای تولید و درآمد زایی بر می گردد. اما، پیش نیاز آموزش در این گروه نیازمند شناسایی نیازهای آموزشی آنان است. این موضوع در مطالعات دایسون و همکاران (2002) نیز به عنوان بخشی از عوامل اصلی برای حیات بخشی به روح کارآفرینی در مناطق روستایی نیز ذکر گردیده است. وی این عوامل را شامل: ایجاد فعالیت متناسب با نیازهای شناسایی شده جامعه محلی- تولیدات کافی متناسب مقیاس، منابع و مهارت های محلی، تمرکز بر کارآفرینی، و یادگیری مداوم از طریق آموزه های قبلی، می داند (به نقل از خسروی پور و کیخواه، 1392، ص 3).

بررسی مبانی تجربی در زمینه ی شناسایی نیازهای آموزشی زنان روستایی در زمینه ی مهارت های خوداشتغالی، دارای پیشینه ای بسیار ضعیف است و در میان مطالعات در دسترس، مطالعات اندکی به این موضوع پرداخته اند. آل آقا (1384) با بررسی سه استان شمالی کشور، نشان داد که آموزش های خوداشتغالی در میان زنان روستایی این مناطق بسیار ضعیف بوده و بسیاری از زنان، مشاغل درآمدزای خود را به شکل سنتی فرا گرفته اند. آقاجانی و همکاران (1392) نشان داد که دوره های آموزش کارآفرینی زنان در وضعیت مطلوبی نیست. زرافشانی و همکاران (1390) در نیازسنجی آموزشی زنان روستایی شهرستان سنقر، نتیجه گرفتند که 12 نیاز آموزشی دارای بالاترین اولویت می باشند که 3 اولویت اول به ترتیب شامل اقتصاد خانه داری، آموزش تغذیه ی کودکان و مهارت های طبخ غذا بود.

بررسی نیازهای آموزشی زنان روستایی به منظور آموزش مهارت های خوداشتغالی دارای اهمیت ویژه ای است چرا که زن بودن در دنیای امروز به خودی خود احتمال بودن در دایره فقر را افزایش می دهد (چانت[7]، 2003، ص 1). زندگی زنان در فقر، اغلب آنها را با شرایط سخت اقتصادی و اجتماعی مواجه می سازد و سلامتی آنان را به خطر می اندازد (مید[8] و همکاران، 2001، ص 160). از سویی، زنان امروزه در بسیاری از روستاها عهده دار فعالیت های اقتصادی ای هستند که منجر به کسب درآمد ملموس نمی شود و همین امر سبب می گردد که علاوه بر هدر رفت انرژی و پتانسیل آنان در بخش های تولیدی، عملاً دسترسی و مالکیت شان بر منابع محدود گردد (کایور[9]، 2005، به نقل از سروش مهر و همکاران، 1389، ص 144). بر این اساس نیاز هست که بحث آموزش مهارت های خود اشتغالی زنان در محیط های روستایی مورد توجه ویژه قرار گیرد.

از جمله ی راه های موجود برای تعیین نیازهای آموزشی زنان روستایی، استفاده از شیوه های نیازسنجی آموزشی است. اگر چه مدل ها و شیوه های متعددی برای نیازسنجش آموزشی وجود دارد، از جمله مدل کافمن و هرمن (1996)، کریگ (1987)، گلدستاین (1992)، سینجر (1990)، استوت (1993)، سورینا (1997)، اندرسون (1993 و 1994)، انرسون (1993)، الگوی شورای همکاری (1997)، گریفث و ویلیامز (1998)، ادگار شاین (1980)، ترولو (1997) و وودال و وینستنتلی (1998)؛ در مطالعه ی حاضر از مدل مماس بومی شده توسط مجتهد و همکاران (1382) استفاده گردیده است. بر اساس این مدل به منظور تعیین نیازهای آموزشی ابتدا با تجزیه و تحلیل شغل های ممکن در روستا، فهرستی از ویژگی های مختلف و توانایی های مورد نیاز آن مشاغل از قبیل دانش و معلومات، توانایی های ذهنی، مهارت های بدنی، وضعیت مالی، و سایر خصوصیات مربوط تهیه و مسئول تعیین نیاز با در دست داشتن این شرایط و ضوابط از طریق مصاحبه و پرسشنامه میزان نیاز افراد به هر شغل را تعیین می نماید.
 در این مطالعه برای ساخت و تهیه ی ابزار لازم برای جمع آوری داده های مربوط به نیازهای آموزشی زنان مورد مطالعه با بهره گرفتن از روش دلفی بر اساس نظر کارشناسان جهاد کشاورزی شهرستان کرمانشاه، پرسشنامه ای در چند مرحله طراحی و تهیه گردید. به منظور تکمیل پرسشنامه ها نیز از روش مصاحبه ی حضوری و تکمیل پرسشنامه به روش پرسش و پاسخ بهره گرفته شد. بر این اساس، آنچه مسأله و سؤال اصلی این مطالعه می باشد این است که نیازهای آموزشی زنان روستایی در راستای مهارت های خوداشتغالی کارآفرینانه کدامند؟

  • اهمیت و ضرورت انجام پژوهش:

          توسعه ی روستاها در مقایسه با گذشته پیوند گسترده تری با کارآفرینی دارد. بسیاری از مؤسسات و اشخاص مؤثر در توسعه ی روستایی، امروزه ایجاد کارآفرینی را به عنوان یک شیوه مداخله جویانه توسعه، که می تواند روند توسعه روستا را تسریع ببخشد، تلقی می کنند. کشاورزان آن را به مانند ابزاری برای بهبود درآمدهای کشاورزی در نظر می گیرند و زنان آن را به عنوان امکان استخدام شدن در مجاورت منزلشان تلقی کرده که باعث ایجاد استقلال، عدم وابستگی و کاهش نیاز شدید آنان به حمایت های جامعه می شود (پاسبان، 1385، ص 4). لذا با توجه به اینکه امروزه زنان به عنوان نیمی از جمعیت شهری و روستایی در هر جامعه ای، کسانی هستند که در سرنوشت جامعه نقش ویژه ای بر عهده دارند، لازم است جهت دستیابی به توسعه ی پایدار، به توانمندسازی آنان توجه خاص مبذول شود (قلی پور و رحیمیان، 1388، ص 33). بخش عمده ای از توانمندسازی زنان، آموزش مهارت های خوداشتغالی به آنان به منظور دخیل بودن در فعالیت های اقتصادی خانوار و بر عهده گرفتن مالکیت عواید فعالیت های کاری خود است.

وضعیت زنان در هر جامعه ای نشانگر میزان پیشرفت آن جامعه است، و این واقعیتی است که روز به روز تعداد بیشتری آن را در می یابند. پایین بودن میزان مشارکتت زنان در فعالیت های اقتصادی ایران تابع عوامل مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی بوده و تبعات گوناگونی داشته است. از نظر اقتصادی این میزان نسبت وابستگی و بار اقتصادی را افزایش می دهد. در نتیجه، کمیت و کیفیت نیروی انسانی تحت تأثیر قرار می گیرد و فشار مضاعف بر نیروی انسانی فعال از میزان بازدهی آن خواهد کاست (محمودیان، 1382، ص 190).

پیش شرط استفاده ی صحیح از نیرو و توان کارکردی زنان در بخش اشتغال و اقتصاد در روستاها، شناسایی نیازهای آموزشی آنان در راستای فعالیت های خوداشتغالی و آنجام صحیح آموزش ها در این راستا است. لذا به منظور ارائه ی آموزش های ضروری و متناسب با نیازهای آموزشی واقعی هر گروه از این افراد، لازم است که متناسب با هر جامعه ای، مطالعاتی خاص، نیازهای آموزشی زنان را در بخش مهارت های خوداشتغالی با توجه به پتانسیل های موجود در روستا، مورد بررسی قرار دهد. این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که امروزه با وجودی که زنان به شکل فزاینده ای در فعالیت های اقتصادی در محیط های روستایی فعال اند، اما پتانسیل آنان در مشارکت های اجتماعی، اقتصادی و کارآفرینی تا حد زیادی به رسمیت شناخته نشده و دست نخورده باقی مانده است (پاروین[10]، 2014، ص 15). بر این اساس اهمیت و ضرورت انجام مطالعاتی از این دست، بیشتر قابل تبیین و دفاع است.

نتایج این مطالعه می تواند در سازمان های متولی امور بانوان در روستاها نظیر سازمان های جهاد کشاورزی که وظیفه ی آموزش و ساماندهی اشتغال زنان را در روستا بر عهده دارد مورد استفاده قرار گیرد. از این رو اگر آموزش های خوداشتغالی با توجه به ظرفیت ها روستاها و نیاز واقعی آموزشی زنان بر اساس مطالعات علمی نظیر مطالعه ی حاضر صورت گیرد، می توان به نتایج مثبت و مثمرثمر آن امیدوار بود.

 

  • اهداف پژوهش:

(1-4-1) هدف کلی:

بررسی نیازهای آموزشی زنان روستایی در راستای مهارت های خوداشتغالی کارآفرینانه

(1-4-2) اهداف فرعی:

  • تعیین نیازهای آموزشی زنان روستایی در ارتباط با مهارت های خوداشتغالی در حوزه ی تولیدات خانگی
  • تعیین نیازهای آموزشی زنان روستایی در ارتباط با مهارت های خوداشتغالی در حوزه ی تولید محصولات زراعی / باغی
  • تعیین نیازهای آموزشی زنان روستایی در ارتباط با مهارت های خوداشتغالی در حوزه ی پرورش دام و تولید فرآورده های دامی
    • سؤالات پژوهش:
  • نیازهای آموزشی زنان روستایی در ارتباط با مهارت های خوداشتغالی در حوزه ی تولیدات خانگی کدامند؟
  • نیازهای آموزشی زنان روستایی در ارتباط با مهارت های خوداشتغالی در حوزه ی تولید محصولات زراعی / باغی کدامند؟
  • نیازهای آموزشی زنان روستایی در ارتباط با مهارت های خوداشتغالی در حوزه ی پرورش دام و تولید فرآورده های دامی کدامند؟

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

 

قیمت : 14700 تومان

***

و  همچنین به ایمیل شما نیز ارسال می شود.

:                 [email protected]

 

ادامه مطلب...

0 نظر
user7

دانلود پایان نامه ارشد با موضوع: حقوق بزه دیده در قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و تدابیر حمایتی قانونگذار

دسته بندی: حقوق
بازدید

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

چکیده

ارتکاب هر جرمی از سه هرم بزه دیده، بزهکار و بزه تشکیل می شود. نقش بزه دیده در ارتکاب جرم از دیدگاه جرم شناسی بسیار حائز اهمیت است. بزهکار یکی از ارکان اصلی یک جرم است که تاکنون در مباحث مربوط به حقوق کیفری کمتر مورد توجه قرار گرفته بود اما در راستای تأمین حقوق شهروندی و حقوق بشر مورد توجه قرار گرفت. بر این اساس، ارتکاب جرم علیه یک شخص، علاوه بر آنکه آسیب های متعدد جسمانی، مالی، روانی و عاطفی برای بزه دیده به بار می آورد از یک سو او را در پیچ و خم های مختلف مراکز پزشکی، پلیسی و قضایی قرار می دهد و از سوی دیگر با مداخله گران متعدد و پرونده های گوناگون اعم از کیفری، حقوقی، اداری و غیره مواجه می سازد. این در حالی است که وی به خاطر آسیب های وارد آمده، دیگر از نظر توان مادی و روانی مانند سابق نیست. بر این اساس پی ریزی حقوق بزه دیدگان در فرایند دادرسی کیفری در کنار شناخت مشکلات و نیازهای ایشان باید بر شالوده محکمی استوار گردد. از آنجایی که بزه دیده شناسی حمایتی یکی از موضوعات جدید و نویی در حقوق کیفری می باشد، لذا قانونگذار در آیین دادرسی کیفری جدید این حقوق را مد نظر قرار داده و در راستای حمایت از بزه دیده تمهیداتی را اندیشیده است.ما در این نوشتار به شناخت بزه دیده و انواع ان و مبانی حمایت از بزه دیدگان پرداخته ایم و حقوق آنها را در فرایند دادرسی بر شمردیم. نهایتاً از آنجایی غایت اصلی این نوشتار تدابیر حمایتی قانونگذار نسبت به بزه دیده در آیین دادرسی کیفری جدید التصویب می باشد هر یک از این تدابیر را مورد بحث وبررسی قرار داده ایم.

کلید واژگان: بزه دیده، عدالت قضایی، رفتار منصفانه، جبران خسارت

 

مقدمه:

 بیان مسأله)

بناست در نوشتاری که می خواهیم مورد پژوهش قرار دهیم، به حقوق بزه دیده در قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 بپردازیم و راهکارهای حمایتی قانونگذار را درباره این موضوع مورد مطالعه قرار دهیم.

جهت تشریح ابعاد این مسأله لازم است ابتدا به تعریفی که قانونگذار از بزه دیده در قانون آیین دادرسی مصوب 1392 آورده است اشاره نماییم. ماده 10 این قانون اشعار می دارد: « بزه دیده شخصی است که از وقوع جرم متحمل ضرر و زیان می گردد و چنانچه تعقیب مرتکب را درخواست کند، شاکی و هرگاه جبران ضرر و زیان وارده را مطالبه کند، مدعی خصوصی نامیده می شود.» این نخستین بار است که قانون آیین دادرسی کیفری از اصطلاح «بزه دیده» استفاده و آن را تعریف می کند. هرچند ممکن است اشخاص زیادی از وقوع یک جرم متحمل ضرر و زیان شوند، اما تنها بزه دیده مستقیم یعنی کسی که مستقیماً از وقوع جرم لطمه دیده و یا قانونگذار با جرم انگاری یک رفتار مباح قصد حمایت از او را داشته و یا قائم مقام چنین شخصی محسوب می شود، می تواند در فرایند کیفری به عنوان شاکی تقاضای تعقیب متهم را نماید و بزه دیده غیرمستقیم چنین اختیاری ندارد. چنین شخصی اعلام کنده جرم محسوب می شود وشرایط آن را دارد.

بزه دیده با ارتکاب جرم، علاوه بر تحمل خسارات و درد و رنج های ناشی از بزه دیدگی ، کرامت و ارزش انسانی خویش را از دست رفته می بیند و به دنبال بازسازی این وضعیت آشفته بر می آید. با ورود بزه دیده در پیچ و خم های دادرسی اعم از تعدد پلیس، دادسرا، مراجع کارشناسی، پرونده ها و سردرگمی بزه دیده در آن سوء رفتارهای احتمالی مداخله گران پلیسی، قضایی و اجرایی ناملایمات و خسارات مادی وروانی جدیدی بر وی بار می شود و نه تنها زمینه بزه دیدگی یا ناملایمات ثانوی و تکرار آن ایجاد می گردد بلکه لطمه جبران ناپذیری به کرامت انسانی او وارد می شود. شناخت این واقعیت ضرورت تصویب قوانین موثر و مناسب با حقوق                   بزه دیدگان را در کل فرایند دادرسی ایجاب می کند. رویکرد حمایتی از حقوق بزه دیده از دیدگاه شکلی به طور کلی دو هدف را دنبال می کند. نخست مراقبت از کرامت افراد و حقوق انسانی آنان و سپس تقویت و تحکیم جایگاه بزه دیده به عنوان کنشگر فعال در فرایند کیفری، پیچیدگی بزه دیدگی و همچنین تدابیر اندیشیده شده برای پیشگیری و کنترل بزه دیدگی، اهمیت حمایت موثر از حقوق مناسب برای بزه دیده را موجب می شود. این حقوق متعدد ست و حقوقی همچون شناسایی ، دسترسی به عدالت، پذیرفته شدن ، همراهی و حمایت، گوش فرادادن، آگاهی یافتن، راهنمایی شدن ، حق جبران خسارات احتمالی اعم از جسمانی، مادی، روانی و یا اجتماعی و سرانجام بر عهده گرفتن هزینه های بزه دیده  را شامل می شود. این حقوق به بزه دیده، نماینده قانونی و به وراثش تعلق می گیرد. به همین دلیل، مطالعه و تحقیق در رویکردهایی که قانونگذار در قانون جدید دادرسی کیفری اتخاذ نموده است می تواند به شناخت هر چه بیشتر این حقوق کمک نماید. ما با مطالعه و تشخیص بزه دیده در جرایم کیفری و جایگاه وی در ارتکاب هر جرمی اعم از خصوصی و عمومی و ورود او به فرایند دادرسی، می خواهیم بدانیم که قانونگذار چگونه این حقوق را در فرایند دادرسی کیفری و در مراحل پر پیچ و خم دادرسی برای بزه دیده به ظهور رسانده است و تا چه میزان می توان امیدوار بود که تمام این حمایت ها مطابق آنچه در قانون آیین دادرسی کیفری به آنها اهمیت داده شده است در رویه های قضایی و دادرسی های کیفری امکان اعمال دارند؟

پیشینه موضوع)

1ـ اسماعیل عبدالهی و لیلا اهرمی نژاد، در مقاله بررسی تحلیلی راهبردهای حمایت از بزه دیده در اسناد بین المللی و حقوق کیفری ایران، آورده اند: بزه دیده، عنصري مهم در فرایند کیفري است که متأسفانه تاکنون در پژوهش هاي جرم شناسی وسیاست جنایی کشور ما، موقعیت واقعی خود را نیافته است و ضرورت حمایت از این عنصر مهم و حساس، در گرو ایجاد راهبردهاي جهانی و منطقه اي و داخلی است به نوعی که بزه دیده، بتواند به حقوق از دست رفته خویش دست یابد. راهبرد حمایت از بزه دیده به معناي روش یا ابزاري کیفري و غیرکیفري براي حمایت از قربانی جرم یا بزه دیده است. مطالب پژوهش حاضر که به صورت توصیفی ـ تحلیلی بررسی شده است با مطالعات کتابخانه اي انجام شده و ابزارهاي گردآوري اطلاعات تحقیق نیز شامل فیش برداري و استفاده از بانک هاي اطلاعاتی و شبکه هاي کامپیوتري است و مبنا و معیار در تجزیه و تحلیل هاي کیفی استدلال و استنباط و مقایسه است. در سطح بین الملل راهبردها در سه حیطه تقنینی، قضایی و اجرایی بررسی و تحلیل شده است که در بعد راهبرد تقنینی، اسنادي نظیر پیش نویس کنوانسیون سازمان ملل متحد درباره دادگري و پشتیبانی براي بزه دیدگان و قربانیان سوءاستفاده از قدرت، اساسنامه دیوان کیفري بین المللی، کنوانسیون اروپایی پرداخت غرامت به بزه دیدگان جرایم خشونت بار، کنوانسیون سازمان ملل متحد براي مبارزه با جرایم سازمان یافته فراملی، کنوانسیون سازمان ملل براي مبارزه با فساد، تبیین و تحلیل شده است. در بحث راهبرد قضایی و اجرایی نیز به بررسی و تحلیل نقش بزه دیده در دیوان کیفري بین المللی و چگونگی حمایت از او در شروع تحقیقات مقدماتی و مرحله رسیدگی و صدور حکم پرداخته شده است، ولی با توجه به تحلیل هایی که در این زمینه و در خصوص تبیین راهبردها، صورت گرفته، مشخص گردیده است که تلاش هاي انجام شده، کافی به نظر نمی رسد. به طوري که اسناد بین المللی در عمل کارایی لازم را نداشته و هنوز تعداد قابل توجهی از کشورها به دلایل گوناگون مفاد اسناد را به صورت کامل وارد حیطه کاربردي اصول راهبردي خود ننموده اند و در حیطه قضایی و اجرایی نتوانسته اند از بزه دیده حمایت کاملی به عمل آورند.

2ـ محمد حبیبی مجنده و مرضیه دیرباز، در مقاله : دیوان کیفری بین المللی و حقوق بزه دیده در مراحل محاکمه و تجدیدنظر، آورده اند: دیوان کیفري بین المللی، نخستین دادگاه کیفرى بین المللی دائمى است که براى رسیدگى به جنایتهاى بین المللى شامل نسل زدایی، جنایتهاي علیه بشریت، جنایتهاي جنگی و تجاوز تأسیس شده است. مطالعات بزه دیده شناسىِ حمایتى، با تأثیر بر سیاستِ جنایىِ عصر حاضر و با تأکید بر سیاست جنایىِ بین المللى، منجر به اعطاى جایگاه رفیعى به بزه دیده در فرایند دادرسىِ کیفرى شده است. در سایه ى تلاشهاى پژوهشگران و مدافعان حقوق بشر، امروز بزه دیده حق دارد در فرایند دادرسى کیفرى مشارکت نماید. در این راستا، دیوان در مراحل مختلف رسیدگى کیفرى، حقوق ویژه اى را براى بزه دیدگان در نظر گرفته است. برخى از حقوق اعطایى، مربوط به مرحله اى خاص از فرایند جنایى است که در دیگر مراحل قابلیت اعمال ندارد.

3ـ  محمد آشوری و ابوالقاسم خدادادی در مقاله:  حقوق بنیادین بزه دیده در فرایند دادرسی کیفری، مجله آموزه های حقوق کیفری ، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، شماره 2، زمستان 1390 بیان داشته اند: ارتكاب جرم عليه يك شخص، علاوه بر آنكه آسيبهاي متعدد جسماني، مالي،رواني و عاطفي براي بز ه ديده به بار می آورد و از یک سو او را در پیچ و خم های  مختلف مراكز پزشكي، پليسي و قضايي قرار مي دهد و از سوي ديگر با مداخله گران متعدد و پرونده هاي گوناگون اعم از كيفري، حقوقي، اداري و غيره مواجه مي سازد. اين در حالي است كه وي به خاطر آسيب هاي وارد آمده ،ديگر از توان مادي و رواني سابق برخوردار نيست. بر این اساس،   پی ریزی حقوق بزه ديدگان در فرايند دادرسی كيفري در كنار شناخت مشکلات و نیازهای ایشان، بايد بر شالوده محكمي استوار گردد. بی تردید حفظ کرامت و ارزش والای انسانی به عنوان يكي از حقوق بنيادين، بر آبروی انتقال ناپذیر بشر، مبنايي استوار در اين سازماندهي است.

4ـ  حسنعلی حسینلو، در پایان نامه خود با عنوان، حمایت از بزه دیده در قانون آیین دادرسی کیفری ایران با بررسی تطبیقی آن با قانون فرانسه، دانشگاه امام صادق (ع)، 1391، آورده است: از قبل از پیدایش رشته ای به نام جرم شناسی آنچه که بیشتر مورد توجه دستگاه عدالت کیفری قرار داشت، پدیده مجرمانه بود. ارتباط آمرانه میان پدیده مجرمانه و نتیجه حاصله از آن و اثربخشیدن به این ارتباط از طریق اعمال مجازات ، شخص مجرم را از نگاه عدالت کیفری پنهان نگاه داشته بود. به عبارت دیگر، فضایی که در آن ،حقوق جزای کلاسیک شکل می گرفت، یک فضای جرم مدارانه بود. با پیدایش جرمشناسی ، توجه به مباشر جرم، یعنی شخص بزهکار رو به فزونی گذاشت و نهادهای مختلفی در حقوق جزا براساس توجه به شخصی بزهکار تاسیس شد. نهادهایی همچون آزادی مشروط، تعلیق اجرای مجازات ، اقدامات تامینی ، پرونده شخصیت، تعلیق تعقیب و …. هنوز از تولد جرم شناسی بیش از یک سده نگذشته بود که تلاشهای جرم شناسان در جهت علت شناسی جرم منجر به پیدایش رهیافت جدید در علت شناسی جنایی شد. این رهیافت پژوهشهای خود را متوجه کنشگر دیگر بزهکاری یعنی بزه دیده معطوف ساخت. حاصل این تلاشها پیدایش رشته ای به نام بزه دیده شناسی شد. این رشته نیز به نوبه خود تحول یافته و علاوه بر بررسی نقش بزه دیده در وقوع جرم به شیوه های حمایت از بزه دیده در مراحل مختلف دادرسی نیز توجه نشان داد. تحول این رشته در شق دوم کارکرد آن(حمایت از بزه دیده) که آن را بزه دیده شناسی حمایتی نیز می نامند، ملاحظات و تاسیسات جدیدی را در قوانین آئین دادرسی کشورهای پیشرفته ایجاد کرد. براساس همین رهیافت حمایتی است که قانونگذاران کیفری در برخی از کشورهای پیشرفته بیش از پیش برخواسته و سرنوشت بزه دیده در مراحل مختلف فرآیند کیفری از شروع تعقیب گرفته تا اجرای مجازات ، توجه می کنند. مطالعه نقش بزه دیده و جایگاه حمایتی اختصاص یافته به آن در قانون آئین دادرسی کیفری ایران و مطالعه تطبیقی آن با قانون آئین دادرسی کیفری فرانسه از یک طرف کمبودهای موجود در قانون آئین دادرسی کیفری ایران در زمینه حمایت از انواع بزه دیدگان ، بویژه حمایت از بزه دیدگان صغار را آشکار می سازد و از طرف دیگر ضرورت پیش بینی تأسیسهای ویژه ای را در این زمینه آشکار می سازد. نکته دیگر آنکه مطالعه تأسیسات موجود در قانون آئین دادرسی کیفری ایران از یک دیدگاه بزه شناسی علمی توانمندی های این قانون را روشن ساخته و جایگاه اصلی این تاسیسات را در حقوق ایران معین می سازد .

5ـ آمنه زارع مریم آبادی، پایان نامه کارشناسی ارشد با موضوع: نقش بزه دیده در بزه ، دانشگاه شیراز، 1390.

6ـ مهدی آبزن، در پایان نامه کارشناسی ارشد خود با موضوع: حقوق بزه دیده در فرایند دادرسی کیفری ایران و انگلستان ( باتأکید بر لایحه آیین دادرسی کیفری)، دانشگاه مشهد، 1388 آورده است: ضرورت آگاهی دهی به بزه دیده در طول فرایند کیفری از جریان پرونده، بزهکار، خدمات و … در کنار تأثیر حقوق وی بر وضعیت بزهکار یک گستره ای از مشارکت را تشکیل می دهد. همگام با این حق مشارکت، بزه دیده حق برخورداری از انواع حمایت ها را دارد. بزه دیده شناسی حمایتی فهرست بلندی از حمایت ها را در نظر دارد تا بزه دیده را از آن برخوردار نماید. حقوق انسانی بزه دیده در دسترسی به مراجع دادخواهی به صورت برابر و حفظ امنیت و هویت اش مورد توجه بزه دیده شناسان است . به علاوه از اهداف نظام عدالت کیفری باید این باشد که بزه دیده ترمیم شود و به وضعیت ماقبل بزه دیدگی برگردد. در این پژوهش سعی گردیده است تا در یک مطالعه تطبیقی با کشور انگلستان جایگاه بزه دیده در فرایند دادرسی کیفری ایران و حمایت هایی که از وی صورت می گیرد و یا باید صورت گیرد مورد بررسی قرار گیرد و در نهایت راه کارهایی برای بهتر شدن این جایگاه ارائه گردد.

7ـ رضا رحیمیان، در پایان نامه کارشناسی ارشد خود با موضوع: رویکرد لایحه آیین دادرسی کیفری به حقوق بزه دیده در مرحله مقدماتی، دانشگاه شیراز، 1391 آورده است: آنجا که به طور سنتی و در اغلب قوانین جزایی ؛بزه دیده تقریبا به فراموشی سپرده شده و در توجه حداقلی قانونگذار بوده،در حالیکه مرکز ثقل دوربین عدالت کیفری بر روی بزهکار وبزه قرار گرفته است؛توجه به حقوق حمایتی بزه دیده را میتوان فصل جدیدی در گفتمان سیاست جنایی ونوشتگان علوم جنایی دانست که جلوه ای از این حقوق،حقوق حمایتی شکلی(آیین دادرسی مدار)از بزه دیده بوده که در این پایان نامه به بررسی رویکرد لایحه آیین دادرسی کیفری به این حقوق در مرحله تحقیقات مقدماتی پرداخته شده است.

8ـ مهرداد رایجیان اصلی، مقاله تحول حقوق جهانی بزه دیدگان بر پایه اصل هم ترازی حقوق بزه دیده و متهم در دادرسی عادلانه، مجله حقوقی دادگستری، زمستان 1385

فرضیه های تحقیق)

1ـ رویکرد حمایتی قانونگذار به بزه دیده در قانون آیین دادرسی کیفری جدید دارای نوآوریهای چشمگیری است.

2ـ بزه دیدگی و بزه دیده شناسی در قوانین و دادرسی های کیفری از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است.

3ـ از حمایتهای اشاره شده در قانون دادرسی کیفری مصوب 1392 نسبت به بزه دیده، آگاهی از حقوق خود در فرایند دادرسی، حق جبران ضررو زیان های مالی و معنوی و اجتماعی و غیره می باشد.

4ـ  با شناخت حقوق و اتخاذ حمایتهای بیشتری برای بزه دیده در دادرسی کیفری بهتر می توان به هدف دادرسی عادلانه و رعایت حقوق شهروندی نائل آمد.

5ـ بزه دیده یکی از ارکان مهم و قابل توجه ارتکاب جرم است که تاکنون از دید حقوقدانان و قانونگذار ایران پنهان مانده بود.

اهداف تحقیق)

1ـ هدف اصلی: شناخت رویکردهای حمایتی قانونگذار نسبت به بزه دیده در قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392

2ـ شناخت بزه دیده در حقوق کیفری مصوب 1392

3ـ آشنایی با حقوق ایجاد شده و  احتمالی بزه دیده در فرایند دادرسی کیفری در قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392

4ـ شناخت و بررسی راهکارهای پیش بینی شده در قانون آیین دادرسی کیفری در جهت حمایت از بزه دیده و جامعه متضرر از جرم

5ـ بررسی وظایف مراجع کیفری در رسیدگی به جرایم به طوری که حقوق بزه دیدگان از جرم ضایع نشود.

6ـ بررسی ارتباط رعایت حقوق بزه دیده و تکالیف دادگاههای کیفری و عدالت قضایی در نظام دادرسی کیفری 

 

 

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

 

قیمت : 14700 تومان

***

و  همچنین به ایمیل شما نیز ارسال می شود.

:                 [email protected]

 

ادامه مطلب...

0 نظر
user7

پایان نامه ارشد با موضوع: مفهوم امنیت و نقش آن در تحقق جرم محاربه

دسته بندی: حقوق
بازدید

دانشگاه آزاد اسلامی

 

دانشکده علوم انسانی

 

پایانه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد رشته حقوق

 

گرایش :

جزا و جرم شناسی

 

عنوان :

مفهوم امنیت و نقش آن در تحقق جرم محاربه

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

 

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                   شماره صفحه

چکیده………………………………………………………………………………………………………………….. 1

کلیات تحقیق…………………………………………………………………………………………………………. 2

مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………. 3

بیان مسأله……………………………………………………………………………………………………………… 4

اهمیت و ضرورت موضوع………………………………………………………………………………………… 5

پیشینه پژوهش………………………………………………………………………………………………………… 6

اهداف پژوهش……………………………………………………………………………………………………….. 7

سوالات پژوهش……………………………………………………………………………………………………… 7

فرضیات پژوهش…………………………………………………………………………………………………….. 8

روش گردآوری مطالب…………………………………………………………………………………………….. 8

سازماندهی پژوهش………………………………………………………………………………………………….. 9

فصل اول : مفاهیم و تبیین نظری امنیت……………………………………………………………………….. 10

1-1-  مفهوم امنیت…………………………………………………………………………………………………. 11

1-1-1- مفهوم لغوی امنیت………………………………………………………………………………………. 12

1-1-2- مفهوم اصطلاحی امنیت………………………………………………………………………………… 13

1-1-3- پیشینه مفهوم امنیت……………………………………………………………………………………… 14

1-2- انواع امنیت……………………………………………………………………………………………………. 18

1-2-1- امنیت عمومی…………………………………………………………………………………………….. 19

1-2-1-1- تعریف امنیت عمومی………………………………………………………………………………. 19

1-2-1-2- هدف از تأمین امنیت عمومی……………………………………………………………………… 21

1-2-1-3- تهدیدات امنیت عمومی……………………………………………………………………………. 24

1-2-2- امنیت اجتماعی………………………………………………………………………………………….. 25

1-2-2-1-  اهمیت امنیت اجتماعی……………………………………………………………………………. 26

1-2-2-2- ابعاد امنیت اجتماعی……………………………………………………………………………….. 28

1-2-3- امنیت ملی………………………………………………………………………………………………… 30

فصل دوم : بررسی امنیت و نقش و ابعاد آن در نظام کیفری ایران…………………………………….. 31

2-1-  ابعاد مفهوم امنیت………………………………………………………………………………………….. 32

2-1-1- بررسی مفهوم امنیت در سیاست تازه بین الملل………………………………………………….. 32

2-1-2- ابعاد سیاسی و حقوقی مفهوم امنیت در اسلام……………………………………………………. 34

2-1-3- تحول مفهوم امنیت: از امنیت ملی تا امنیت جهانی………………………………………………. 37

2-2- جرائم علیه امنیت……………………………………………………………………………………………. 40

2-2-1- جرایم علیه امنیت ملت………………………………………………………………………………… 40

2-2-1-1- گفتمان فقهی اهل سنت در این خصوص……………………………………………………… 40

2-2-1-2- گفتمان فقهی اهل تشیع در این خصوص……………………………………………………… 44

2-2-2- جرائم علیه امنیت دولت……………………………………………………………………………….. 46

2-2-2-1- گفتمان فقهی اهل سنت……………………………………………………………………………. 46

2-2-2-2- گفتمان فقهی اهل تشییع…………………………………………………………………………… 49

فصل سوم : مفهوم و تعریف محاربه و ارتباط با امنیت…………………………………………………… 52

3-1- تعریف محاربه……………………………………………………………………………………………….. 53

3-1-1- محاربه در لغت………………………………………………………………………………………….. 53

3-1-2- محاربه در اصطلاح……………………………………………………………………………………… 53

3-2- پیشینه فقهی و حقوقی محاربه……………………………………………………………………………. 54

3-2-1- پیشینه فقهی محاربه…………………………………………………………………………………….. 54

3-2-2- پیشینه حقوقی محاربه………………………………………………………………………………….. 55

3-3-  پیشینه چگونگی مجازات محارب………………………………………………………………………. 56

3-4- بررسی و تبیین مبانی جرم انگاری محاربه در پرتو مفهوم امنیت………………………………….. 56

3-4-1- محاربه در اسلام…………………………………………………………………………………………. 56

3-4-1-1- محاربه در قرآن کریم………………………………………………………………………………. 57

3-4-1-2- نصوص شرعی محاربه…………………………………………………………………………….. 58

3-4-1-3- محاربه در قوانین موضوعه………………………………………………………………………… 59

3-4-1-3-1- رکن قانونی………………………………………………………………………………………. 59

3-4-1-3-2- رکن مادی جرم………………………………………………………………………………….. 59

3-4-1-4- موضوع جرم…………………………………………………………………………………………. 60

3-4-1-5- وسیله جرم……………………………………………………………………………………………. 60

3-4-1-6- نتیجه جرم…………………………………………………………………………………………….. 62

3-4-1-7- رکن معنوی جرم……………………………………………………………………………………. 63

3-4-1-7-1- سوء نیت عام…………………………………………………………………………………….. 63

3-4-1-7-2- سوء نیت خاص…………………………………………………………………………………. 63

3-4-2- بررسی جرم محاربه در مقایسه با دیگر جرایم علیه امنیت……………………………………… 64 

3-4-2-1- مقایسه محاربه با بغی………………………………………………………………………………. 64

3-4-2-1-1- تعریف مفهومی و اصطلاحی بغی…………………………………………………………… 64

3-4-2-1-2- تفکیک محاربه از بغی………………………………………………………………………….. 68

3-4-2-1-3- تفاوت محاربه با بغي و جرم سياسي……………………………………………………….. 71

3-4-2-1-4- احكام محاربه و تفاوت آن با بغي و جرم سیاسی……………………………………….. 73

3-4-2-2- مقایسه محاربه و افساد فی الارض……………………………………………………………… 79

3-4-2-2-1- تعریف مفهومی و اصطلاحی افساد فی الارض………………………………………….. 80

3-4-2-2-2- تفکیک محاربه از افساد فی الارض…………………………………………………………. 81

3-4-2-2-3- تفاوت بین محاربه و افساد فی الارض از نظر مراجع تقلید…………………………… 83

3-4-3- ارتباط تروریسم و محاربه…………………………………………………………………………….. 84

3-4-3-1- مفهوم تروریسم……………………………………………………………………………………… 86

3-4-3-2- تبیین اقدامات تروریستی………………………………………………………………………….. 88

3-4-3-3- اقدامات تروریستی در مقررات ایران…………………………………………………………… 90

3-4-3-4- مقایسه تروریسم و محاربه………………………………………………………………………… 98

3-4-3-5- مقایسه تروریسم و بغی و محاربه……………………………………………………………….. 99

  3-5- سیاست جنایی مقنن در ارتباط با امنیت………………………………………………………………. 101

3-5-1- بزه انگاری گسترده……………………………………………………………………………………… 102

3-5-2- شدت مجازات…………………………………………………………………………………………… 104

3-5-3- مطلق بودن جرایم امنیتی………………………………………………………………………………. 106

3-5-4- استعمال تعابیر و اصطلاحات کلی و مبهم…………………………………………………………. 106

3-6- حاکمیت اصل واقعی بودن مقررات کیفری……………………………………………………………. 107

3-6-1- سختگیری در فرآیند رسیدگی کیفری………………………………………………………………. 107

3-7- توسعه و تعمیم مفهوم محاربه در موارد مشابه………………………………………………………… 108

3-7-1- گسترش عنوان مجرمانه محاربه………………………………………………………………………. 108

3-8- بررسی جرایم در حکم محاربه در قوانین جزایی…………………………………………………….. 111

نتیجه گیری……………………………………………………………………………………………………………. 116

پیشنهادات…………………………………………………………………………………………………………….. 118

فهرست منابع…………………………………………………………………………………………………………. 119

 

 

چکیده

اسلام همیشه برای امنیت و آسایش جامعه ارزش فراوانی قائل شده است و از ابتدای شکل گیری جامعه اسلامی، امنیت همواره در کانون توجه آن بوده است. در این خصوص در حقوق ایران نیز با اسلامی شدن قوانین و به خصوص حقوق کیفری، مقررات سختی راجع به جرایم علیه امنیت وضع شده است. و همچنین به تفکیک جرم محاربه از افساد فی الارض و بغی پرداخته و مفهوم امنیت را به صورت گسترده مد نظر قرار داده از امنیت فردی و اجتماعی گرفته تا امنیت عمومی و ملی که در صورت عدم آن آزادی هم محقق نمی­شود و جهان بدون امنیت جهان دست اندازی به دیگران خواهد بود.

در این پژوهش در پی رسیدن به سوالات تحقیق، به بررسی مفهوم امنیت و نقش آن در جرم انگاری محاربه و قلمرو آن و ارکان جرم محاربه پرداخته، و در سه فصل تهیه و تنظیم گردیده است و در پایان به این نتیجه دست یافته است که در مقایسه محاربه با سایر جرایم جایگاه حساس تری داشته و با وجود تفاسیر مختلفی که از محاربه می شود ممکن است امنیت جامعه را به خطر بیاندازد تعریف مؤلفه ها و دامنه ی امنیت، چگونگی وقوع ناامنی، دامنه و محدوده ناامنی، تعریف مشخص و متیقن از فضا و محیطی که ناامن واقع می شود، می بایست مورد لحاظ قرار گیرد. باید اصطلاح ناامنی که در جامعه رخ داده است، به وضوح و با قراین منطقی، آشکار شود. تعریف مؤلفه ها و دامنه ی امنیت، چگونگی وقوع ناامنی، دامنه و محدوده ناامنی، تعریف مشخص و متیقن از محیطی که ناامن واقع می شود، می بایست مورد بررسی دقیق قرار گیرد.

 

 

کلید واژه: امنیت، جرم، محاربه، حکومت اسلامی، بغی، افساد فی الارض

مقدمه

موضوع محاربه از ابتدای شکل گیری حکومت اسلامی تا به هم اکنون همواره محل بحث و بررسی فقهای اسلامی بوده و در حقوق کیفری ایران نیز پس از تقنین آن به عنوان یکی از جرایم حدی، حائز اهمیت بوده است. با بررسی و تأمل در موضوع محاربه و هدف از اشارت به آن در قرآن کریم و نیز قوانین کیفری اسلامی می توان دریافت که آنچه در نظر شریعت اسلام هدف و مطمح نظر بوده، استقرار آرامش و تأمین امنیت در جامعه بوده است و به همین دلیل در حقوق کیفری ایران نیز محاربه به عنوان یکی از جرایم ضد امنیت ملی قلمداد شده است.   

تحقیق حاضر پژوهشی است تحت عنوان مفهوم امنیت و نقش آن در تحقق جرم محاربه، پرداختن به این موضوع یکی از مهمترین موضوعات مطروحه در حقوق کیفری است. به خصوص در جهانی که امنیت جوامع چه در سطح داخلی و چه در سطح بین المللی به یکی از پیچیده ترین بحث ها و دغدغه ها تبدیل شده است. از آنجائی که موضوع امنیت از اهمیت قابل ملاحظه ای برخوردار بوده و همچنین به خاطر ایجاد و حفظ نظم و انضباط عمومی، این موضوع می بایست مورد بحث و امعان نظر بیشتر قرار گرفته تا زوایای مختلف آن روشن شده و با مسائل روز تطبیق گردد.

محاربه به معنای کلی آن، یعنی برهم زدن نظم عمومی جامعه و اعلام جنگ با حکومت اسلامی از طرق مختلف از قبیل استفاده از سلاح های گرم و سرد و غیره، جهت ارعاب مردم و تشویش اذهان عمومی و ایجاد اختلال در نظم جامعه توسط فرد یا افراد یا گروه های سازمان یافته. به دیگر سخن، کسی که سلاح در دست گرفته و به سوی گروهی از مردم نشان رفته است و تنها قصد سلب امنیت مردم را دارد، اگر قصد جان یا مال یا ناموس مردم را داشته باشد، به طریق اولی، محارب است و از این طریق نیز قطعأ امنیت و آسایش عمومی سلب می شود.

 نوشتار حاضر با توجه به اهمیت موضوع امنیت و هدف و ابزارهای تأمین آن و نیز جایگاه و نقشی که در حقوق اسلامی و حقوق کیفری دارد، در جهت تبیین نقش و جایگاه امنیت و نیز ملاحظاتی که در خصوص جرم محاربه و مجازات آن و نیز اهمیت زیادی که برای آن در حقوق اسلام قائل شده اند سعی در تبیین مبانی فقهی و حقوقی جرم محاربه و جایگاه امنیت در تحقق این جرم داشته، بلکه از این رهگذر تحقیقی جامع و مبسوط فراهم آورد.

 

بیان مسأله

به دليل اهميت وافری که ارتکاب جرم محاربه بر جامعه و امنيت آن دارد و بسياری از حقوق شهروندان و حکومت با ارتکاب این جرم، نقض شده است، نگارنده در تحقيق پيش رو به دنبال تبيین ارکان مادی و روانی اين جرم است.

 هر چند که رکن قانونی اين جرم نيز خود نياز به بررسی های لازم را دارد اما به دليل آنکه قانون گذار خود به تصريح آن پرداخته و نحوه تحقق رکن قانون را بيان نموده در اين تحقيق صرفا به دنبال بررسی، کاووش، تبين و تحليلی بر اراکان مادی و معنوی اين دو جرم می باشيم. هرچند در قانون مجازات اسلامی سابق (سال1370) عنوان جرايم با سابقه «محاربه» و «افساد فی الارض» به شيوه ای مناسب از هم تفکيک نشده بودند ولی در قانون 1392 بود اين دو جرم تا حدود مناسبی از هم تفکيک و خود به تحقيقی کامل و جامع به حقوقدانان و پژوهشگران کمک خواهد نمود ولی در هر حال قانونگذار در مواد مختلفی در قوانين کيفری، عنوان افساد فی الارض را که در حال حاضر مطابق ماده 286 قانون مجازات برای برهم زدن نظم و امنيت کشور می شناسيم، به رسميت شناخته بود.

ابتدا بيانی کوتاهی از رکن مادی و معنوی جرم محاربه خواهيم داشت:

محقّق حلّی در تعريف محارب چنين گفته است محاربه که « المحارب، کل من جرّد السلاح لاخافه الناس»:

در اساس به معنای جنگ با خدا و حکومت اسلامی است آية 33 سوره مائده این عمل را تحریم و مجازات آن را تعیین نموده است .

علی هذا رکن مادّی محاربه شامل اجزای متعدّدی است که عبارتند از:

  • عمل مرتکب
  • موضوع جرم
  • وسیلة جرم
  • نتیجة مجرمانه
  • رابطة علّیت

که محقق در نگارش متن اصلی به صورت کامل بدان خواهد پرداخت.

و اجزای رکن روانی جرم محاربه:

سوءنیت عام

سوءنیت خاص

تجزيه و تحليل اجزای رکن روانی جرم محاربه نيز به زمان نگارش متن اصلی تحقيق واگذار خواهد شد.

در خصوص ارتباط بين ارکان مادی و روانی محاربه و تاثير آن بر امنيت جامعه بدوأ قابل ذکر است که در بسياری از جرايم اصول و ارکان مشترکی موجود است شايد بتوان ارتباط بين ارکان جرم محاربه و تاثیر آن بر امنیت را بيشتر در نتيجه آن دانست همانند اينکه هر دو جرم می توانند باعث اخلال در جامعه شود ولی به شيوه های متفاوت از هم اين عمل اتفاق بيفتد. در هر صورت در پژوهش در دست انجام محقق هم ديدگاه فقهی را در اين باره بررسی می کندو  هم ديدگاه خود را به عنوان يک محقق پيوستگی ارکان اين جرم و ارتباط آن با امنیت جامعه و پیامدهای آن را بيان خواهد نمود.

 

اهمیت و ضرورت موضوع

هم رديف بودن دو جرم محاربه و افساد فی الارض در برهه ی ازز مان و تفکيک آن در دوره ای ديگر و همچنين ضرورت تجزيه جرم انگاری فقهی آنها و ورود اين دو جرم به قوانين حکومتی باعث گرديده است تا محقق ضرورتی را بيابد که به تحقق در مورد اين جرم پردازد. هر چند که تحليل اين دو ضرورت و بيان ضرروت آن می تواند به قانون گذار و مسولين مرتبط در تحقق قانون گذاری حاکی از احترام به حقوق شهروندان کمک کند.

علی هذا اهميت نگارش اين تحقيق با عنوان بررسی جرم محاربه در تحقق مفهوم امنيت در تبیين چند و چون ديدگاه قانون گذار حاکم و همچنين فقه اسلامی و تبين خلاء های موجود بين اين دو حتی اجرای دادرسی و مرحله مجازات می باشد.

 

پیشینه پژوهش

در اين زمينه تحقيقاتی صورت گرفته و پايان نامه های تدوين شده است که بيشتر حول قانون مجازات اسلامی سابق بوده است در هر صورت تحقيقات از اين دست وجود دارد که به تعدادی از آنها اشاره خواهد شد:

پايان نامه کارشناسی ارشد آقای جعفر کشاورز رضايی تحت عنوان افساد فی الارض در حقوق کيفری ايران با تکيه بر قانون مجازات اسلامی سال 1392 که در دانشگاه پيام نور استان البرز تدوین شده است.

نتيجه مطاله و بررسی پايان نامه فوق الذکر : محقق در پايان نامه فوق به ارکان جرم افساد فی الارض و موارد مورد تطابق و تفاوت های ارکان مادی و روانی اين جرم در قانون مجازات اسلامی با متون فقهی پرداخته است و سعی نموده به تبیین ارکان اين جرم و افساد فی الارض در متون فقهی  و حقوقی بپردازد.

پايان نامه کارشناسی ارشد آقای مازيار تيموری در دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی که تحت عنوان «جرم افساد فی الارض در پرتو قانون مجازات اسلامی» تدوين شده است.

نتيجه پايان نامه ذکر شده: محقق در اين پايان نامه فوق به ارکان مادی و روانی جرم افساد فی الارض را جرم محاربه تفکيف نمايد و در اين زمينه به ايه 33 سوره مائده و ديگر متون فقهی استناد نموده است.

و با توجه به ارکان مادی و روانی جرم افساد فی الارض بيشتر به دنبال اين بوده است تا به استناد ارکان مادی و روانی اين جرم را هم رديف با محاربه قرار ندهد و مستندی را بر تفکيک اين دو جرم بیان نموده است. پايان نامه کارشناسی ارشد آقای عبدالکريم ايزدی تحت عنوان بغی که در دانشگاه شيراز تحت کمک و راهنمايی استاد محمد هادی صادقی تدوين شده است.

 در اين تحقيق نگارنده سعی نموده است که محاربه را با بغی تطبیق دهد و ارکان مادی و روانی اين دو جرم را به صورت تطبيقی با هم مقايسه بنمايد برای مثال در مبحث دوم اين پايان نامه سعی نموده است که رکن مادی بغی را با محاربه مقايسه نمايد و دستاورد مجازات حاصل از آنها را نيز مورد تحقيق قرار داده است. در ادامه به شفاف نمودن مرز جرم با بغی  و ارکان مادی و روانی و … آن با جرايم ديگر مانند محاربه و افساد فی الارض و ترور اقدام نموده است.

اهداف پژوهش

هدف اصلی:

 وجود يک جامعه دارای امنیت و خالی از جرم نامبرده و جامه عمل پوشاندن به شيوه های جرم انگاری نوين آن

هدف فرعی :

بررسی جرم محاربه در قانون جديد مجازات اسلامی و بيان تاثير آن بر ايجاد امنيت در عمل؛ کمک به تحقق امنیت در جوامع بشری از طریق مطالعه و بررسی جرم محاربه نیز از دیگر اهداف این پژوهش است.

سوالات پژوهش

سوالات اصلی:

مفهوم امنیت و نقش آن در تحقق جرم محاربه چیست؟

سوالات فرعی:

آیا مفهوم امنیت غیر از نظم عمومی می باشد؟

آیا جرم محاربه علیه دولت است یا غیر آن؟

امنیت در کدام یک از دسته ی مقاصد قرار می گیرد؟

آيا می توان گسترش امنيت جامعه را در گرو اجرای مجازات جرم محاربه برای جامعه تعریف نمود؟

ديدگاههای فقهی در مورد تاثير محاربه بر مفهوم امنيت جامعه چه می باشد؟

ارتکاب جرم محاربه تا چه حدی در ايجاد اخلال در امنیت جامعه موثر است؟

نقش جرم محاربه در اخلال در امور حکومتی در ايران به چه شيوه می باشد

فرضیات پژوهش

1- با تامل در متون فقهی و حقوقی به نظر می رسد که مفهوم امنيت و جرم محاربه  با یکدیگر پیوندی نزدیک داشته و اخلال در امنیت اساسی ترین موضوع در تعریف و جرم انگاری جرم محاربه بوده است. 

2- با تامل در متون فقهی و حقوقی به نظر می رسد که اهمیت موضوع امنیت و هدف و ابزارهای تأمین آن و نیز جایگاه و نقشی که در حقوق اسلامی و بالاخص در حقوق کیفری دارد، نقش و جایگاه امنیت را در تحقق جرم محاربه انکارناپذیر ساخته و از این نظر مقنن نقش امنیت را در تدوین قوانین به عنوان عناصر روانی و مادی در جرم محاربه همواره مدنظر داشته است.

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

 

قیمت : 14700 تومان

***

و  همچنین به ایمیل شما نیز ارسال می شود.

:                 [email protected]

 

ادامه مطلب...

0 نظر
user7

لیست پایان نامه های دانلودی رشته روان شناسی و علوم تربیتی

دسته بندی: دسته بندی نشده
بازدید

 

پایان نامه های سایت علم یار :

  1. دانلود رایگان متن کامل پایان نامه ارشد رشته روانشناسی: بررسي عوامل مختلف در ارتباط با كاهش انگيزه پرسنل شركت رينگ سازي
  2. پایان نامه ارشد : مقایسه میزان افسردگی در بین دانشجویان رشته روانشناسی و سایر رشته های تحصیلی دانشگاه پیام نور مرکز ساری
  3. پایان نامه ارشد : بررسی ارتباط ی بین هوش هیجانی و سلامت روانی در پیشرفت تحصیلی دانشجویان دانشگاه آزاد
  4. پایان نامه : مقایسه میزان افسردگی در بین دانشجویان رشته روانشناسی و سایر رشته های تحصیلی دانشگاه پیام نور مرکز ساری
  5. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسي سلامت رواني كاركنان بهزيستي شهر نيشابور در سال 1386
  6. پایان نامه : مقايسه تاثير سبکهای مدیریت کلاس بر روی رشد فراشناخت دانش آموزان دختر پايه چهارم ابتدايی ناحيه 7 شهر مشهد
  7. دانلود پایان نامه : بررسي ارتباط هوش هيجاني و سلامت رواني
  8. پایان نامه ارشد : مقايسه ميزان افسردگي واضطراب در معلمان مدارس كودكان استثنايي ومعلمان مدارس عادي
  9. پایان نامه : مقايسه تاثير الگوي مبتني بر روش مشاركتي و الگوي مبتني بر روش يادگيري انفرادي بر ميزان يادگيري و ياد داري در درس علوم دانش آموزان دختر پايه‌ي پنجم منطقه 5 تهران
  10. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : آگاهي مديران آموزش و پرورش و موفقيت آنها
  11. پایان نامه ارشد : روش تحقیق علل گرايش جوانان به مصرف مواد مخدر
  12. پایان نامه ارشد : بررسي تاثير ورزش برسلامت روان در زنان دانشجوي ورزشكار و غيرورزشكار (واحد قيامدشت)
  13. دانلود پایان نامه : مدل ساختاری نقش متغیرهای اضطراب، افسردگی، خشم، خودپنداره و خودناتوان سازی بر اختالل خوردن و BMI
  14. پایان نامه : بررسی مقایسهای سالمت اجتماعی، سالمت جنسی و کمال گرایی افرادیکه جراحی زیبایی انجام دادهاند با افراد عادی
  15. پایان نامه : مقایسه میزان شباهت و تضاد در ویژگیهای شخصیتی با سازگاری زناشویی در مزدوجین شرکت کننده درجشن ازدواج دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی کردستان سال 1388
  16. پایان نامه ارشد : بررسي سنجش ارتباط بین رفتار شهروندي سازماني و ابعاد مختلف تعهد سازماني کارکنان سازمان آموزش و پرورش
  17. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی میزان تحمل استرس بین دانشجویان پسر و دختر
  18. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:ارتباط هوش هیجانی و شادکامی در نوجوانان
  19. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:افسردگي در زنان و دختران
  20. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی:اوقات فراغت دانش آموزان
  21. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد درباره بحران هويت در جواني
  22. دانلود پایان نامه:بررسي تاثير جو عاطفي خانواده براعتماد به نفس فرزندان
  23. دانلود پایان نامه:بررسي اثر بخش آموزشي مهارتهاي اعتبارتي بر سلامت روان شناسي دانش آموزان
  24. پایان نامه ارشد:بررسي عوامل ايجاد انگيزه معلمان و مديران مقاطع مختلف تحصيلي جهت استفاده از راه كارهاي نوين آموزشي
  25. پایان نامه ارشد:بررسي ارتباط بين نيمرخ رواني و عود بيماري اعتياد در مراجعه كنندگان به كلينيك فوق تخصصي ترك اعتياد
  26. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد روانشناسی:بررسي الگوي سني ازدواج در ايران
  27. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی انواع و میزان اختلالات رفتاری در بین دانش آموزان دختر و پسر
  28. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسي بهداشت رواني بيماران سرطاني شيمي درماني شده
  29. پایان نامه ارشد:بررسي تأثير بازي هاي رايانه اي بر روي پرخاشگري كودكان از ديدگاه والدين
  30. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسي تأثير رضايت شغلي و استفاده بهينه از زمان در كارمندان
  31. دانلود پایان نامه روانشناسی:بررسي تاثير زنگ ورزش بر روي سلامت رواني دانش آموزان
  32. پایان نامه ارشد:بررسي تأثير ناكامي در ميزان پرخاشگري بين دانش آموزان دختر و پسر مقطع ابتدايي
  33. پایان نامه:بررسي خلاقيت دانش آموزان با نگرشهاي فرزند پروري والدين در مدارس مقطع راهنمائي پسرانه و دخترانه استعدادهاي درخشان
  34. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد روانشناسی:بررسي ارتباط بين فشار رواني و پيشرفت تحصيلي دانش آموزان دختر و پسر
  35. دانلود پایان نامه:بررسی ارتباط بازی های رایانه ای خشن بر پرخاشگری دانش آموزان مقطع ابتدایی
  36. دانلود پایان نامه روانشناسی:بررسی ارتباط بین اختلالات روانی و مکانیزمهای دفاعی در دانشجویان
  37. دانلود پایان نامه:بررسي ارتباط بين اعتياد به اينترنت و سلامت روان بر اساس تست SCL-90-R
  38. دانلود پایان نامه روانشناسی:بررسي ارتباط بين پذيرش اجتماعي و ويژگي هاي شخصيتي در بين دانشجويان
  39. بررسی ارتباط بین دوستي هاي قبل از ازدواج با بهداشت رواني زندگي زناشويي
  40. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسي ارتباط بين مولفه‌هاي محيط خانواده و سلامت عمومي زنان باردار
  41. پایان نامه ارشد:بررسي ارتباط بين هوش هيجاني و رضايت زناشويي در بين دانشجويان متاهل دانشگاه آزاد اسلامي
  42. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسي ارتباط بين هوش هيجاني و وسواس در بين دختران مقطع سوم
  43. دانلود پایان نامه روانشناسی:بررسي ارتباط پرخاشگري و پيشرفت تحصيلي در بين دانش آموزان مقطع ابتدايي
  44. پایان نامه ارشد رشته روانشناسی:بررسی ارتباط عزت نفس با پرخاشگری در دانش آموزان دختر و پسر
  45. پایان نامه:بررسی ارتباط عزت نفس و سلامت روانی با بهزیستی روانشناختی والدین کودکان عادی و کودکان مرزی 12-7 ساله
  46. دانلود پایان نامه رشته روانشناسی:بررسی ارتباط نارضایتی شغلی و افسردگی
  47. پایان نامه رشته روانشناسی:بررسي ارتباط هوش هيجاني و رضايت زناشويي
  48. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسي ارتباط ي بين خلاقيت و ويژگي هاي شخصيتي بين دانش آموزان دختر مقطع متوسطه
  49. پایان نامه ارشد:بررسی رابطۀ بین سبک های دلبستگی و انگیزه پیشرفت
  50. دانلود پایان نامه:بررسي رابطۀ ويژگيهاي شخصيتي وسلامت روان دربين دانش آموزان مقطع دوم دبيرستان
  51. پایان نامه ارشد:بررسي رضايتمندي دانشجويان دانشگاه تبريز از امكانات علمي، عملي و منابع انساني
  52. دانلود پایان نامه:بررسی سبکهای حل مساله و شیوه های مقابل افراد وابسته به مواد مخدر و مقایسه آن با افراد غیر معتاد
  53. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد روانشناسی:بررسي عزت نفس بين زنان متأهل و مجرد
  54. پایان نامه روانشناسی:بررسی علل اجتماعي افت تحصيلي دانش‌آموزان متوسطه
  55. دانلود پایان نامه:بررسي علل اجتماعي و تربيتي دروغگويي در كودكان دبستاني و راههاي درمان آن
  56. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی علل و عوامل اجتماعی و عاطفی در گرایش به اعتیاد در بین جوانان
  57. دانلود پایان نامه روانشناسی:بررسی علل و عوامل افت تحصيلي در دانش آموزان
  58. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی علل و عوامل نارسانویسی در کودکان
  59. پایان نامه ارشد رشته روانشناسی:بررسی عوامل تاثیر زیستی در بروز سوء مصرف مواد
  60. پایان نامه ارشد:بررسي عوامل مؤثر بر اختلالات يادگيري در بين دانش آموزان پايه‌هاي سوم و چهارم ابتدايي
  61. پایان نامه روانشناسی:بررسي عوامل مؤثر بر ميزان رضايت شغلي مديران واحد هاي آموزشي از ديدگاه مديران واحد هاي آموزشي
  62. پایان نامه ارشد:بررسي عوامل مؤثر بر يادگيري دروس بخوانيم و بنويسيم پايه اول و دوم ابتدائي
  63. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد روانشناسی:بررسي فراواني افسردگي در بيماران مبتلا به ديس پپسي
  64. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد روانشناسی:بررسی مسئله اجتماعي بدحجابي
  65. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی:بررسی مسئله حجاب
  66. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسي مشكلات زندانيان زن پس از آزادي
  67. پایان نامه ارشد روانشناسی:بررسي مقايسه اي هوش هيجان كودكان عادي
  68. دانلود پایان نامه روانشناسی:بررسي مقايسه هوش هيجاني زنان ومردان كارمند
  69. پایان نامه:بررسي ميزان آشنائي معلمان علوم تجربي سال چهارم ابتدائي با اهداف درس علوم و ارتباط آن با پيشرفت تحصيلي دانش‌آموزان
  70. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی ميزان افسردگي بين مردان بازنشسته و شاغل
  71. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسي ميزان تأثير اردوهاي تربيتي – آموزشي
  72. دانلود پایان نامه:بررسی میزان تحمل استرس بین دانشجویان پسر و دختر رشته روانشناسی
  73. پایان نامه:بررسی میزان عزت نفس کارکنان مجرد ومتاهل بیمارستان حکیم ومقایسه میزان افسردگی وسطح عزت نفس گروهی از دانشجویان شاغل و غیر شاغل
  74. دانلود پایان نامه رشته روانشناسی:بررسی میزان فرسودگی بین مشاوران
  75. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی میزان و نوع استفاده از اینترنت توسط
  76. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی:بررسي نقش ارزيابي عملكرد در افزايش كار آيي كاركنان
  77. دانلود پایان نامه:بررسی نقش رسانه های جمعی و تأثیر آن بر فرهنگ جامعه
  78. دانلود پایان نامه:بررسي و تعيين برونگرايي- درونگرايي کارکنان و ميزان فرسودگي شغلي آنها
  79. پایان نامه ارشد:بررسی و مقاله بین خود پنداره دانشجویان دختر و پسر دانشگاه آزاد اسلامی
  80. پایان نامه ارشد روانشناسی:بررسی و مقایسه خلاقیت کودکان اجتماعی و انزوا طلب
  81. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی وضعیت اجتماعی و اقتصادی زنان سرپرست خانوار
  82. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد روانشناسی:بزهكاري نوجوانان و علل و انگيزه هاي آن
  83. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:پايبندي به دين دانشجويان
  84. دانلود پایان نامه:تأثير آموزش سبك حل مسئله بر ميزان حرمت خود نوجوانان سنين 12 تا 13 ساله
  85. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی:تاثیر دینداری در تربیت دینی فرزندان
  86. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:تدريس در مقطع ابتدائي كودكان عقب مانده ذهني
  87. پایان نامه:تعيين تفاوت سلامت رواني دانشجويان دختر و پسر دانشكده هاي علوم پايه و علوم تربيتي
  88. دانلود پایان نامه:تعيين ميزان شيوع اختلال شخصيت ضد اجتماعي ميان نوجوانان والد دار و بدون والد
  89. پایان نامه ارشد:ارتباط اضطراب و انگيزه پيشرفت در بين دانشجويان دختر و پسر
  90. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:ارتباط اضطراب و انگيزه پيشرفت در بين دانشجويان دختر و پسر
  91. دانلود پایان نامه:ارتباط بين سخت رويي و نااميدي بين دانشجويان
  92. دانلود پایان نامه:ارتباط بين نحوه مديريت زمان در اوقات فراغت با سلامت روان و پيشرفت تحصيلي
  93. پایان نامه ارشد:ارتباط رنگ با تيپ شخصيتي در بين دانشجويان دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران
  94. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:ارتباط سندرم پیش از قاعدگی با پرخاشگری در دانشجویان دختر
  95. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد روانشناسی:ارتباط هوش هيجاني با رضايت زناشويي
  96. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:رابطۀ حمایت اجتماعی با سلامت روانی در بین دانشجویان
  97. دانلود پایان نامه رشته روانشناسی:راههاي پرورش خلاقيت در دانش آموزان دوره راهنمايي
  98. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:روابط بين والدين و فرزندان و تأثير آن در تربيت
  99. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:روانشناسی کودک
  100. دانلود پایان نامه:شناخت علل و عوامل گرایش دانش آموزان به شاخه های فنی هنرستان های فنی و حرفه ای
  101. پایان نامه ارشد:شناخت عوامل خانوادگي مؤثر بر افت تحصيلي
  102. دانلود پایان نامه رشته روانشناسی:شناسائي عوامل پرخاشگري دانش آموزان
  103. دانلود پایان نامه : بررسی ارتباط سبک هاي مقابله اي با کیفیت زندگی دانش آموزان دختر نابینا
  104. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:شيوه آموزش مفاهيم ديني به كودكان
  105. دانلود پایان نامه:علل گرایش جوانان و نوجوانان به قرص های روان گردان
  106. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:عوامل رفتاری موثر بر تصمیم گیری و عملکرد
  107. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد با موضوع مددكاري اجتماعي
  108. دانلود پایان نامه:مقايسه ميزان افسردگي در نوجوانان و جوانان فقیر و غنی
  109. پایان نامه ارشد:مقایسه میزان هیجانخواهی دانشجویان متأهل و مجرد در دانشگاه آزاد اسلامی
  110. پایان نامه:مقايسه هوش هيجاني و جرأت ورزي در دانش آموزان دختر و پسر نابينا و عادي مقطع متوسطه شهر تهران
  111. دانلود پایان نامه:میزان تاثیر مواد کمک آموزشی و حضور متصدیان آزمایشگاه ها بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان
  112. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد با موضوع ناهنجاری مادرزادی
  113. پایان نامه:نقش عوامل اجتماعی ، اقتصادی ، فرهنگی در وقوع افت تحصیلی دانش آموزان در مقطع متوسطه
  114. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد درباره نقص در تمرکز یا اختلال بیش‌فعالی (ADHD)
  115. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:ارتباط هوش هیجانی و شادکامی در نوجوانان
  116. پایان نامه ارشد:بررسی انواع و میزان اختلالات رفتاری در بین دانش آموزان دختر و پسر
  117. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسي بهداشت رواني بيماران سرطاني شيمي درماني شده
  118. پایان نامه ارشد:بررسي تأثير بازي هاي رايانه اي بر روي پرخاشگري كودكان از ديدگاه والدين
  119. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد بررسي تأثير رضايت شغلي و استفاده بهينه از زمان در كارمندان
  120. پایان نامه ارشد روانشناسی:بررسي تاثير زنگ ورزش بر روي سلامت رواني دانش آموزان مقطع پنجم ابتدايي
  121. دانلود پایان نامه:بررسي تأثير ناكامي در ميزان پرخاشگري بين دانش آموزان دختر و پسر مقطع ابتدايي
  122. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی خود پنداره بین دانشجویان دختر و پسر
  123. پایان نامه:بررسي ارتباط بين امكانات رفاهي و افت تحصيلي در بين دانش آموزان مقطع سوم دبيرستان
  124. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی ارتباط بین اختلالات روانی و مکانیزم های دفاعی در دانشجویان
  125. پایان نامه:بررسي ارتباط بين پذيرش اجتماعي و ويژگي هاي شخصيتي در بين دانشجويان رشته برق و مكانيك دانشگاه آزاد اسلامي
  126. دانلود پایان نامه روانشناسی:بررسي ارتباط بين سبك زندگي و آرامش رواني
  127. پایان نامه ارشد:بررسي ارتباط بين فشار رواني و پيشرفت تحصيلي دانش آموزان دختر و پسر
  128. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسي ارتباط بين مولفه‌هاي محيط خانواده و سلامت عمومي زنان باردار
  129. پایان نامه:بررسي ارتباط بين نحوه مديريت زمان در اوقات فراغت، با سلامت روان و پيشرفت تحصيلي جوانان
  130. دانلود پایان نامه:بررسي ارتباط بين هوش هيجاني و رضايت زناشويي در بين دانشجويان متاهل دانشگاه آزاد اسلامي
  131. دانلود پایان نامه روانشناسی:بررسي ارتباط بين هوش هيجاني و وسواس در بين دختران مقطع سوم دبيرستان
  132. پایان نامه ارشد:بررسي ارتباط تعيين تيپ شخصيتي کارشناسان و ميزان فرسودگي شغلي آنها
  133. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد روانشناسی:بررسی ارتباط نارضایتی شغلی و افسردگی
  134. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسي ارتباط هوش هيجاني و رضايت زناشويي
  135. دانلود پایان نامه:ارتباط ي بين خلاقيت و ويژگي هاي شخصيتي بين دانش آموزان دختر مقطع متوسطه
  136. پایان نامه روانشناسی:بررسی رابطۀ بین سبک های دلبستگی و انگیزه پیشرفت
  137. دانلود پایان نامه:بررسي رضايتمندي دانشجويان دانشگاه تبريز از امكانات علمي، عملي و منابع انساني
  138. دانلود پایان نامه:بررسی سبکهای حل مساله و شیوه های مقابل افراد وابسته به مواد مخدر و مقایسه آن با افراد غیر معتاد
  139. پایان نامه روانشناسی:بررسي علل اجتماعي و تربيتي دروغگويي در كودكان دبستاني و راههاي درمان آن
  140. پایان نامه ارشد:بررسی علل و عوامل اجتماعی و عاطفی در گرایش به اعتیاد در بین جوانان
  141. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسي عوامل اعتياد در نوجوانان و جوانان
  142. پایان نامه:بررسي عوامل ايجاد انگيزه معلمان و مديران مقاطع مختلف تحصيلي جهت استفاده از راه كارهاي نوين آموزشي
  143. دانلود پایان نامه درباره:بررسی عوامل تاثیر زیستی در بروز سوء مصرف مواد
  144. پایان نامه ارشد:بررسي عوامل مؤثر بر ميزان رضايت شغلي مديران واحد هاي آموزشي
  145. دانلود پایان نامه:بررسي عوامل موثر بر يادگيري دروس بخوانيم و بنويسيم پايه اول و دوم ابتدايي
  146. پایان نامه روانشناسی:بررسي مردم شناسي طرح ها و نقوش لباس ها و بافته هاي ساساني
  147. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسي مقايسه اي هوش هيجان كودكان عادي و كودكان كار و خيابان
  148. دانلود پایان نامه:بررسي مقايسه هوش هيجاني زنان ومردان كارمند
  149. پایان نامه ارشد با موضوع بررسي ميزان تأثير اردوهاي تربيتي ـ آموزشي بر رشد شخصيت دانش آموزان
  150. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد با موضوع بررسی میزان فرسودگی بین مشاوران
  151. دانلود پایان نامه روانشناسی بررسی میزان ونوع استفاده ازاینترنت توسط
  152. دانلود پایان نامه:بررسي نقش ارزيابي عملكرد در افزايش كار آيي كاركنان
  153. پایان نامه روانشناسی با موضوع بررسی و مقایسه خلاقیت کودکان اجتماعی و انزوا طلب
  154. پایان نامه ارشد:تأثیر اسباب بازی در بهبود کودکان پیش دبستانی بستری در بیمارستان
  155. دانلود پایان نامه روانشناسی تأثير عوامل اجتماعي در افت تحصيلي دانش‌آموزان
  156. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:تأثیرمشاوره گروهی به شیوه مراجع
  157. پایان نامه ارشد با موضوع:تدريس در مقطع ابتدائي كودكان عقب مانده ذهني
  158. دانلود پایان نامه:ارتباط اضطراب و انگيزه پيشرفت در بين دانشجويان دختر و پسر
  159. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:ارتباط باورهای دینی و تربیت فرزندان
  160. پایان نامه درباره ارتباط بين سخت رويي و نااميدي بين دانشجويان رشته كشاورزي و روانشناسي
  161. پایان نامه ارشد:ارتباط رنگ با تيپ شخصيتي در بين دانشجويان دانشگاه آزاد اسلامي
  162. دانلود پایان نامه روانشناسی:ارتباط هوش هيجاني با رضايت زناشويي
  163. پایان نامه ارشد:ارتباط حمایت اجتماعی با سلامت روانی در بین دانشجویان
  164. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:راههاي پرورش خلاقيت در دانش آموزان دوره راهنمايي
  165. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:راههای رسوخ مدهای غير متعارف بر جامعه
  166. دانلود پایان نامه:روابط بين والدين و فرزندان و تأثير آن در تربيت
  167. دانلود پایان نامه با موضوع شناخت عوامل خانوادگي مؤثر بر افت تحصيلي
  168. پایان نامه ارشد:شناسائي عوامل پرخاشگري دانش آموزان و پرداختن به طريق اصلاح آن
  169. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد روانشناسی درباره عوامل اعتياد در نوجوانان و جوانان
  170. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:عوامل موثر تصميم بر ترك اعتياد
  171. پایان نامه:مقایسه میزان هیجانخواهی دانشجویان متأهل و مجرد در دانشگاه آزاد اسلامی
  172. پایان نامه ارشد:مقايسه هوش هيجاني و جرأت ورزي در دانش‌آموزان دختر و پسر نابينا و عادي
  173. دانلود پایان نامه:میزان تأثیر سطح سواد والدین با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان
  174. پایان نامه:نقش عوامل اجتماعی ، اقتصادی ، فرهنگی در وقوع افت تحصیلی دانش آموزان
  175. دانلود پایان نامه:هدف بررسی ارتباط عزت نفس با پرخاشگری در دانش آموزان
  176. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی:بررسي ارتباط آموزشهاي فني و حرفه اي رسمي
  177. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی:ارتباط ساختارهای ارزشیابی کلاسی با انگیزش پیشرفت و خودکارآمدی تحصیلی
  178. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی :مقایسه سازگاری زناشویی، بدکارکردی جنسی و شادکامی ذهنی در میان زنان بارور و زنان نابارور
  179. پایان نامه رشته روانشناسی با موضوع اثر بخشی آموزش خلاقیت برافزایش نگرش کار آفرینانه بیکاران شهر تهران
  180. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی تربیتی: بررسي تأثير آموزش راهبردهاي حل مسأله در پيشرفت رياضي و بهبود نگرش نسبت به درس رياضيات
  181. دانلود متن کامل پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی با موضوع خودکشی
  182. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی : بررسی ارتباط حمایت سازمانی ادراک شده و تعارض کار خانواده و خانواده کار بر سلامت روانی
  183. دانلود پایان نامه رشته روانشناسی : بررسی اثربخشی آموزش گروهی مدیریت استرس به شیوه‌ی شناختی رفتاری
  184. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی : ارتباط بین رهبری معنوی و هوش اخلاقی با تعهد سازمانی
  185. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی : مقایسه تأثیر آموزش مبتنی بر هوش‌های چندگانه
  186. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی : مقایسه ویژگی‌های شخصیتی سرشت و منش در گروهی از معلمان و پرستاران
  187. دانلود پایان نامه رشته کارشناسی ارشد رشته روانشناسی : بررسی ارتباط بین ويژگي هاي شخصيتي با تعهد سازماني
  188. دانلود پایان نامه رشته روانشناسی : پیش‌بینی رفتارهای ضدتولید بر اساس پنج عامل بزرگ شخصیت
  189. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی : ارتباط ی ویژگی های شخصیت با اعتیاد به بازی های رایانه ای
  190. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی : تأثیر فضای روانشناختی حاکم بر سازمان و خود ارزشیابی های محوری
  191. دانلود پایان نامه رشته روانشناسی : بررسی ویژگی های روان سنجی پرسشنامه سرشت و منش
  192. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی : تأثير بازي‌هاي پيش‌دبستاني بر مهارت‌هاي ذهني و اجتماعي كودكان
  193. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی : پیش‌بینی توانمندسازی براساس ساختار سازمانی
  194. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی : بررسي ارتباط بين هوش هيجاني ومهارتهاي ارتباطي با عملكرد شغلي سرپرستان
  195. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی : مقایسه سازگاری زنان و کودکان در خانواده های طلاق روانی و رسمی
  196. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی :ارزیابی اثر كيفيت زندگي كاري و رفتار شهروندي سازماني بر اثربخشي سازماني
  197. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی : بررسی قدرت پیش­بینی خودکارآمدی تحصیلی توسط جو روانی اجتماعی کلاس
  198. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی : بررسی ارتباط تعهد هویت و ابراز وجود با احساس تنهایی در دانشجویان
  199. دانلود پایان نامه رشته روانشناسی : بررسی ارتباط جهت گیری هدف، سبک های یادگیری با یادگیری خودتنظیم
  200. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی : ارتباط بین احساس پیوستگی و نارسایی هیجانی با شادکامی
  201. دانلود پایان نامه کاشناسی ارشد رشته روانشناسی :نقش واسطه‌اي عزت نفس سازماني در ارتباط بين عدالت سازماني با سازگاري شغلي
  202. دانلود پایان نامه رشته روانشناسی : بررسي اثر بخشي ورزش بر میزان عزت نفس ، شادکامي و کيفيت زندگي جوانان
  203. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی : نقش کشمکش های والدین در سازگاری فرزندان
  204. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی : مدل رضايت شغلي براساس مولفه هاي فرسودگي شغلي و تعارض كار – خانواده
  205. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی : عوامل اجتماعي موثر بر رضايت شغلي كاركنان موئسسات مطبوعاتي
  206. دانلود پایان نامه رشته روانشناسی : تأثیر تغییرات و تحولات اجتماعی بر آثار سینمای رسول صدرعاملی
  207. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی : بررسی اثر بخشی ارزیابیهای مشاوران در زمینه هدایت تحصیلی
  208. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته علوم تربیتی : تاثیر طرح پروژه علمی بر عملکرد دانش آموزان کلاس پنجم شهر تهران
  209. پایان نامه تاثیر آموزش پیش دبستانی بر یادگیری مهارتهای روانی – حرکتی و سازگاری اجتماعی
  210. پایان نامه تأثیر استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات بر میزان سازگاری پیشرفت تحصیلی دانش آموزان
  211. پایان نامه بررسی و مقایسه ارتباط بین ویژگی های فردی و علمی مدیران و سبک مدیریت آنان در مدارس
  212. پایان نامه بررسی و مقایسه میزان اثر بخشی دوره های آموزشی ICDL بر فعالیتهای آموزشی و پژوهشی دبیران
  213. پایان نامه درباره میزان اضطراب و اعتماد به نفس دانش آموزان دختر
  214. پایان نامه رشته مدیریت آموزشی :اثر بخشی روش های تدریس فعال در تربیت دینی و اخلاقی دانش آموزان
  215. پایان نامه بررسي و مقايسه فاكتورهاي مؤثر بر استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات توسط دانشجويان
  216. پایان نامه بررسي و مقايسه عوامل موثر بر كمرويي دانش آموزان
  217. پایان نامه بررسي و مقايسه تاثير انواع مديريت آموزشي بر پيشبرد اهداف مدارس ديدگاه مديران
  218. پایان نامه رشته روانشناسی: بررسي تأثير نگرش هاي صميمانه والدين بر تأييد و عزت نفس فرزندان
  219. پایان نامه بررسی ارتباط ميان بازی های رايانه ای و مهارت اجتماعی نوجوانان با پرسشنامه ها
  220. پایان نامه ارشد رشته روانشناسی: بررسي تأثير بدرفتاري والدين بر عزت نفس دانش ‎آموزان مقطع راهنمایی
  221. سمینار ارشد رشته روانشناسی: اثرات درمان نوروسايكولوژي در كارآمدي خواندن دانش‌ آموزان مبتلا به نارسا خواني تحولي
  222. پایان نامه ارشد رشته روانشناسی: مقايسه ارتباط ميزان افسردگي ما بين دو گروه افراد ورزشكار و غير ورزشكار
  223. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی: بررسي تاثير رسانه هاي خارج از كشور بر علاقه جوانان
  224. سمینار ارشد رشته روانشناسی: بررسي بين ميزان افسردگي امدادگران مرد هلال احمر با سابقه فعاليت امدادي آنها
  225. پایان نامه ارشد رشته روانشناسی: بررسي تاثيرات مشاوره گروهي والدين به شيوه شناختي رفتاري
  226. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی: بررسي تأثير موسيقي در كاهش اضطراب و دلهره
  227. سمینار ارشد رشته روانشناسی: بررسي تاثير پدر و مادر بر خلق خوي كودكان كه در منزل هستند و كودكان مهد كودك
  228. پایان نامه تحلیل محتوای کتاب مهارتهای اجتماعی-اقتصادی سال اول پیش حرفه ای دانش آموزان کم توان ذهنی
  229. پایان نامه علوم تربيتي (مديريت برنامه ريزي آموزشي) ارتباط عزت نفس و سلامت روانی و بهزیستی روانشناختی
  230. پایان نامه وضعیت نگرشهای اجتماعی، سطوح اخلاقی و میزان بهره ی هوشی دانشجویان
  231. پایان نامه توصیف و بررسی عوامل موثر بر اصول برنامه سازی خلاق در رادیو
  232. متن کامل پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی و علوم تربیتی گرایش کودکان استثنایی
  233. پایان نامه ارشد رشته روانشناسی: بررسي تاثير اضطراب در يادگيري دانش آموزان تیزهوش و عادي
  234. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی: بررسي باورها و اعتقادات از زايمان تا 7 سالگي كودك
  235. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی: بررسي اضطراب و افسردگي در بين معلمان مدارس
  236. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته علوم تربیتی : مهارت های تربیت شهروندی در برنامه درسی
  237. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته علوم تربیتی : بررسی میزان رضایت از آموزش ضمن خدمت به شیوه مجازی
  238. پایان نامه ارتباط خلاقیت با اختلالات شخصیتی در بین دانشجویان دختر و پسر
  239. پایان نامه ارتباط بین میزان خلاقیت و سلامت روانی دربین دانشجویان
  240. پایان نامه ارتباط خلاقیت با بعد های شخصیت افسردگی،انحراف اجتماعی پارانویایی واسکیزوفرنی دانشجویان
  241. پایان نامه بررسی و مقایسه ارتباط بین شیوه های فرزند پروری و قدرت کلامی دانش آموزان
  242. دانلود مقاله رایگان درباره مهارت اجتماعی – رشته روانشناسی – قسمت 2
  243. دانلود مقاله رایگان درباره مهارت اجتماعی – رشته روانشناسی – قسمت 3
  244. دانلود مقاله رایگان درباره مهارت اجتماعی – رشته روانشناسی – قسمت 4
  245. دانلود مقاله رایگان درباره مهارت اجتماعی – رشته روانشناسی – قسمت 5
  246. دانلود مقاله رایگان درباره مهارت اجتماعی – رشته روانشناسی – قسمت 1
  247. پایان نامه رابطۀ بین رشد زبان بیانی و ابعاد مهارت‏های اجتماعی در کودکان
  248. دانلود رایگان پایان نامه شيوه هاي مختلف تعيين تكليف شب بر پيشرفت تحصيلي دانش آموزان
  249. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی : بررسی عوامل محیطی اجتماعی اعتیاد در شهر کلاله
  250. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی با موضوع ازدواج تحمیلی
  251. پایان نامه ارشد رشته روانشناسی: اثرات و عوامل مؤثر بر طلاق در خانواده هاي شهرستان نيشابور
  252. پایان نامه ارشد رشته روانشناسی: رضایت زناشویی زنان خوابگاه های دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی
  253. پایان نامه ارشد رشته روانشناسی: ارزيابي عوامل استرس زاي شغلي مديران آموزشي مدارس متوسطه
  254. پایان نامه ارشد روانشناسی: بررسي تأثير آموزش راهبردهاي حل مسأله در پيشرفت رياضي و بهبود نگرش نسبت به درس رياضيات در دانش‌آموزان
  255. پایان نامه ارشد رشته روانشناسی: بررسي تاثير كلاس‌هاي آمادگي دوران بارداري بر كاهش افسردگي پس از زايمان
  256. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی: بررسي تأثير معلوليت جسمي و حركتي نوجوانان دختر
  257. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی: بررسی تربیت بدنی و نقش آن در پیشرفت تحصیلی
  258. پایان نامه ارشد رشته روانشناسی: بررسي تعيين اثر سه روش بيش تمريني بر سيستم ايمني بدن مردان ماهر كاراته كار
  259. پایان نامه ارشد رشته روانشناسی: بررسي چگونگي تاثير فناوري اطلاعات در فرآيند برنامه ريزي استراتژيک
  260. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی: بررسي حقوقي جرم قاچاق كالا
  261. پایان نامه ارشد رشته روانشناسی: بررسی ارتباط استفاده بیش از حد از بازی های رایانه ای در افت تحصیلی دانش آموزان
  262. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی: بررسی ارتباط بین عشق ورزی و رضایت مندی زناشویی
  263. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی: کاربرد رايانه در ايجاد و رشد خلاقيت
  264. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی: بررسی علل پرخاشگری در نوجوانان
  265. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی: تاثير تلويزيون بر رفتار كودكان و جوانان
  266. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی: نقد و بررسي رمان سووشون
  267. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی تربیتی: نقش بازی در پرورش خلاقیت کودکان
  268. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی: بحران هويت در جواني
  269. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی و علوم تربیتی: کودکان بيش‌ فعال
  270. پایان نامه ارشد رشته روانشناسی: علل گرایش جوانان و نوجوانان به قرص های روان گردان
  271. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی: علل گرايش جوانان به اعتياد
  272. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی با موضوع: بررسی تحلیل کلام
  273. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی: ارتباط هوش هیجانی و شادکامی در نوجوانان
  274. پایان نامه ارشد رشته روانشناسی و علوم تربیتی: بررسي ارتباط بين افت تحصيلي فرزندان با والدين آنها
  275. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی: بررسی علل بزهکاری در نوجوانان دختر و پسر
  276. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی: تاثير رنگ بر حافظه كودكان
  277. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی: مسائل و مشکلات زنان شاغل
  278. پایان نامه ارشد رشته روانشناسی: مقايسه رفتار اجتماعي در بين جوانان معتاد و غير معتاد
  279. پایان نامه ارشد رشته روانشناسی: مقايسه ميزان اضطراب كلي دانش آموزان دختر و پسر محروم از پدر
  280. دانلود رایگان متن کامل پایان نامه ارشد رشته روانشناسی: بررسي عوامل مختلف در ارتباط با كاهش انگيزه پرسنل شركت رينگ سازي
  281. پایان نامه ارشد رشته روانشناسی: کلاس بندی بهینه چیست و چه تاثیری در ارتقا و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دارد
  282. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی: افسردگي در دو گروه دانشجويان بومي و غير بومی
  283. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی: شکست تحصیلی و خسارت های ناشی از آن
  284. پایان نامه ارشد رشته روانشناسی: مقايسه اضطراب در بين كودكان داراي شب ادراري و كودكان عادي
  285. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی: مشاوره و میزان موفقیت مشاوران در آموزشگاه ها
  286. پایان نامه ارشد رشته روانشناسی: تأثير ويژگي هاي فردي منابع انساني بر اثربخشي مدارس غيرانتفاعي
  287. پایان نامه ارشد رشته روانشناسی: بررسي نحوه گذراندن اوقات فراغت دانش آموزان دختر مقطع متوسطه شهرستان ابهر
  288. پایان نامه ارشد رشته روانشناسی: بررسی دوستي هاي قبل از ازدواج و تاثير آن در بهداشت زندگي زناشويي
  289. پایان نامه ارشد رشته روانشناسی: بررسي تأثير بازي هاي رايانه اي بر روي پرخاشگري كودكان از ديدگاه والدين
  290. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی: ارتباط سندرم پیش از قاعدگی با پرخاشگری در دانشجویان دختر
  291. پایان نامه ارشد رشته روانشناسی: بررسي ارتباط بين نحوه مديريت زمان در اوقات فراغت با سلامت روان و پيشرفت تحصيلي
  292. پایان نامه ارشد رشته روانشناسی بالینی : نقش پیش‏ بینی کننده سلامت اجتماعی
  293. پایان نامه ارشد رشته روانشناسی : مقایسه اثربخشی طرحواره درمانی با دارودرمانی و رفتاردرمانی
  294. پایان نامه روانشناسی گرایش عمومی: بررسی اثر بخشی هوش هیجانی در کاهش وابستگی به فیسبوک دانش آموزان دختر مقطع متوسطه شهر تهران
  295. پایان نامه روانشناسی گرایش عمومی: بررسي ارتباط بين تصويرذهني از خدا و خود شکوفايي با اضطراب مرگ در دانشجویان دانشگاه تهران
  296. پایان نامه روانشناسی گرایش عمومی: بررسی ارتباط بین کمالگرایی و سرسختی با رضایت زناشویی در دانشجویان متاهل
  297. پایان نامه روانشناسی گرایش عمومی: بررسی شیوه ی ارتکاب قتل ، نوع قتل و انگیزه های قاتلان سریالی ایران در سه دهه اخیر براساس مستندات موجود
  298. پایان نامه روانشناسی گرایش عمومی: بررسی میزان رضایت زناشویی و ویژگی های شخصیتی دو گروه از زنان که قبل از 17 سالگی و بعد از 25 سالگی در استان کردستان ازدواج کرده اند
  299. پایان نامه روانشناسی گرایش عمومی: بررسی نقش سلامت عمومی و تاب آوری بر تعهد سازمانی با توجه به نقش خودکارآمدی کارکنان کرمان خودرو
  300. پایان نامه روانشناسی گرایش عمومی: ارتباط پایبندی مذهبی با رضامندی زناشویی زوجین دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات کرمانشاه در سال تحصیلی 92-93
  301. پایان نامه روانشناسی گرایش عمومی: ارتباط تاب آوری و هوش معنوی با سلامت روان دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی خرم آباد
  302. پایان نامه روانشناسی گرایش عمومی: ارتباط نگرش مذهبي با بهزيستي روانشناختي و فرسودگي شغلي در معلمان مرد مدارس متوسطه شهر شهركرد
  303. پایان نامه روانشناسی گرایش عمومی: مقایسه تأثیر درمان های نگهدارنده متادون و بوپرنورفین بر عملکردهای شناختی نقش تعدیل کنندگی دوز مصرفی
  304. پایان نامه روانشناسی گرایش بالینی: اثر بخشی طرحواره های درمانی بر کاهش تعارضات زناشویی و افزایش سلامت روان
  305. پایان نامه روانشناسی گرایش بالینی: اثربخشی برنامه تعدیل سوگیری شناختی-مؤلفه تفسیر و توجه بر علائم اضطراب اجتماعی و ترس از ارزیابی منفی و اثر زنجیره‌ای این مؤلفه‌ها در افراد با‌ اختلال اضطراب ‌‌اجتماعی
  306. پایان نامه روانشناسی گرایش بالینی: اثربخشي روان نمايشگري با محتواي معنوي بر ميزان شادي، لذت و سلامت روان دانشجويان دانشگاه اصفهان
  307. پایان نامه روانشناسی گرایش بالینی: ارزیابی مدلی برای پیش‌بینی سلامت روان دانشجویان بر اساس ایمان مذهبی، با میانجی‌گری شادکامی، سبک دل¬بستگی دوسوگرا و منبع کنترل
  308. پایان نامه روانشناسی گرایش بالینی: بررسی اثربخشی برنامه اصلاح عزت نفس ضمنی بر افزایش عزت نفس ضمنی و کاهش ترس از ارزیابی منفی ضمنی در افراد دارای اختلال اضطراب اجتماعی
  309. پایان نامه روانشناسی گرایش بالینی: بررسی اثربخشی درمان با رویکرد هستی‌شناسی اسلامی بر درد معنوی در دانشجویان با مشکلات افسردگی
  310. پایان نامه روانشناسی گرایش بالینی: بررسی نقش پیش بین کمال گرایی، درونی سازی لاغری، شاخص توده بدني و خود شیء انگاری بر اختلالات خوردن با واسطه گری نارضایتی بدنی
  311. پایان نامه روانشناسی گرایش بالینی: پیش بینی سلامت روان بر مبنای راهبردهای مقابله دینی، رضایت زناشویی و خودکارآمدی در بیماران سرطانی تحت شیمی درمانی
  312. پایان نامه روانشناسی گرایش بالینی: پیشبینی افسردگی براساس افکار ناکارآمدو فراشناخت در نوجوانان
  313. پایان نامه روانشناسی گرایش بالینی: تعیین شیوع اختلال بدشکلی بدن و میزان همایندی آن با اختلال افسردگی اساسی، وسواس فکری-عملی، اضطراب اجتماعی و اختلالات خوردن در دانشجویان دانشگاه شیراز و علوم پزشکی شیراز
  314. پایان نامه روانشناسی گرایش بالینی: ارتباط بین اضطراب و افسردگی با تعارضات زناشویی در مراجعین به مراکز مشاوره و مددكاري ناجا در شهر کرمانشاه
  315. پایان نامه روانشناسی گرایش بالینی: مقایسه تحریف های شناختی و طرحواره های هیجانی در افراد مبتلا به میگرن با افراد سالم
  316. پایان نامه روانشناسی گرایش بالینی: مقایسه سبکهای هویت و سیستمهای فعال سازی بازداری رفتاری و سبکهای مقابله ای در معتادان و افراد بهنجار
  317. پایان نامه روانشناسی گرایش بالینی: مقايسه ي مؤلفه هاي ذهن آگاهي و صبر در افراد افسرده، مضطرب و بهنجار
  318. پایان نامه روانشناسی گرایش تربیتی: بررسی ارتباط بین سبکهای شناختی و یادگیری خودتنظیمی با دست برتری دردانشجویان
  319. پایان نامه روانشناسی گرایش تربیتی: بررسی میزان مهارت مدیریت زمان در نوجوانان و جوانان تهراني و ارائه راهکارهای رسانه ای برای تقویت آن
  320. پایان نامه روانشناسی گرایش تربیتی: پیش‏بینی ترس از صمیمیت، براساس سبک‏های دلبستگی و سبک‏های پردازش هویت در دانشجویان دختر و پسر
  321. پایان نامه روانشناسی گرایش تربیتی: مقایسه ی کارکردهای اجرایی استدلال، سازماندهی -برنامه ریزی و حافظه ی کاری با سطوح یادگیری خود تنظیمی در دانش آموزان مقطع سوم متوسطه در سال تحصیلی 91-92
  322. پایان نامه روانشناسی گرایش تحقیقات آموزشی: بررسی ظرفیت پژوهشی از دیدگاه معلمان و نیازسنجی آموزش پژوهش معلمان ابتدایی شهر مشهد
  323. پایان نامه روانشناسی گرایش پیش از دبستان: آیا الگوهای ارتباطی والدین با سازگاری اجتماعی کودکان پیش دبستانی ارتباط دارد
  324. پایان نامه روانشناسی گرایش پیش از دبستان: بررسی تحلیلی رویکرد آموزشی رجیو امیلیا و سنجش میزان آگاهی مدیران و مربیان مراکز پیش از دبستان نسبت به عناصر اساسی برنامه درسی آن
  325. پایان نامه روانشناسی گرایش پیش از دبستان: بررسی ارتباط آموزش به شیوه قصه گویی بر میزان هوش کلامی و گنجینه لغات کودکان پیش دبستانی شهرستان سرپل ذهاب در سال 92-93
  326. پایان نامه روانشناسی گرایش پیش از دبستان: تأثیر اسباب بازی های فکری بر رشد مهارت هماهنگی دیداری – حرکتی کودکان پیش دبستان
  327. پایان نامه روانشناسی گرایش کودکان با نیازهای خاص: اثربخشي آموزش مهارتهاي اجتماعي بر سازگاري و نگرش صميمانه دختران با نقص بينايي اصفهان
  328. پایان نامه روانشناسی گرایش کتابداری: بررسی تولید علم دانشگاه آزاد اسلامی در پایگاه وب‏آوساینس از سال 1985 تا پایان سال 2009 میلادی
  329. پایان نامه روانشناسی گرایش کتابداری: بررسی عوامل موثر بر تولیدات علمی اعضای هیات علمی دارای مقاله های ISI و ISC در سال های 1385-1389 : مطالعه موردی دانشگاه شیراز
  330. پایان نامه روانشناسی گرایش فلسفه تعلیم و تربیت: رهاوردهای هرمنوتیک فلسفی گادامر برای برنامه فلسفه برای کودکان
  331. پایان نامه روانشناسی گرایش روانشناسی شخصیت: بررسی ارتباط بین ویژگی های شخصیتی با سلامت روان و فرسودگی تحصیلی دانش آموزان رشته های نظری پایه سوم دبیرستان های شهرستان شهرضا سال تحصیلی 91-1390
  332. پایان نامه روانشناسی گرایش مددکاری اجتماعی: عوامل اجتماعی موثر بر بازگشت زنان به اعتیاد
  333. پایان نامه روانشناسی گرایش مشاوره توانبخشی: مشخص کردن نحوه انعکاس معلولیت و تصویرسازی از افراد معلول در فیلم‌های منتخب
  334. پایان نامه روانشناسی گرایش مشاوره توانبخشی: مطالعه ارتباط گرایش به اعتیاد با زندگی نامه و نوع ارتباط با والدین در چرخه رشد جوانان 20 تا 40 سال در شهرستان کرج
  335. پایان نامه روانشناسی گرایش آموزش و پرورش تطبیقی: امکان سنجی تحقق برنامه های آموزش فنی و حرفه ای رسمی در سند ملّی آموزش و پرورش
  336. پایان نامه روانشناسی گرایش آموزش و پرورش ابتدایی: بررسی تاثیر راهبردهای حل مسأله بر کاهش اضطراب ریاضی دانش آموزان دختر پایه ی ششم ابتدایی شهرستان قزوین
  337. پایان نامه روانشناسی گرایش آموزش و پرورش ابتدایی: تاثیر آزمون های عملکردی سازنده گرایی بر پیشرفت ریاضی دانش آموزان ابتدایی
  338. پایان نامه روانشناسی گرایش آموزش و پرورش ابتدایی: مقايسه ويژگی‌های شخصیتی و تعاملات اجتماعی کودکان ابتدايی 10-9 سال معتاد به اينترنت و عادی در مدارس ابتدايی منطقه 5 تهران
  339. پایان نامه روانشناسی گرایش برنامه ریزی درسی: ارزیابی میزان همخوانی برنامه درسی قصد شده، اجرا شده وآموخته شده علوم تجربی سال سوم راهنمایی ناحیه2 شیراز 88-1387
  340. پایان نامه روانشناسی گرایش برنامه ریزی درسی: بررسی تأثیر ارائه تکلیف به روش حل تمرین بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان پایه پنجم ابتدایی در منطقه دشمن زیاری در سال تحصیلی 88-87 .
  341. پایان نامه روانشناسی گرایش برنامه ریزی درسی: بررسی ارتباط تعاملی جامعه و مدرسه در برنامه درسی دوره متوسطه از دیدگاه صاحب نظران و تجارب بین الملل
  342. پایان نامه روانشناسی گرایش برنامه ریزی درسی: بررسی نظرات متخصصان تربیتی ، کارشناسان آموزشی و معلمان پیش دبستانی درباره ی آموزش زبان انگلیسی و عربی در دوره ی پیش دبستانی
  343. پایان نامه روانشناسی گرایش برنامه ریزی درسی: بررسی ویژگی های آموزش صلح در برنامه ی درسی دوره ی ابتدایی از دیدگاه کارشناسان و معلمان
  344. پایان نامه روانشناسی گرایش برنامه ریزی درسی: ارتباط هوش اخلاقی و مهارت های اجتماعی با عملکرد تحصیلی دانش آموزان دبیرستان های عشایری شیراز
  345. پایان نامه روانشناسی گرایش برنامه ریزی درسی: طراحی درس‌افزار ریاضی 1 و تأثیر آن بر یادگیری و يادداري مبتني بر نظريه آندرسون دانش‌آموزان پسر پايه اول دبيرستان‌هاي ناحيه يک کرمانشاه در سال تحصيلي 93-92
  346. پایان نامه روانشناسی گرایش برنامه ریزی درسی: کاربرد مدیریت دانش شخصی توسط اعضای هیأت علمی دانشگاه بیرجند
  347. پایان نامه روانشناسی گرایش آموزش کودکان استثنایی: اثر بخشی برنامه ایمن سازی روانی بر سبک اسناد دانش آموزان با اختلال نارساخوانی
  348. پایان نامه روانشناسی گرایش آموزش کودکان استثنایی: بررسی تاثیر بازی درمانی شناختی-رفتاری بر مهارت های ارتباطی کودکان در خودمانده 10-7 ساله با عملکرد بالا
  349. پایان نامه روانشناسی گرایش آموزش کودکان استثنایی: بررسی اثربخشی روش های برجسته سازی چهره بر تماس چشمی کودکان درخودمانده
  350. پایان نامه روانشناسی گرایش سنجش و اندازه گیری : ارزشیابی دوره های ضمن خدمت معلمان مشمول ارزشیابی توصیفی از دیدگاه معلمان با و بدون سابقه شرکت در دوره های آموزشی
  351. پایان نامه روانشناسی گرایش سنجش و اندازه گیری: بررسی روایی و اعتبار آزمون دروس زیست شناسی و ادبیات فارسی در امتحانات نهایی نظام آموزشی متوسطه
  352. پایان نامه روانشناسی گرایش سنجش و اندازه گیری: بررسی شیوه های پذیرش دانشجوی دکتری در دانشگاه های دولتی و آزاد
  353. پایان نامه روانشناسی گرایش صنعتی و سازمانی: بررسي توانمندسازي و كارآفريني بر بهره‌وري كاركنان پتروشيمي خارك
  354. پایان نامه روانشناسی گرایش صنعتی و سازمانی: بررسی ارتباط بین رضایت شغلی و سازگاری با بهره وری شغلی
  355. پایان نامه روانشناسی گرایش صنعتی و سازمانی: ارتباط بین سبک های هویت و هوش هیجانی با رضایت شغلی در بین کارکنان شبکه بهداشت شهرستان پاسارگاد
  356. پایان نامه روانشناسی گرایش صنعتی و سازمانی: بررسی ارتباط رفتار مدنی سازمانی با کیفیت زندگی کاری در آموزگاران اداره آموزش و پرورش سرچهان در سال تحصیلی 88-87
  357. پایان نامه روانشناسی گرایش صنعتی و سازمانی: بررسی میزان بهره گیری مدیران دانشگاه های آزاد اسلامی منطقه 1 از مفاهیم و فنون به کارگیری اثربخش منابع انسانی در واحدهای محل کار خود
  358. پایان نامه روانشناسی گرایش علم اطلاعات و دانش شناسی: بررسی ارتباط بین ابعاد نگرش اینترنتی و اضطراب چندبعدی کتابخانه ای دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه شیراز
  359. پایان نامه روانشناسی گرایش علم اطلاعات و دانش شناسی: بررسی عادت‌های خواندن و مطالعه دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی
  360. پایان نامه روانشناسی گرایش علم اطلاعات و دانش شناسی: مقایسه بهره وری علمی پژوهشگران ایرانی در رشته های مختلف بر اساس شاخص های سرانه انتشار و نرخ انتشار دربازه زمانی 1991-2011
  361. پایان نامه روانشناسی گرایش علم اطلاعات و دانش شناسی: تأثیر خدمات برون سپاری بر عملکرد سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی
  362. پایان نامه روانشناسی گرایش مدیریت آموزش عالی: بررسی ارتباط هوش هیجانی با خودکارامدی مدیران گروههای آموزشی در دانشگاههای آزاد اسلامی منطقه ده کشور
  363. پایان نامه روانشناسی گرایش مدیریت آموزش عالی: بررسي وضعيت رهبري تحولي مديران ستادي و ارتباط آن با نگرش سازمان نسبت به شاخص هاي سازمان ياد گيرنده در دانشگاه های علمی کاربردی استان سمنان
  364. پایان نامه روانشناسی گرایش مدیریت آموزش عالی: مطالعه مؤلفه‌های رفتار شهروندی سازمانی در واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی منطقه 10 کشور
  365. پایان نامه روانشناسی گرایش مشاوره: اثر بخشي آموزش مشاوره گروهي مهارت حل مسئله بر کاهش ميزان عود افراد وابسته به مواد
  366. پایان نامه روانشناسی گرایش مشاوره: اثربخشی آموزش مدیریت رفتار کودکان به مادران بر سلامت روان مادران و نشانگان اختلال نارسایی توجه – بیش‌فعالی در کودکان
  367. پایان نامه روانشناسی گرایش مشاوره: بررسی اثر بخشی آموزش مثبت نگری بر افزایش احساس تعلق به مدرسه و روابط با دیگران در میان دانش آموزان دبیرستانهای شهر تهران
  368. پایان نامه روانشناسی گرایش مشاوره: بررسی ارتباط بین سبک های فرزند پروری والدین با سبک های تفکر و سبک های حل مسئله در دانش آموزان
  369. پایان نامه روانشناسی گرایش مشاوره: بررسي مقايسه‌ي دغدغه‌هاي شغلي پرستاران در بيمارستان‌هاي تحت پوشش دانشگاه علوم ‌پزشكي شهر اصفهان
  370. پایان نامه روانشناسی گرایش مشاوره: بررسی همبستگی تیپ های شخصیتی دانش آموزان بر اساس رغبت سنج هالند در مرحله ورود به دبیرستان و مرحله فراغت از تحصیل در آن مقطع
  371. پایان نامه روانشناسی گرایش مشاوره: پیش بینی سازگاری اجتماعی دانشجویان مجرد براساس طرحواره های ناسازگار اولیه
  372. پایان نامه روانشناسی گرایش مشاوره: تدوین و آزمون مدل انگیزشی برای تصمیم به ترک یا ادامه تحصیل دانش آموزان پسر پایه اول دبیرستان مناطق روستایی شهرستان اقلید
  373. پایان نامه روانشناسی گرایش مشاوره: تدوین و هنجاریابی پرسشنامه سنجش “رشد خود” (خود پویی) و تعیین ویژگی‌‏‏‏های روان‏‌سنجی آن.
  374. پایان نامه روانشناسی گرایش مشاوره: ارتباط بین خودکارآمدی با سلامت روان در بین والدین دارای کودکان عادی و مرزی 12-7 ساله شهرستان الشتر
  375. پایان نامه روانشناسی گرایش مشاوره: مقایسه اثر بخشی مشاوره زوجی به شیوه عقلانی عاطفی و واقعیت درمانی در کاهش تعارضات زناشویی مراجعه کنندگان به مرکز مداخله در بحران بهزیستی لاهیجان
  376. پایان نامه روانشناسی گرایش مشاوره خانواده: اثر بخشي آموزش غني‌سازي ازدواج بر تعهد و تاب‌آوري زنان متأهل شهرستان نجف‌آباد
  377. پایان نامه روانشناسی گرایش مشاوره خانواده: اثربخشی شناخت درمانی هستی نگر بر کاهش نشانگان افت روحیه زنان مبتلا به ویروس نقص سیستم ایمنی انسان HIV
  378. پایان نامه روانشناسی گرایش مشاوره خانواده: اثربخشی مشاوره گروه درمانی با الگوی شادمانی فوردایس بر کاهش تعارض کار- خانواده در معلمان زن شهر تهران.
  379. پایان نامه روانشناسی گرایش مشاوره خانواده: بررسي اثربخشي غني سازي روابط بر بهبود كيفيت روابط زناشويي زوجين شهر اصفهان
  380. پایان نامه روانشناسی گرایش مشاوره خانواده: مقایسه تاب‌آوری، بی‌ثباتی ازدواج و بهزیستی روان‌شناختی در مادران کودکان کم‌شنوا و عادی شهر تهران
  381. پایان نامه روانشناسی گرایش مشاوره مدرسه: اثربخشی آموزش گروهی مدیریت خشم مبتنی بر بازسازی شناختی در افزایش صمیمیت اجتماعی و کاهش تفکر قطعی نگر دانش آموزان شهر شیراز
  382. پایان نامه روانشناسی گرایش مشاوره مدرسه: بررسی ارتباط‌‌ی تعارض والد- فرزند و خودپنداره‌‌ی تحصیلی دانش‌آموزان با رضایت از زندگی آن‌ها
  383. پایان نامه روانشناسی گرایش مشاوره مدرسه: بررسی میزان همسویی گرایشات تحصیلی و شغلی دانش آموزان با آرزوهای شغلی و تحصیلی والدین در شهرستان پاکدشت
  384. پایان نامه روانشناسی: اثر بخشي زوج درماني شناختي- رفتاري گروهي بر پربارسازي روابط زناشويي
  385. پایان نامه روانشناسی: اثربخشی بازی درمانی مبتنی بر رویکرد شناختی رفتاری بر میزان اضطراب کودکان مبتلا به سرطان
  386. پایان نامه روانشناسی: ارتباط بین سبک های هویت وسلامت اجتماعی: با نقش واسطه ای گرایش به تفکر انتقادی در دانشجویان
  387. پایان نامه روانشناسی: ارزیابی تاثيرعوامل شخصيتي و فردی تأثیرگذار بر خریدهای تفننی و چگونگی ارتباط میان این عوامل
  388. پایان نامه روانشناسی: انتخاب مقصد، شخصيت و گونه شناسي گردشگران
  389. پایان نامه روانشناسی: آیا بین شیوه های تربیتی والدین و میزان شادکامی و عزت نفس دانش آموزان ارتباط وجود دارد
  390. پایان نامه روانشناسی تربیتی: بررسی اثر بخشی آموزش مهارت رفتار جرات‏مندانه بر تصمیم‏گیری و کمال‏گرایی دانش آموزان دختر مقطع سوم دبیرستان منطقه 8 شهر تهران
  391. پایان نامه روانشناسی تربیتی: بررسی اثربخشی آموزش مولفه های تصمیم گیری مجدد بر کاهش خودناتوان سازی تحصیلی و افزایش جرات ورزی دانش آموزان پسر سوم هنرستان
  392. پایان نامه روانشناسی تربیتی: بررسی اثربخشی درمان شناختی – رفتاری بر خودپنداره کودکان پسر 8 تا 12 ساله بیش فعال نارسایی توجه
  393. پایان نامه روانشناسی تربیتی: بررسي آموزش خانواده به شيوه شناختي – رفتاري بر رضايتمندي زناشويي والدين دانش آموزان
  394. پایان نامه روانشناسی تربیتی: بررسي تأثير آموزش مادران بر مبناي نظريه دلبستگي بر كاهش اضطراب كودكان
  395. پایان نامه روانشناسی تربیتی: بررسی ارتباط شیوه های فرزند پروریس و نگرش مذهبی با تاب آوری دانش آموزان دختر و پسر مدارس دولتی متوسطه دوم شهرستان رودان سال 92-91
  396. پایان نامه روانشناسی تربیتی: بررسی راهکارهای افزایش میزان مطالعه و شیوه های افزایش میزان و کیفیت آن در دانش آموزان دختر مقطع متوسطه منطقه هفت شهر تهران
  397. پایان نامه روانشناسی تربیتی: بررسی نوع دوستی در روابط اجتماعی و عوامل موثر بر آن مورد مطالعه دانش آموزان مقطع متوسطه منطقه 2تهران
  398. پایان نامه روانشناسی تربیتی: تأثیر آموزش مهارت های مدیریت زمان بر کاهش اهمالکاری و عملکرد تحصیلی
  399. پایان نامه روانشناسی تربیتی: تحلیل جامعه شناختی تاثیرسایت ها ی اینترنتی بر اجتماعی شدن کودکان 11-2ساله در فضای مجازی ایران
  400. پایان نامه روانشناسی گرایش آموزش کودکان استثنایی: مقايسه ي توانايي ديداري – فضايي دانش آموزان با اختلال يادگيري غيركلامي و دانش آموزان درخودمانده با عملكرد بالا
  401. پایان نامه روانشناسی تربیتی: مقایسه میزان رضایت زناشویی و امیدواری در بین مادران کودکان عادی و استثنایی در شهر کرمانشاه در سال 1393
  402. پایان نامه روانشناسی گرایش عمومی: مقایسة ویژگی‌های شخصیتی و راهبردهای مقابله‌ای در افراد موفق و افراد ناموفق در درمان با متادون
  403. پایان نامه روانشناسی تربیتی: ارتباط دلبستگی به والدین و همسالان و فاصله روانشناختی: بررسی نقش واسطه¬ای هویت معنوی
  404. پایان نامه روانشناسی تربیتی: تعیین تأثير روش يادگيري مشاركتي در درس علوم تجربي بر افزايش خلاقيت دانش آموزان
  405. پایان نامه روانشناسی تربیتی: تربیت اخلاقی کودکان از دیدگاه امام علی (ع)
  406. پایان نامه روانشناسی تربیتی: تاثیر آموزش ویژگی های رشد شناختی به والدین کودکان پیش دبستانی مضطرب بر کاهش نشانه¬های اضطرابی آنان
  407. پایان نامه ارشد رشته روانشناسی بالینی : مقایسه طرحواره­های فعال در آزمودنیهای افسرده با آزمودنی­های مضطرب
  408. پایان نامه ارشد رشته روانشناسی: اثر بخشی آموزش سبک زندگی سالم بر مبنای مدل بهداشت جهانی بر اضطراب مرگ و رضایت از زندگی سالمندان شهر ایلام
  409. پایان نامه ارشد گروه روانشناسی: مقایسه طرحواره¬های ناسازگار اولیه و اختلال شخصیت خودشیفته در بیماران مبتلا به اختلال افسردگی اساسی، اضطراب فراگیر و افراد بهنجار
  410. پایان نامه ارشد روانشناسی: مقایسه دانشجویان با عملکرد تحصیلی بالا و پائین در سبک تفکر اجرائی
  411. پایان نامه ارشد رشته علوم تربیتی: تحلیل روابط ساده و چندگانه بین هوش اخلاقی و سرمایه اجتماعی با میزان مسئولیت پذیری دانشجویان دانشگاه کاشان
  412. پایان نامه ارشد مشاوره: ارتباط تعارض کار خانواده و کیفیت زندگی کاری با تعهد سازمانی در کارکنان
  413. پایان نامه ارشد رشته روانشناسی: مقایسه میزان خودکارآمدی و استفاده از راهبردهای شناختی و فراشناختی در بین دانشجویان مشروط و غیر مشروط دانشگاه قم
  414. پایان نامه ارشد در رشته روانشناسی: مقایسه توانایی خودنظم بخشی، ویژگی¬های شخصیتی وکارکرد خانواده دانش آموزان دختر تیزهوش و عادی
  415. پایان نامه ارشد روانشناسی: ادراک دانش‌آموزان از تخطی معلمان در‌رفتارهای صمیمی‌کلامی‌ و‌ غیرکلامی‌مورد‌انتظاردردانش‌آموزان سال‌سوم‌‌دبیرستان‌هاي‌شهرستان‌لنگرود
  416. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی: تحلیل محتوای کتاب ریاضی هفتم متوسطه اول سال تحصیلی 94-1393
  417. پایان نامه ارشد علوم تربیتی: تحلیل محتوایی مفاهیم و مضامین اخلاقی در قرآن کریم وکاربردهای آن در طراحی یک نظام تربیتی آموزشی
  418. پایان نامه ارشد رشته علوم تربیتی: امکان سنجی آموزش های مهارتی محصول محور در سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور
  419. پایان نامه ارشد روانشناسی: بررسي خشونت جوانان و عوامل موثر برآن در بین جوانان شهرستان گیلانغرب
  420. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد علوم تربیتی: ارتباط طرد-پذیرش والدین و خلق و خوی دانش آموزان دختر پایه ششم ابتدایی در شهرستان فولاد شهر
  421. پایان نامه ارشد علوم تربيتي گرایش برنامه ريزي: ارزيابی ضرورت و خلاء های موجود در آموزش مهارت‌های زندگی دانش آموزان مقطع متوسطه شهر اصفهان
  422. پایان نامه ارشد رشته روانشناسی گرایش مشاوره: اثربخشی گروه درمانی مبتنی بر مراحل تغییر بر انعطاف پذیری کنشی و باورهای فراشناختی معتادین وابسته به مواد افیونی
  423. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد روانشناسی: مقایسه ی مؤلفه های بهزیستی روان شناختی ، شادکامی و میزان سازگاری اجتماعی در زنان دارای همسر بیمار روانی و عادی
  424. پایان نامه ارشد گروه روانشناسی: مقایسه اثربخشی درمان نوروفیدبک با کاهش استرس مبتنی برحضورذهن در کاهش علائم اضطرابی در بیماران مبتلا به اضطراب اجتماعی
  425. پایان نامه ارشد رشته علوم تربیتی: تاثیر فناوری اطلاعات بر فرصت های برابر آموزشی در استان مازندران
  426. پایان نامه ارشد گروه علوم تربیتی: ارتباط اضطراب رایانه¬ای با پیشرفت تحصیلی و انگیزش پیشرفت دانش آموزان پسرمتوسطه مدارس هوشمند شهرستان بروجن در سال تحصیلی93-1392
  427. پایان نامه ارشد رشته علوم تربیتی: بررسی ارتباط هوش هیجانی مدیران با پیشرفت تحصیلی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی کرمان در سال تحصیلی 92-91
  428. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی تربیتی: ارتباط تئوری ذهن با هوش هیجانی در دانش¬آموزان
  429. پایان نامه ارشد علوم تربیتی گرایش برنامه ریزی درسی: بررسی تأثیر نقش معلمین راهنما بر افزایش کارایی آموزشی معلمان مقطع ابتدایی در شهر لامرد
  430. پایان نامه ارشد رشته علوم تربیتی: تاثیرفناوری اطلاعات (ICT) بر سبک¬های مختلف یادگیری کلب در دانش¬آموزان پایه پنجم و ششم ابتدایی منطقه 2 شهر تهران
  431. پایان نامه کارشناسی ارشد روانشناسی گرایش تربیتی: بررسی ارتباط سبک های حل مسئله و هوش هیجانی شاگردان با سبک های حل مسئله و هوش هیجانی اولیاءشان
  432. پایان نامه ارشد روانشناسی: ارتباط هوش هیجانی ورضایت شغلی باسلامت روان بهورزان شاغل دانشگاه علوم پزشکی زاهدان
  433. پایان نامه ارشد گروه روانشناسی: بررسی ارتباط سرسختی روانشناختی و هوش هیجانی بر رضایت زناشوئی معلمان
  434. پایان نامه ارشد روانشناسی گرایش تربیتی: بررسی ارتباط بین سبک دلبستگی و صفات شخصیتی با تاب آوری دانش آموزان مقطع پیش دانشگاهی شهر بشاگرد در سال 1392
  435. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی: بررسی ارتباط کنترل عواطف و سلامت روانی با عملکرد تحصیلی دانش آموزان دوره متوسطه نظری بشاگرد
  436. پایان نامه ارشد روانشناسی گرایش عمومی: مقایسه¬ی سبک¬های یادگیری، ویژگی¬های شخصیتی و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان عادی و ناتوان یادگیری
  437. پایان نامه ارشد روانشناسی: ارتباط مهارت‌های هیجانی و امنیت عاطفی با کیفیت زندگی زناشویی زوجین شهر رودان
  438. پایان نامه ارشد گروه علوم تربیتی گرایش برنامه ریزی: بررسی میزان برخورداری دانشجویان مراکز آموزش مجازی ایران از مهارت‌های یادگیری الکترونیکی و ارتباط آن با رضایت و پیشرفت تحصیلی آنها
  439. پایان نامه ارشد علوم تربیتی گرایش تحقیقات آموزشی: تحلیل فرهنگ سازمانی و ارتباط آن با اخلاق حرفه ای معلمان
  440. پایان نامه ارشد در رشته روانشناسی بالینی: تاثیر درمان مبتنی بر رویکرد پردازش اطلاعات بر کاهش علایم افسردگی زنان 20-35 ساله
  441. پایان نامه ارشد روانشناسی گرایش خانواده درماني: بررسی عملکرد خانواده با ویژگی های روانشناختی و كمرويي نوجوانان
  442. پایان نامه ارشد در رشته روانشناسی عمومی: مقایسه اثربخشی روش های آموزشی سخنرانی و بحث گروهی بر یادگیری مهارت خودآگاهی دانش آموزان پسر دوره ی راهنمایی شهر تویسرکان سال تحصیلی 89 – 88
  443. پایان نامه ارشد روانشناسی عمومی: تاثیر آموزش مهارت های زندگی بر سلامت روان و عزت نفس دانش آموزان
  444. پایان نامه ارشد علوم تربیتی گرایش مديريت آموزشي: بررسی مقایسه ای انتظارات و ادراکات دانشجویان نسبت به کیفیت خدمات آموزشی
  445. رشته روانشناسی بالینی: پایان نامه ارشد با موضوع بررسی مقایسه ای اثربخشی دو روش آموزش مدیریت استرس و حل مسألۀ اجتماعی در اضطراب و تعلل ورزی تحصیلی دانش آموزان
  446. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی بالینی: بررسی نقش پیش بینی کننده ی اختلالات شخصیت و اختلالات خلقی در اقدام به خودکشی در مراجعین بیمارستان های شهرستان بندرعباس
  447. پایان نامه ارشد در رشته روانشناسی بالینی: پیش¬بینی اضطراب اجتماعی بر اساس مؤلفه¬های حساسیت اضطرابی، عدم تحمل بلاتکلیفی و ذهن آگاهی در دانشجویان با توجه به جنسیت
  448. پایان نامه ارشد روانشناسی بالینی: مقایسه عملکرد عصب روانشناختی قطعه پیشانی در بیماران اسکیزوافکتیو با مبتلایان به اسکیزوفرنیا با علائم منفی، دو قطبی نوع یک و گروه بهنجار
  449. پایان نامه ارشد روانشناسی گرایش کودکان استثنایی: تأثير آموزش مهارت¬های مثبت¬اندیشی بر بهزیستی روان¬شناختی، امید به زندگی و رضامندی زناشویی مادران دارای فرزند کم¬توان ذهنی
  450. پايان نامه ارشد علوم تربيتي گرایش برنامه ريزي آموزشي: شناسايي و ارزيابي مهارتهاي اشتغال زاي زنان شاغل در صنعت (مطالعه موردي مجتمع فولاد مباركه اصفهان)
  451. پایان نامه ارشد علوم تربیتی گرایش مدیریت آموزشی: بررسی ارتباط بین سبک های تفکر و پذیرش تغییر سازمانی مدیران مدارس مقطع متوسطه شهرستان سیرجان در سال تحصیلی 1392- 1391
  452. پایان نامه کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی: مقایسه راهبردهای تنظیم شناختی هیجان، سبک های دلبستگی، ابراز وجود و منبع کنترل در دختران فراری و عادی
  453. پایان نامه ارشد روانشناسی گرایش تربیتی: بررسی تاثیر فعالیت های فوق برنامه بر خودکارامدی تحصیلی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان دختر مقطع راهنمایی
  454. پایان نامه کارشناسی ارشد گروه روانشناسی بالینی: بررسی نقش پیش‌بینی کننده‌ی ویژگی‌های شخصیتی در اقدام به خودکشی در مراجعین اورژانس بیمارستان ‌های شهرستان بندرعباس
  455. پایان نامه ارشد مشاوره خانواده: بررسی اثربخشی معنا درمانی به شیوه گروهی برافزایش امید به زندگی و کاهش احساس تنهایی در مردان بازنشسته کانون بازنشستگان شهرستان ممسنی
  456. پایان نامه ارشد در رشته راهنمايي و مشاوره: بررسي تأثير آموزش شناختي رفتاري بر دانش، نگرش و اعتماد به نفس جنسي زنان شيراز
  457. پایان نامه ارشد گروه روانشناسی گرایش بالینی: بررسی ارتباط بین اختلالات شخصیتی و مدیریت بدن
  458. پایان نامه ارشد روانشناسی بالینی: مقایسه طرحواره های ناسازگار و خود تنظیم گری در بیماران مبتلا به ام اس و افراد سالم
  459. پایان نامه ارشد گروه روانشناسی تربیتی: مقایسه دانش آموزان پسر دارای سبک¬های فرزندپروری متفاوت (سهل گیر، مقتدر و استبدادی) از لحاظ سازگاری هیجانی-اجتماعی و تحصیلی، در دبیرستان¬های شهر اهواز
  460. پایان نامه کارشناسی ارشد روانشناسی گرایش بالینی: بررسی شیوع اختلال های اضطرابی و عوامل جمعیت شناختی مرتبط با آن در جمعیت بزرگسال استان خراسان جنوبی
  461. پایان نامه ارشد علوم تربیتی گرایش مدیریت آموزشی: بررسی ارتباط بین تسهیم دانش و خلاقیت سازمانی با رفتار شهروندی در بین کارکنان ادارات آموزش و پرورش شهرستان بندرعباس
  462. پایان نامه کارشناسی ارشد در رشته روانشناسی تربیتی: بررسی ارتباط بین جهت گیری مذهبی و سلامت روان با کیفیت زندگی وعملکرد تحصیلی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی بندرعباس
  463. پايان نامه ارشد علوم تربیتی گرايش مدیریت آموزشی: بررسی روابط بین استرس شغلی، رضایت¬مندی شغلی با انگیزه کارکنان مورد مطالعه: بانک¬های دولتی در شهر بندرعباس
  464. پایان نامه کارشناسی ارشد علوم تربیتی گرایش مدیریت آموزشی: نقش فاصله قدرت در پیش¬بینی سبک رهبری معنوی مدیران: مطالعة موردی دانشگاه فردوسی¬ مشهد
  465. پایان نامه ارشد علوم تربیتی گرایش فلسفه تعلیم و تربیت: تبیین مبانی انسان¬شناختی مفهوم مسئولیت پذیری در مکتب اگزیستانسیالیسم و نقد دلالت¬های آن در تعلیم و تربیت
  466. پایان نامه ارشد رشته مشاوره خانواده: مقایسه ابعاد تعارضات زناشویی در زوجین متقاضی طلاق توافقی و طلاق غیرتوافقی
  467. پایان نامه ارشد روانشناسی: بررسي ارتباط ميان عوامل روانشناختي توانمندسازي بر تعهد سازماني کارکنان اداره کل امور کارکنان بانک ملت
  468. پایان نامه ارشد رشته آموزش بزرگسالان: ارتباط¬ی هویت دینی با شادمانی در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی شهرستان نجف آباد
  469. پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی – قسمت سوم
  470. پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی – قسمت چهارم
  471. پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی – قسمت پنجم
  472. پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی – قسمت دوم
  473. پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی – قسمت اول
  474. لیست پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی
  475. پایان­ نامه ارشد رشته ر­وان­شناسی عمومی: اثربخشی آواز- ملودیک بر کاهش لکنت و اضطراب در کودکان دبستانی
  476. پایان نامه ارشد رشته علوم تربیتی گرایش تکنولوژی آموزشی: امکانسنجی استقرار سیستم مدیریت اطلاعات در مدارس راهنمایی تهران از دیدگاه مدیران و معلمان
  477. پایان نامه ارشد گروه علوم تربیتی رشته تاریخ وفلسفه آموزش و پرورش و تعلیم وتربیت اسلامی: بررسی تاثیر فناوری اطلاعات برمیزان خلاقیت( سیالیت) ؛یادآوری ،انگیزه و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پسر مدارس هوشمند ناحیه دو اراک در درس فیزیک 1 در سال تحصیلی 91-92
  478. پایان نامه ارشد گروه علوم تربیتی گرایش برنامه ریزی درسی: بررسی جایگاه مؤلفه های فرهنگ ایثار و شهادت در اهداف مصوب دوره متوسطه و راهکارهای مؤثر نهادینه سازی آن در مدارس از نظر دبیران شهر قم
  479. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسی ارتباط شیوه های فرزند پروری والدین و خودپنداره تحصیلی با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دخترپایه چهارم تا ششم ابتدایی منطقه شانزده تهران در سال تحصیلی 1392-1393
  480. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسي ارتباط عشق و بهزيستي روان شناختي با رضايت مندي از زندگي زناشويي
  481. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی ارتباط رفتار دینی والدین با روابط عاطفی موجود درخانواده
  482. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : تاثیر راهبردهای مقابله با موقعیت های استرس زا
  483. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسي ارتباط سبك مديريت كلاس با يادگيري خودتنظيمي
  484. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسي ارتباط مديريت دانش و سرمايه اجتماعي در آموزش و پرورش از ديدگاه معلمان دوره متوسطه نظری استان هرمزگان
  485. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسي مقايسه­اي سنجش عملکرد مديريت فناوري اطلاعات در کتابخانه­هاي دانشگاه­هاي شهيد چمران اهواز و علوم پزشکي جندي شاپور با بهره گرفتن از الگوی تعالي سازماني (EFQM)
  486. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسی میزان آگاهی مدیران از اهداف مدیریت آموزشی و ارتباط آن با موفقیت شغلی آنها از دیدگاه مدیران مدارس متوسطه شهرستان رفسنجان
  487. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسي ميزان و نوع استفاده معلمان از برنامه درسي مبتني بر فناوري اطلاعات و ارتباطات در مدارس متوسطه شهر بابل
  488. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسی و مقایسه توانایی حل مسأله در دروس علوم تجربی و ادبیات فارسی دانش آموزان هفتم(مقطع متوسطه دوره اول) در کلاس های سنتی و موضوعی شهرستان میاندوآب در سال تحصیلی 93-92
  489. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: پیش بینی اضطراب امتحان بر حسب اضطراب جدایی و سبک دلبستگی دانش آموزان سال ششم ابتدایی شهر هشتبندی در سال 1392
  490. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: تأثير طراحي انگيزشي آموزش بر كيفيت زندگي کلاسی و يادگيري در آموزش دانشگاهی
  491. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: تبیین وتحلیل رویکردتفکر انتقادی درعرصه تعلیم وتربیت و ارزیابی آن بر مبنای آموزه های تربیت اسلامی
  492. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: ارتباط بين احقاق حق جنسي با رضايتمندي زناشويي و پرخاشگري در زنان مراجعه کننده به مراکز بهداشتي درماني شهرستان منوجان
  493. دانولد پایان نامه ارشد: ارتباط بين تصوير بدني و عزت نفس با سازگاري زناشويي در کارمندان زن دانشگاه علوم پزشکي کرمان سال 92-1391
  494. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: ارتباط بین مدیریت استعداد با یادگیری سازمانی از دیدگاه کارکنان دانشگاه بوعلی­ سینا در سال 92
  495. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: ” مطالعه تأثیر تکنولوژی مدارس هوشمند بر توانمندسازی دانش آموزان شهر تهران (‌مطالعه موردی آموزش و پرورش منطقه 6 تهران)”
  496. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسي ارتباط جهت گيري هدف پيشرفت، خود كارآمدي و خلاقيت در دانش آموزان دختر و پسر
  497. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسي مسير مگنوسلولار مغز در افراد داراي ويژگي­هاي شخصيتي اسكيزوتايپال
  498. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : اثربخشی گروه درمانی با رویکرد «شناختی-رفتاری» و «روان نمایشگری»
  499. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : پیش بینی امیدواری بر اساس مولفه­ های معنویت
  500. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی نقش پیش بینی کنندگی سبک های تفکر و نگرش­های ناکارآمد فرزند پروری والدین
  501. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : ارتباط‌ی ابعاد هوش هیجانی و مشکلات رفتاری دانش آموزان در سه موقعیت خانه، مدرسه و با همسالان
  502. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : پیش بینی افسردگی بر اساس افکار ناکارآمد و فراشناخت در نواجوانان
  503. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : ارتباط‌ی ابعاد هوش هیجانی و مشکلات رفتاری دانش آموزان
  504. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : پیش­ بینی سازگاری زناشویی توسط رضایت جنسی
  505. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : پیش ­بینی خودکارآمدی و رضایت از زندگی دانش‌آموزان دبیرستانی
  506. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسي اعتبار توليدات علمي ايران بر پايه ارزش استنادي آنها
  507. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : مطالعه اخلاق حرفه­ای از دیدگاه مشاوران مدارس مقطع متوسطه
  508. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی مبانی و آثار تربیتی حج از منظر قرآن و روایات
  509. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : اثر بخشی نمایش درمانی بر فراخنای توجه پسران کم توان ذهنی آموزش پذیر مقطع ابتدایی
  510. پایان نامه ارشد : آموزش هندسه به دو شیوه اوریگامی و انیمیشن و مقایسه تأثیر آن‌ها بر یادگیری مفاهیم هندسی و هوش منطقی-ریاضی دانش آموزان
  511. دانلود پایان نامه : بررسی بارشناختی بیرونی آموزش به شیوۀ چند رسانه ایِ مبتنی بر الگوی طراحی آموزشی مریل
  512. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی اثر بخشی مداخلات ردیابی بینایی بر عملکرد توجه پایدار کودکان دچار اختلال بیش فعالی- کم توجهی
  513. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : دیدگاه مدیران و کتابداران دانشگاه آزاد اسلامی استان گیلان در مورد ایجاد کتابخانه دیجیتال
  514. پایان نامه ارشد:بررسی و مقایسه رفتار اطلاع یابی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه کردستان و آزاد اسلامی واحد سنندج در شبکه جهانی وب
  515. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد :اثر بخشي گروه درماني با رويكرد تحليل رفتار متقابل بر افزايش رضايت مندي زناشويي
  516. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : همترازسازی نمرات هوشی به دست آمده از دو فرم A و B آزمون هوشی کتل
  517. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی ارتباط وسواس مذهبی ـ اخلاقی با نشانه‌هاي وسواس فکری ـ عملی
  518. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : مقايسه خود پنداره تحصیلی، خود کارآمدی تحصیلی، عزت نفس و اضطراب امتحان
  519. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی ارتباط بین خود متمایز سازی مادران با تعارض والد – فرزندی
  520. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : اثربخشی آموزش خوددلگرم سازی مادران بر تعارض والد- فرزند و ابعاد فرزندپروری
  521. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی تأثیر آموزش خودکنترلی بر پرخاشگری
  522. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی چالش‌ها، تغییرات و رضایت زناشویی زنان در انتقال به مرحله والدینی
  523. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : نقدی روش شناسانه به شیوه فراتحلیل بر مطالعات انجام شده در حوزه استرس شغلی
  524. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : اثربخشی روش دوسا بر نظریه ذهن در کودکان مبتلا به اتیسم با عملکرد بالا
  525. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : اثربخشی مشاوره شغلی براساس رویکرد شناختی- اجتماعی بندورا
  526. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : طراحی و تولیدکتاب الکترونیکی علوم تجربی پایه پنجم ابتدایی
  527. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : ارتباط تفکر انتقادی با نحوه نگرش در باره مواد روان گردان
  528. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : اثر آموزش توانمندسازی روانشناختی بر خلاقیت هیجانی
  529. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد :بررسی عناصر زیبایی شناختی در طراحی فضای آموزشی مراکز پیش از دبستان
  530. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی ارتباط بین سبک های شناختی با تأخیر رضامندی
  531. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : مقایسه ویژگیهای شخصیتی والدين كودكان داراي اختلال نافرماني مقابله اي
  532. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی ارتباط بین ویژگی‌های شخصیت و ارزش‌های شخصی
  533. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : مقایسه کارکردهای اجرایی در کودکان با لکنت و عادی
  534. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : تاثیر راهبردهای سازماندهی- برنامه ریزی بر بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان
  535. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: ارتباط سبک های دلبستگی و سبک های هویت با کفایت اجتماعی دانش آموزان دبیرستان
  536. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی ارتباط بین نوع ارتباطات سازمانی مدارس و تعهد سازمانی معلمان شهر خنج
  537. پایان نامه : بررسی ارتباط ­ي نوع ساختار سازمانی دانشگاه و سرمایه­ي اجتماعی بخش­ها با رضایت تحصیلی دانشجویان دانشگاه شیراز ـ مدل معادله ساختاری
  538. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی کیفیت خدمات کتابخانه های دانشگاه شیراز با بهره گرفتن از مدل لیب کوال
  539. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : شناخت عوامل موثر بر تمایل به فرزندآوری زنان و مردان متاهل شهر جهرم
  540. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:آسيب شناسي مديريت پژوهشي در شركت ملي حفاري ايران
  541. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسي ارتباط سلامت سازماني مدارس با پيشرفت تحصيلي دانش آموزان راهنمايي منطقه 8 شهر تهران
  542. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی ارتباط نگرش مذهبی با کاهش تعارضات زناشویی در زنان
  543. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : تاثیر بازی های آموزشی بر خلاقیت کودکان پیش­دبستانی 6-4سال” سال تحصیلی 92-91
  544. پایان نامه ارشد: اثر القاي خلق مثبت بر افزايش اميد در بين دانشجويان دانشگاه بوعلي سينا
  545. پایان نامه ارشد: اثربخشی آموزش ارتباط والد و فرزندی بر خود کارآمدی و بهزیستی اجتماعی والدین معتاد شهر اصفهان
  546. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: اثربخشی آموزش مهارت های زندگی بر کیفیت زندگی مادران دارای فرزند سندرم داون
  547. پایان نامه ارشد: اثربخشی روش ماتریکس برکاهش رفتارهای پرخطرجنسی مردان معتاد شهر کرمانشاه
  548. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : اثربخشي نقاشي‌درماني بر سلامت روان دانش‌آموزان پسر مدارس ابتدايي شهرستان گچساران
  549. پایان نامه ارشد: ارتباط بین سبک­ های هویت وسلامت اجتماعی با نقش واسطه­ ای گرایش به تفکر انتقادی در دانشجویان
  550. پایان نامه ارشد: بررسی اثربخشی آموزش گروهی به شیوه عقلانی و هیجانی و رفتاری بر کاهش بحران هویت و افزایش شادکامی دانش آموزان
  551. پایان نامه ارشد: بررسی پایگاه اقتصادی اجتماعی شهروندان سمنانی و مراقبتهای بهداشتی ودسترسی آنان به خدمات بهداشتی
  552. پایان نامه ارشد: بررسـي تاثـیر اسـتقرار منطـقه ویـژه اقتصـادی انـرژی پـارس بر کیـفیت زنـدگی مـردم منـطقه عسـلویه
  553. پایان نامه ارشد: بررسی ارتباط استفاده مفرط از تلفن همراه و احساس تنهایی و سازگاری اجتماعی با انگیزش تحصیلی در دانشجویان
  554. پایان نامه ارشد: بررسی ارتباط بین ادراک از خدا و هویت اجتماعی در سبک زندگی دانشجویان و کارکنان دانشگاه آزاد اسلامي‌
  555. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسی ارتباط بین سرمایه اجتماعی و شهروندی فعال جوانان
  556. پایان نامه ارشد: بررسی ارتباط شیوه های فرزند پروری والدین با گرایش به مواد مخدر در دانشجویان دانشگاه آزاد شهر بندرعباس
  557. پایان نامه ارشد: بررسي مقايسه اي ارتباط بهزيستي معنوي با شادکامي و سلامت عمومي در دانشجويان دانشگاه شهيد باهنر و حوزه هاي علميه کرمان
  558. پایان نامه ارشد: بررسی ویژگی های روان سنجی پرسشنامه استرس و ارتباط آن با پرسشنامه سلامت عمومی
  559. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی ارتباط بین ارضاء نیازهای بنیادین روان‌شناختی و خودشناسی
  560. پایان نامه ارشد: پیش بینی کیفیت زندگی بیماران دچار ضایعه نخاعی ومراقبان آنها براساس خودکارآمدی و صفات شخصیت و راهبردهای مقابله ای
  561. پایان نامه ارشد: پیش ­بینی مشکلات رفتاری دانش ­آموزان با اختلال‌های یادگیری بر اساس سبک فرزندپروری والدین
  562. پایان نامه ارشد: تدوین بسته درمانی چندبعدی غیرداروئی و مقایسه­ اثربخشی آن با درمان دارویی در درمان بیماران مبتلا به انزال زودرس
  563. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسي ارتباط بين سبك هويت و وضعيت تحصيلي دانشجويان دانشگاه علوم پزشكي گيلان
  564. پایان نامه : تدوین بسته­ ی درمانی چندبعدی غیرداروئی و مقایسه­ اثربخشی آن با درمان دارویی در درمان بیماران مبتلا به انزال زودرس
  565. پایان نامه ارشد: اثربخشی آموزش فراشناخت و ذهن ­آگاهی بر نگرش‌های زیست محیطی و رفتار شهروندی سازمانی و بهزیستی اجتماعی
  566. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: اثربخشی آموزش مهارتهای زندگی بر سلامت روان دانش ‫آموزان دختر تیزهوش
  567. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی عملکرد خانواده با ويژگی های روانشناختی و كمرويي نوجوانان
  568. پایان نامه ارشد: تعیین سهم تاب آوری و شدت و مدت درد درکیفیت زندگی بیماران مبتلا به درد مزمن
  569. پایان نامه ارشد: تعيين نقش عامل های شخصيتی و استرس تجربه شده با سلامت رواني و مولفه های آن در معلمان
  570. پایان نامه ارشد: ارتباط بین هوش معنوی و شادکامی با رفتار شهروندی سازمانی کارکنان کارخانه قند اقلید
  571. پایان نامه ارشد: ارتباط بین هوش هیجانی و معنوی و اجتماعی با بهزیستی روانشناختی در دانشجویان دانشگاه آزاد
  572. پایان نامه ارشد: مقایسه اختلالات رفتاری و عزت نفس و رضایت از زندگی در نوجوانان بی سرپرست و عادی
  573. پایان نامه ارشد: مقايسه ارتباط فرسودگي شغلي با سلامت روان در بين حسابرسان و پرستاران
  574. پایان نامه ارشد: نقش واسطه گري اضطراب اجتماعی در ارتباط سبک های هویتی با رضايت جنسی در معلمين متأهل شهر مشهد
  575. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: مقایسه میزان سلامت رواني فرزندان داراي والدین شاغل و غیر شاغل
  576. دانلود پایان نامه : بررسی میزان انطباق محتوای کتاب های فارسی دوره دوم ابتدایی ( پایه های چهارم، پنجم و ششم ) با اهداف برنامه درسی فارسی
  577. پایان نامه ارشد : تأثیر آموزش هنرهای تجسمی بر افزایش مهارتهای پردازش اطلاعات بینایی کودکان
  578. پایان نامه ارشد: ارتباط ی بین سبک رهبری مديران ، جو مدرسه و اثر بخشی مدارس متوسطه شهر اقلید
  579. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: اثر تعدیل کنندگی راهبردهای مقابله ای و حمایت های اجتماعی در ارتباط با کیفیت زندگی ، نشانگان روانشناختی و سبک های فرزند پروری زنان سرپرست خانوار
  580. دانلود رساله دکتری: اثربخشی آموزش فراشناخت و ذهن­ آگاهی بر نگرش‌های زیست محیطی، رفتارشهروندی سازمانی و بهزیستی اجتماعی
  581. دانولد پایان نامه ارشد: اثربخشی آموزش مهارت های زندگی بر کیفیت زندگی مادران دارای فرزند سندرم داون
  582. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: اثربخشی روش ماتریکس برکاهش رفتارهای پرخطرجنسی مردان معتادشهرکرمانشاه
  583. دانلود پایان نامه اردش: ارتباط بین سبک­های هویت وسلامت اجتماعی: با نقش واسطه­ای گرایش به تفکر انتقادی در دانشجویان
  584. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسي اثربخشي آموزش تاب آوري بر کيفيت زندگي و کاهش رفتارهاي پرخطر دانش آموزان
  585. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسی اثربخشی آموزش گروهی به شیوهی عقلانی- هیجانی– رفتاری بر کاهش بحران هویت و افزایش شادکامی دانش آموزان خوابگاهی دختر سال تحصیلی92-91در شهرستان مشهد
  586. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسی ارتباط هوش عاطفی و هوش اخلاقی با کیفیت زندگی: نقش واسطه ای همدلی
  587. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسی ارتباط بین ادراک از خدا و هویت اجتماعی در سبک زندگی دانشجویان وکارکنان دانشگاه آزاد اسلامي‌ واحد دره شهر
  588. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسی ارتباط سبک های ابراز هیجان و سبک اسناد کنترل در خشونت­های خانگی علیه زنان: نقش کلیشه های جنسیتی
  589. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسی ارتباط سبک های دلبستگی و سبک های هویت با سلامت روان و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دختر پیش دانشگاهی شهر قزوین
  590. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسی ارتباط شیوه های فرزند پروری والدین با گرایش به مواد مخدر در دانشجویان دانشگاه آزاد شهر بندرعباس
  591. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسی ارتباط نگرش مذهبی ، خود پنداره و حمایت اجتماعی با رضایت شغلی زنان کارمند در دانشگاه های شهر کرمانایان نا
  592. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسی ارتباط نگرش مذهبی ، خود پنداره و حمایت اجتماعی با رضایت شغلی زنان کارمند در دانشگاه های شهر کرمان
  593. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسي مقايسه اي ارتباط بهزيستي معنوي با شادکامي و سلامت عمومي در دانشجويان دانشگاه شهيد باهنر و حوزه هاي علميه شهر کرمان.
  594. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسی تاثیر اتوماسیون اداری بر بهره وری، رفتار شهروندی سازمانی و عملکرد کارکنان اداره کل آموزش و پرورش استان مازندران
  595. پایان نامه : بررسی و گرایش به برقراری ارتباط و دوستی با جنس مخالف قبل از ازدواج در سطح دانشجویان
  596. پایان نامه : هنجاريابي آزمون افسردگي كودكان مارياكواس براي كليه دانش آموزان دختر و پسر مقطع راهنمايي شهرستان تربت حيدريه در سال 84-83
  597. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسي و مقايسه علل و عوامل موثر در افت تحصيلي دانش آموزان در درس ریاضی مقطع ابتدایی شهرستان ایذه در سال درسال 91-90
  598. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی تاثیر مداخلات خانواده درمانی راهبردی در افزایش رضایت زناشویی و بهبود شادکامی در زوجین مراجعه کننده به درمان شهر تهران
  599. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی ارتباط عزت نفس و سلامت روانی با بهزیستی روانشناختی والدین کودکان عادی و کودکان مرزی 12-7 ساله در شهرستان سراوان
  600. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسي نظرات متخصصين اطلاع رساني در مورد اضافه بار اطلاعاتي وب
  601. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی و گاه نگاری تپه جعفرآباد A و B و C
  602. پایان نامه ارشد :هنجاريابي آزمون افسردگي كودكان مارياكواس براي كليه دانش آموزان دختر و پسر مقطع راهنمايي شهرستان تربت حيدريه در سال 84-83
  603. پایان نامه ارشد: اثر بخشی شناخت و رفتار درمانگری سالمندی بربهبود نشانه ­های مرضی و برخی رفتارهای مرتبط با سلامت در مبتلایان به بیماری پارکینسون
  604. پایان نامه ارشد: اثر تعدیل کنندگی راهبردهای مقابله ای و حمایت های اجتماعی در ارتباط با کیفیت زندگی و سبک های فرزند پروری زنان سرپرست خانوار
  605. پایان نامه ارشد: اثربخشی آموزش تاب آوری روانی بر کیفیت زندگی و امید به زندگی مادران کودکان ناشنوای شهرستان رشت
  606. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسی ارتباط هوش عاطفی و هوش اخلاقی با کیفیت زندگی
  607. پایان نامه ارشد: بررسي اثربخشي آموزش تاب آوري بر کيفيت زندگي و کاهش رفتارهاي پرخطر دانش آموزان
  608. پایان نامه دکتری: مداخلات روانشناختی بر شاخص های سلامت جسمی و روانی بیماران دیابتی نوع 2
  609. پایان نامه ارشد: بررسی ارتباط میان هوش معنوی و خودکنترلی دانشجویان پیام نور واحد بهشهر
  610. پایان نامه ارشد: بررسی ارتباط سبک های دلبستگی و سبک های هویت با سلامت روان و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان
  611. پایان نامه ارشد: بررسی ارتباط سبک های ابراز هیجان و سبک اسناد کنترل در خشونت ­های خانگی علیه زنان
  612. پایان نامه ارشد: بررسی ارتباط نگرش مذهبی و خود پنداره و حمایت اجتماعی با رضایت شغلی زنان کارمند در دانشگاه های کرمان
  613. پایان نامه ارشد: بررسی ارتباط مهارت های اجتماعی و اضطراب امتحان با عملکرد تحصیلی دانش آموزان دختر
  614. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسی عملکرد خانواده با ويژگی های روانشناختی و كمرويي نوجوانان
  615. پایان نامه ارشد: پیشبینی سلامت روان و تابآوری فرزندان بر اساس رضایت زناشویی و سبک‌های دلبستگی مادران
  616. دانلود پایان نامه:اثربخشی درمان تلفیقی مدل ماتریکس و «کاهش استرس بر پایۀ ذهن آگاهی» بر نشخوار فکری، تنظیم هیجانی، و کاهش عود مصرف در وابستگان به شیشه
  617. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:اثر بخشی آموزش راهبرد­های فراشناخت و خلاقیت بر خود پندارۀ تحصیلی
  618. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: اثر بخشی آموزش مهارتهای خودآگاهی و حل مساله بر افزایش رضایت زناشویی بیماران معتاد درطول درمان، کلینیک درمانی و بازتوانی پویا، شهرستان بندرلنگه در سال 1392
  619. دانلود پایان نامه:اثر بخشی گروه درمانی به شیوه شناختی ـ رفتاری بر کاهش احساس تنهایی و افزایش خودکارآمدی عمومی بیماران مبتلا به افسردگی اساسی
  620. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:اثربخشی آموزش گروهی ابراز وجود برکاهش اضطراب ،پرخاشگری وفرسودگی شغلی
  621. دانلود پایان نامه:اثربخشی برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی (MBSR) بر کیفیت زندگی، استرس ادراك شده و بهزیستی روان شناختی بیماران قلبی-عروقی
  622. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:اثربخشي رواندرماني حمايتي گروهي بر اميد به زندگي و سازگاري روانشناختي مادران کودکان سرطاني
  623. دانلود پایان نامه:اثربخشی معنا درما ني گروهی بر کیفیت زندگی وتغییرسبک دلبستگی ناایمن بر روی سالمندان شهر رشت
  624. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:اثربخشی واقعیت درمانی بر کاهش کمرویی و نارسایی هیجانی دانش آموزان
  625. دانلود پایان نامه:ارتباط وابستگی به اینترنت با گرایش به غرق وجذب شدن در محیط مجازی در کاربران اینترنتی شهرهای فردوس و سرایان سال 91-90
  626. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی اثر آموزش زندگی خانوادگی ( F.L.E ) در تغییر سبک فرزندپروری مادران دارای پسر نوجوان
  627. دانلود پایان نامه:بررسي اثر درمان فراشناختي در افزايش عزت نفس و کاهش پرخاشگري نوجوانان بزه کار
  628. پایان نامه ارشد:بررسی اثربخشی شناخت درمانی در کاهش نگرش‌های ناکارآمد و باورهای مرتبط با مواد در افراد دچار سوء مصرف مواد مخدر شهر ايلام
  629. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی اثربخشی هوش معنوی و ذهن آگاهی بر بهزیستی روان‌شناختی و امید به زندگی در بیماران سرطانی شهرخرم آباد
  630. دانلود پایان نامه:بررسی ارتباط بین جهت گیری مذهبی، سلامت معنوی با مهارت ابراز وجود (قاطعیت) در بین معتادين كمپ اعتياد شهر ايلام
  631. دانلود پایان نامه:بررسی ارتباط ارضاء نیازهای بنیادی روانی و طرح واره ­های ناسازگار اولیه با اختلال تنظیم هیجانی دانشجویان کارشناسی دانشگاه بوعلی سینا همدان
  632. پایان نامه ارشد:بررسی ارتباط استرس شغلی و سلامت روان با تاکید بر نقش واسطه­ ای راهبردهای مقابله­ ای در کارمندان سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان
  633. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی ارتباط اضطراب و استرس اجتماعی با احساس تعلق نوجوانان پسر و دختردر مقطع تحصیلی متوسطه دوم به مدرسه در شهر بندرعباس
  634. پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی ارتباط آلکسی تایمیا، تیپ شخصیتیD با سبک‌هاي ابراز هیجان
  635. پایان نامه ارشد:بررسی ارتباط بهداشت روانی و پیشرفت تحصیلی در گروهی از دختران دوره راهنمایی با در نظر گرفتن وضعیت اشتغال مادران؛ شیراز1393
  636. پایان نامه کارشناسی:بررسی ارتباط بهزیستی ذهنی با عملکرد شغلی و کیفیت زندگی کارکنان بندر شهیدرجایی
  637. پایان نامه:بررسی ارتباط بین ابعادسه گانه شخصیتی عزت نفس،خودکنترلی وخودکارآمدی بامیزان خلاقیت دردبیران (مطالعه موردی: مدارس متوسطه شهرمیناب)
  638. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی ارتباط بین ادراک از خدا و هویت اجتماعی در سبک زندگی دانشجویان وکارکنان دانشگاه آزاد اسلامي‌ واحد دره شهر
  639. دانلود پایان نامه :بررسي ارتباط بين مديريت دانش و بازاريابي ارتباط‌مند با مديريت ارتباط با مشتري در بين كارمندان بانك‌هاي شهرستان سپيدان
  640. پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی ارتباط بین مسئولیت‌پذیری و کمال‌گرایی با جهت‌گیری هدف در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارسنجان
  641. دانلود پایان نامه:بررسی ارتباط بین هوش هیجانی وحمایت اجتماعی با سلامت روان در سالمندان شهر بندرعباس
  642. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی ارتباط راهبردهای یادگیری خودتنظیمی وباورهای انگیزشی با پیشرفت تحصیلی دانش ­آموزان سوم متوسطه ناحیه 2 شهر بندرعباس در سال تحصیلی 92-91
  643. پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی ارتباط عزت نفس وخلاقیّت با تعصّب در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرجاسک
  644. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی ارتباط نا سازگاری های زناشویی با مشکلات رفتاری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پسر مقطع دبیرستان شهرستان رفسنجان
  645. دانلود پایان نامه:بررسی ارتباط ی جهت گیری مذهبی با تعارضات زناشویی و الگوهای ارتباطی در بین زوجین
  646. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی عدالت سازمانی و شیوه های حل تعارض (بین فردی ) با رضایت شغلی کارکنان سیمان هرمزگان
  647. پایان نامه ارشد:بررسی عملکرد حافظه­ ی بینایی در بین گروهی از جمعیت شهری و روستایی (استان فارس، 1392)
  648. پایان نامه:بررسی مقایسه ای روشهای حل تعارض زناشویی و شیوه ­های فرزندپروری در پرستاران شیفت در گردش و شیفت ثابت بیمارستان های دولتی بندرعباس
  649. پایان نامه ارشد:بررسی مقایسه ای سبک های یادگیری،تاب آوری و مهارت های حل مسئله در شطرنجبازان حرفه ای و غیر حرفه ای
  650. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی مقایسه ای کیفیت زندگی وتن انگاره درمیان زنان با وضع حمل طبیعی وسزارین
  651. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی مقایسه ای نظام ارزش‌ها در خانواده‌های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده‌های معمولی
  652. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی مقایسه‌ای تدریس اثربخش از دیدگاه معلمان و دانش­ آموزان مقطع متوسطه شهر ایلام
  653. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی میزان شیوع افسردگی و عوامل مؤثر بر آن در بیماران مصروع شهر بندرعباس
  654. دانلود پایان نامه:بررسی نقش طرح واره­ های ناسازگار اولیه درپیش­ بینی رفتارهای پرخطر دانش­ آموزان
  655. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی نیمرخ روانی والدین با و بدون کودک عقب مانده ذهنی بر اساس پرسشنامه چند محوری میلون در تبریز در سال 1394-1393
  656. دانلود پایان نامه: بررسی ویژگی های روان سنجی پرسشنامه استرس و ارتباط آن با پرسشنامه سلامت عمومی
  657. دانلود پایان نامه:پیش بینی انگیزش تحصیلی دانش آموزان بر اساس هوش معنوی و رضایت زناشویی مادر
  658. دانلود پایان نامه:پیش بینی عملکرد شغلی کارکنان بر اساس توانمند سازی ، رفتار شهروندی سازمانی و سرمایه های روانشناختی
  659. پایان نامه ارشد:پیش بینی موفقیت شغلی بر مبنای عوامل ویژگی شخصیتی سرشت و منش در کارکنان پروازی و زمینی یک شرکت هواپیمایی
  660. دانلود پایان نامه:پيش‌بيني بهزيستي روانشناختي بر اساس تاب‌آوري و اميد به زندگي در بيماران ديابتي با آسيب شبكيه چشم
  661. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:پیش‌بینی تاب‌آوری بر اساس سبک‌های فرزندپروری و هوش هیجانی دانش‌آموزان دبیرستان‌های شهر سیرجان
  662. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:تأثیر قصه گویی بر علائم رفتار لجبازی ـ نافرمانی کودکان
  663. پایان نامه ارشد:تأثير مشاوره تحصیلی بر انگیزش تحصیلی ، هویت فردی و بهداشت روان در دانش‌آموزان متوسطه پسر شهرستان باوی
  664. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:تاثیر موسیقی درمانی بر کاهش افسردگی سالمندان ساکن در خانه سالمندان استان ایلام
  665. دانلود پایان نامه:تبیین نقش واسطه ای مهارت های مقابله ای در ارتباط بین سبک های دلبستگی و تاب آوری
  666. پایان نامه ارشد:تعیین اثربخشی آموزش مهارت های مقابله و مدیریت استرس بر افزایش عملکرد تحصیلی دانشجویان رشته پرستاری دانشگاه آزاد اسلامی
  667. دانلود پایان نامه:تعیین ارتباط صفات شخصیت، سبک ها و ابعاد دلبستگی با راهبردهای شناختی تنظیم هیجان در دانش آموزان دوره دوم متوسطه شهرستان مهریز
  668. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:تعیین سهم تاب آوری، شدت و مدت درد درکیفیت زندگی بیماران مبتلا به درد مزمن
  669. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد :ارتباط ابعاد کمال گرایی با باورهای معرفت شناختی
  670. پایان نامه ارشد: ارتباط استرس شغلی، تعهد سازمانی و تفکر سازنده با فرسودگی هیجانی پرستاران شاغل در بیمارستان دولتی استان هرمزگان
  671. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:ارتباط انگیزش و خودپنداره تحصیلی با اضطراب امتحان در دانش آموزان مقطع متوسطه بخش رودخانه
  672. پایان نامه:ارتباط انگیزه پیشرفت، سبک های اسنادی و خودکارآمدی تحصیلی با انگیزش تحصیلی دانش آموزان دختر و پسر مقطع متوسطه شهرستان حاجی آباد
  673. پایان نامه ارشد:ارتباط بین مؤلفه‌های جنسی و مهارت‌های ارتباطی با رضایت زناشویی در زنان متأهل شهر گچساران
  674. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:ارتباط بین باورهای غیر منطقی و افکار خودآیند منفی با گرایش به رفتارهای پر خطر در دانش آموزان دختر
  675. پایان نامه ارشد:ارتباط بین باورهای فراشناختی با میزان سازگاری فردی – اجتماعی وشادکامی نوجوانان
  676. پایان نامه ارشد:ارتباط بين سبك هاي مقابله با استرس و خودكارآمدي عمومي با رضايت شغلي بهورزان زن و مرد خانه هاي بهداشت مركز بهداشت شهرستان دزفول
  677. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:ارتباط بین شیوه های فرزندپروری و درگیری والدین در امور تحصیلی با عملکرد تحصیلی دانش آموزان پسر و دختر مقطع راهنمایی شهرستان بندرعباس
  678. پایان نامه ارشد:ارتباط بین هوش معنوی و شادکامی با رفتار شهروندی سازمانی کارکنان کارخانه قند اقلید
  679. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:ارتباط بین ویژگی های شخصیتی و هوش هیجانی با رفتار رانندگی رانندگان اتوبوس های بین شهری
  680. دانلود پایان نامه:ارتباط تسهیم دانش با عملکرد شغلی کارکنان اداره کل تعاون کار و رفاه اجتماعی استان اصفهان
  681. پایان نامه ارشد:ارتباط خلاقیت سازمانی و ویژگی­ های جمعیت­ شناختی با بهره ­وری وظایف سازمانی کارکنان اداره کل آموزش و پرورش استان فارس
  682. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:ارتباط خود کنترلی و عملکرد خانواده با سازگاری اجتماعی بین دانش‌آموزان دبیرستانی شهرستان آباده
  683. پایان نامه ارشد:ارتباط خودکنترلی و سبک­های فرزندپروری با بهزیستی روانشناختی در بین دانش­ آموزان دبیرستانی شهرستان آباده
  684. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:ارتباط رگه های شخصیت بهبود یافتگان(گروه یاور) و بهبود نایافتگان (گروه در حال بهبود) اعتیاد در مرکزTC به کمک آزمون TCI
  685. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:ارتباط سبک فرزندپروری والدین با هوش هیجانی و پرخاشگری در نوجوانان دختر
  686. دانلود پایان نامه :ارتباط سبک های دلبستگی و سبک های هویت با کفایت اجتماعی دانش آموزان دبیرستان
  687. پایان نامه ارشد»ارتباط عملکرد خانواده و سبک های دلبستگی بر سازگاری اجتماعی دانش آموزان دختر و پسر مقطع متوسطه بندرعباس
  688. پایان نامه کارشناسی ارشد:ارتباط فرهنگ سازمانی با رضایت شغلی و فرسودگی شغلی معلمان شهر لنده
  689. دانلود پایان نامه کاشناسی ارشد:ارتباط ناگویی هیجانی و درون/برون گرایی با رضایت زناشویی
  690. پایان نامه ارشد:ارتباط هوش هیجانی و باورهای غیر منطقی با سلامت روان در دبیران دوره راهنمایی
  691. دانلود پایان نامه:ارتباط هوش هيجاني و رضايت شغلي با رفتار شهروندي سازمانی کارکنان امور مالی دانشگاه علوم پزشکی فارس
  692. پایان نامه ارشد:ارتباط ویژگی های شغلی و شخصیتی با میزان تعهد سازمانی در بین کارکنان مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران
  693. دانلود پایان نامه:ارتباط ویژگی­های شخصیتی و مدیریت تعارض مدیران در هیأت‌های ورزشی استان فارس
  694. دانلود پایان نامه:ارتباط ی ویژگی های شخصیتی و سبک های دلبستگی با خوش بینی
  695. پایان نامه ارشد:ارتباط­ ی بین شیوه فرزندپروری والدین با عملكرد تحصيلي فرزندان آن­ها – مورد مطالعه: والدین پایه دوم(هشتم) دوره­اول مقطع متوسطه­ ی شهر ايلام
  696. پایان نامه ارشد:ارتباط­ ی شیوه­ های فرزند­پروری و ویژگی­های شخصیت با تاب آوری در دوره نوجوانی
  697. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:ارتباط­ ی مولفه‌های هوش‌هیجانی و مولفه‌های یادگيری خود تنظيمی و زندگی در دو منطقه اقتصادی- اجتماعی6 و11با اهمال‌کاری تحصیلی
  698. دانلود پایان نامه :ساخت و استانداردسازی آزمون مهارت های شناختی و فراشناختی دانشجویان و ارتباط این مهارت ها با انگیزۀ پیشرفت تحصیلی
  699. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:سنجش میزان آشنایی مردم با برنامه «پزشک خانواده» در وسایل ارتباط جمعی
  700. پایان نامه ارشد:مطالعه­ ی برانگیختگی،خوشایندی و غلبه­­ ی کلمات به­ کار برده شده در عناوین مشترک تارنماهای فارسی زبان داخل و خارج از کشور و تعیین ارتباط­ ی آن با برانگیختگی، خوشایندی و غلبه‌ی کل عنوان خبر
  701. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:مقایسه ابعاد سرشت و منش شخصیت افراد اقدام کننده به خودکشی با افراد بهنجار در چارچوب مدل زیستی روانی کلونینجر
  702. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:مقایسه ادراک و حافظه بینایی و شنیداری کودکان کم توان ذهنی آموزش پذیر دختر با و بدون معلولیت جسمی حرکتی
  703. پایان نامه ارشد:مقایسه اضطراب اجتماعی، تصور بدنی و اُمید به زندگی در زنان و مردان متقاضی جراحی زیبایی با افراد عادی
  704. پایان نامه ارشد:مقایسه انگیزه پیشرفت، خلاقیت و عملکرد تحصیلی در دانش ­آموزان تیزهوش و عادی شهر ایلام
  705. دانلود پایان نامه:مقایسه حافظه کوتاه مدت،دقت و تمرکزحواس کودکان 10 و11ساله موسیقی آموخته و نیاموخته
  706. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:مقایسه حمایت اجتماعی، راهبردهای مقابله ای، و سلامت روانی معتادان گمنام با معتادان تحت درمان با متادون در شهرستان قروه(استان کردستان)
  707. پایان نامه ارشد:مقایسه سبک های والدینی،کیفیت زندگی و ابعاد شخصیت سرشت ومنش در افراد مبتلا به اختلال هویت جنسی و افراد بهنجار
  708. دانلود پایان نامه:مقایسه سبک‌های دلبستگی و عزت نفس در زنان متقاضی طلاق و زنان عادی
  709. پایان نامه ارشد:مقایسه سبک‌های دلبستگی، مهارت‌های مقابله‌ای، طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه و تاب‌آوری درافراد مبتلا به سوء مصرف مواد با افراد غیر مبتلا
  710. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:مقایسه سلامت روان و سازگاری زناشویی مادران کودکان اتیسم و مادران کودکان عادی 5 تا 12 سال شهرستان بندرعباس
  711. دانلود پایان نامه:مقایسه طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه و تحریف‌های شناختی در بیماران سرطانی با افراد عادی
  712. پایان نامه ارشد:مقایسه عملکردهای اجرایی در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنیا بدون علایم روانپریشی، افسردگی اساسی بدون علایم روانپریشی و افراد بهنجار در شیراز (1391)
  713. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:مقایسه کیفیت زندگی، معنای زندگی، تصویر بدنی و سلامت روان در دو گروه زنان یائسه و غیر یائسه با تأکید بر میزان تحصیلات آنان در شهر تهران
  714. پایان نامه ارشد:مقایسه میزان افسردگی و اضطراب در بین معلمان زن زن مدارس استثنایی و عادی در شهر کرج
  715. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:مقایسه همبستگی خانوادگی، سلامت روانی و جهت گیری مذهبی در دختران فراری و عادی شهر تهران
  716. پایان نامه ارشد:مقایسه ویژگی‌های شخصیت و عملکرد تحصیلی در دانشجویان تحت حمایت کمیته امداد امام خمینی و دانشجویان عادی
  717. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:مقایسه ویژگی‌های شخصیتی افراد بزهکار و غیر بزهکار
  718. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:مقایسه ی ابعاد کمال گرایی،سیستم های مغزی رفتاری و تاب آوری در بیماران عروق کرونر و افراد عادی
  719. دانلود پایان نامه :مقایسه ی شیوه‌های فرزندپروری وسلامت روان مادران کودکان مبتلا به اختلالات رفتاری و مادران کودکان بهنجار5تا 12 ساله شهرستان بندر لنگه وبندرکنگ
  720. پایان نامه ارشد:نقش خودکارآمدی، شادکامی و درگیری والدین در امور تحصیلی به عنوان پیش بینی کننده های پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دختر پایه اول دبیرستان شهر بندرعباس
  721. پایان نامه ارشد:نقش واسطه ای انگیزش شغلی در ارتباط بین ویژگی های شغلی و اهمال کاری شغلی
  722. پایان نامه ارشد:بررسی نقش هوش معنوی و راهبرد های یادگیری خودتنظیمی بر عملکرد تحصیلی دانشجویان پسر دانشگاه فرهنگیان شهید بهشتی بندرعباس
  723. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:تاثیر بازخورد معلم(نوشتاری و کلامی) در ارزشیابی های تکوینی بر خودکارآمدی و میزان استفاده از راهبردهای یادگیری خودتنظیم
  724. پایان نامه ارشد:ارتباط ابعاد جهت گیری مذهبی و هوش هیجانی با رضایتمندی زناشویی
  725. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:تهیّه و هنجاریابی آزمون سازگاری تحصیلی در دانشجویان
  726. پایان نامه ارشد: مقایسه اثربخشی و تداوم تأثیر درمان فراشناختی و طرح­واره درمانی بر کاهش علائم و کیفیت زندگی و سلامت اجتماعی دانشجویان مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی
  727. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : اثر بخشی آموزش خانواده بر دیدگاه تربیتی مادران
  728. دانلود پایان نامه : اثر بخشی روش تدریس مبتنی بر یادگیری ترکیبی بر انگیزش پیشرفت و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان دختردوره ابتدایی
  729. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : اثربخشی آموزش تاب­آوری برمیزان پرخاشگری و احساس تنهایی دانش آموزان
  730. دانلود پایان نامه : اثربخشی آموزش تنظیم هیجان بر شایستگی اجتماعی کودکان پیش دبستانی
  731. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : اثربخشی دوره آموزش ضمن خدمت فاوا برای معلمان دوره متوسطه
  732. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : ارزیابی کتابخانه های دانشکده های دانشگاه آزاد اسلامی
  733. دانلود پایان نامه : اسیب شناسی موانع پژوهش از دیدگاه اعضای هیأت علمی دانشگاه فرهنگیان
  734. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : امکان سنجی آموزش های مهارتی محصول محور در سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور
  735. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی میزان بهره‌گیری از رسانه‌های آموزشی در فرایند یاددهی- یادگیری از نظر معلمان دینی
  736. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:تأسیس وراه اندازی مهدکودک وآمادگی
  737. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد :هنجار يابي پرسشنامه افسردگي كودكان ماريا كواس بر روي كليه دانش آموزان دختر و پسر مقطع راهنمايي شهرستان تربت حيدريه در سال 84 ـ 83
  738. پایان نامه ارشد: تاثيرآموزش مدیریت استرس مبتني بر ذهن آگاهی بر افزایش سلامت روانی دانش آموزان دختر همدان
  739. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته علوم تربیتی : بررسي تاثير هوش معنوي بركيفيت مراقبت پرستاري بيمارستانهاي آموزشي و درماني شهر بندرعباس
  740. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی تآثیر یادگیری مشارکتی و یادگیری انفرادی بر یادسپاری اطلاعات علمی درس علوم تجربی دانش آموزان دختر پایه ششم ابتدایی شهرپیرانشهر
  741. دانلود پایان نامه : بررسی تطبيقی مبانی، اصول و شاخصه‌های اصلی نظريه‌های مردم‌سالاری دينی از منظر امام خمينی(ره)و مصباح یزدی و ليبرال دموكراسی از منظرمصطفی ملکیان ومجتهدی شبستری
  742. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی تطبیقی مفهوم ،اهداف،اصول و روش های تربیت معنوی از دیدگاه علامه طباطبایی و دیوید کار
  743. دانلود پایان نامه : بررسي ارتباط بین ویژگی های شخصیتی معلمان (درون گرایی و برون گرایی ) با پيشرفت تحصيلي دانش آموزان پايه پنجم دوره ابتدایی شهر مياندوآب در سال تحصيلي 91-90
  744. پایان نامه ارشد : بررسی ارتباط ادراک معلمان ابتدائی ازغنی سازی شغلی باانگیزش شغلی آنان(مطالعه موردی:مدارس ابتدائی شهرستان شهریار)
  745. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی ارتباط بین سبک رهبری مدیران آموزشی بابهداشت روانی دبیران دبیرستانهای
  746. دانلود پایان نامه : بررسی ارتباط بين مدل تعالی سازمانی (EFQM) و عملکرد آموزش و پرورش شهرستان جغتای
  747. پایان نامه ارشد : بررسی ارتباط بین مهارت های ارتباطی معلمان و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دوره دوم مقطع متوسطه ناحیه 2 شهر بندرعباس
  748. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی ارتباط بین هوش فرهنگی با تعهد سازمانی در معلمان زن مقطع ابتدایی مدارس دولتی شهر مشهد در سال تحصیلی 94-1393
  749. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی ارتباط هوش معنوی و سازگاری با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دختر مقطع متوسطه شهرستان قلعه گنج
  750. پایان نامه ارشد : بررسی ارتباط سبک های اسنادی با پیشرفت تحصیلی و عزت نفس در دانش‌آموزان دبیرستان های دخترانه شهرستان رودان
  751. دانلود پایان نامه : بررسی ارتباط هوش معنوی و سازگاری با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دختر مقطع متوسطه شهرستان قلعه گنج
  752. دانلود پایان نامه : بررسی ارتباط ی بکارگیری فناوری اطلاعات با رضایتمندی دانشجویان دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه
  753. دانلود پایان نامه : تمركز زدايي در آموزش و پرورش
  754. دانلود پایان نامه : بررسی کارایی درونی مقطع آموزش ابتدایی استان ایلام طی سال های 1384 تا 1389 در مقایسه با اهداف پیش بینی شده در برنامه ملی آموزش برای همه(E.F.A ).
  755. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی کیفیت خدمات مجتمع های آموزشی وپرورشی نواحی 1 و 2 شهرستان اردبیل
  756. پایان نامه :بررسی مقایسه ای سنجش مهارت های فراشناختی دانش آموزان دختر و پسر مقطع متوسطه ناحیه 3
  757. دانلود پایان نامه : بررسی میزان اعتماد به مدیریت در بین آموزگاران مدارس ابتدایی شهرستان میناب
  758. دانلود پایان نامه : بررسی نقش اعتیاد به فناوری اطلاعات بر راهبردهای خود تنظیمی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان شهر بندرعباس
  759. دانلود پایان نامه : بررسی نقش کلاسهای تولید محتوای الکترونیکی برگزار شده در شیوه تدریس معلمان مشمول طرح شهرستان چايپاره
  760. دانلود پایان نامه : بررسي نقش مباني فكري و عقيدتي القاعده در اقدامات تروريستي در جهان
  761. دانلود پایان نامه : بررسی نگرش دانشجویان دانشگاه مازندران نسبت به فعالیت‏های فرهنگی و هنری و میزان مشارکت آن‏ها در این فعالیت‏ها
  762. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : نیـــاز اطلاعاتـــی و رفتار اطلاع یابی نمایندگان دوره نهم مجلس شورای اسلامی ، ازکتابخانه ها ومراکز اطلاع رسانی
  763. پایان نامه ارشد : بررسی و مقایسه اثربخشی و کارآیی مدیران انتصابی و انتخابی از نظر میزان برخورداری از مهارت های مدیریتی ( انسانی – فنی- ادراکی)
  764. دانلود پایان نامه : تاثیر مدیریت دانش بر کارآفرینی سازمانی در شرکت ایران خودرو
  765. پایان نامه : تحلیل سوره مبارکه انشراح بر اساس مدل ارزشیابی سیستمی CIPPO به منظورتدوین منشور تربیتی مدیریتی جهت استفاده مدیران دستگاه آموزش و پرورش
  766. پایان نامه ارشد : تحلیل محتوای کتاب تعلیمات اجتماعی پایه های چهارم و پنجم مقطع ابتدایی بر اساس مهارت های فراشناخت
  767. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : تحلیل محتوایی مفاهیم و مضامین اخلاقی در قرآن کریم وکاربردهای آن در طراحی یک نظام تربیتی آموزشی
  768. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : ارتباط خودکارآمدی ، توانایی فراشناختی و انگیزش تحصیلی با عملکرد ریاضی دانش آموزان دبیرستانی منطقه ی شیبکوه
  769. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : ارتباط ي بين فرهنگ سازماني و بهره وري منابع انساني در اداره ي آموزش و پرورش منطقه 6 تهران
  770. پایان نامه دکتری : مدل سازی کاهش نابرابری های آموزشی مناطق آموزش و پرورش استان آذربايجان غربي به منظور نیل به توسعه پایدار آموزشی
  771. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : مطالعه تطبيقي ديدگاه سنت گرايان و پساساختارگرايان در باب امكان علم ديني
  772. دانلود پایان نامه: مطالعۀ نقش آموزش پیش­ دبستانی در تحول شناختی دانش­آموزان پایۀ اول ابتدایی
  773. دانلود پایان نامه : مقایسه تاثیر آزمایشگاه حقیقی و مجازی بر یادگیری علوم تجربی
  774. دانلود پایان نامه : مکانیابی ایستگاههای کمک رسانی و تخصیص صحیح نیروی امداد برای واکنش در زمان زلزله در ایران
  775. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد :نقش تاب آوری، خودکارآمدی و امیدواری در پیش بینی شادکامی دانش آموزان مقطع متوسطه
  776. پایان نامه : نیاز سنجی آموزش ضمن خدمت آموزگاران مدارس ابتدایی شهرستان بستک
  777. دانلود پایان نامه : ویژگی های روانسنجی پرسشنامه سازگاری و ارتباط آن با هوش هیجانی دختران دبیرستانی شهر بابل
  778. پایان نامه ارشد : تدوین نقشه استراتژی جهاد دانشگاهی استان سمنان با رویکرد اقتصاد مقاومتی
  779. پایان نامه ارشد: ارتباط ساده و چندگانه بین سبکهای عشق ورزی و ویژگیهای شخصیت با کیفیت زندگی
  780. پایان نامه ارشد: شناسايي آسيب هاي موجود در برنامه آموزش مهارت هاي زندگي نظام آموزش متوسطه
  781. پایان نامه ارشد: مقايسه اثر بخشي آموزش هوش هيجاني و مصون سازي در مقابله با استرس بر كيفيت زندگي و شادكامي زنان يائسه
  782. پایان نامه ارشد: هویت یابی در امتداد بی راهه ها (نیلوفرانی که در مرداب می رویند) مرکز نگهداری آموزشی و درمانی دختران فراری
  783. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسی اثربخشی آموزش نظریه انتخاب به شیوه ی گروهی بر افزایش تمایز یافتگی و صمیمیت دانشجویان متاهل دانشگاه غیرانتفاعی شاهرود
  784. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسی تاثیر درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد در افزایش خود کارمدی و عزت نفس افراد مبتلا به اعتیاد شیشه
  785. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: تأثير آموزش بهبود نگرشها و انتظارات جنسي بر ابعاد صميميت زوجين شهر اصفهان
  786. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: ارتباط بین رضایت زناشویی والدین و سلامت روان آنها برخود پنداره دانش آموزان دختر ناحیه 5 آموزش و پرورش شهر مشهد
  787. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : اثربخشی مشاوره گروهی بر اساس منابع تکوین خود بر افزایش ابراز وجود معتادان
  788. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی اثربخشی آموزش های ضمن خدمت کارکنان و عوامل مؤثر بر آن در بانک رفاه
  789. پایان نامه ارشد : بررسی اثربخشی مشاوره ی گروهی مبتنی بر رویکرد ارتباطی ستیر بر فرسودگی زناشویی
  790. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسي ارتباط بين فرسودگي شغلي و طلاق عاطفي بين مديران سازمان صنعت معدن و تجارت
  791. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی تأثیر آموزش مدارا با رویکرد اسلامی بر افزایش صمیمیت
  792. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی ارتباط بین حل مسئله ،مهارتهای زندگی و سلامت روان دانش آموزان مقطع متوسطه
  793. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی ارتباط بین سبک های دلبستگی و عزت نفس با رضایت زناشویی دانشجویان متاهل
  794. پایان نامه ارشد : بررسی ارتباط بین هوش هیجانی معلمان زن با خشونت اعمال شده علیه آنان
  795. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی مقایسه ای سبک های دلبستگی و تمایل به طلاق با کنترل سر سختی روان‌شناختی
  796. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد :بررسی نقش تجربه خشونت دوران کودکی در الگو‏های رفتاری خشونت
  797. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی نقش عوامل پیش بینی کننده ی حمایت استقلال طلبانه والدین در نیازهای اساسی
  798. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : ارتباط تعارض کار خانواده و کیفیت زندگی کاری با تعهد سازمانی در کارکنان
  799. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : ارتباط خودکارآمدی،اهمال کاری و اضطراب امتحان با پیشرفت تحصیلی در بین دانش آموزان
  800. پایان نامه ارشد:بررسی تاثیر بیوفیدبک تراپی بر دامنه حرکتی مفاصل دست در بیماران سکته مغزی
  801. پایان نامه ارشد: دیدگاه مدیران و کتابداران دانشگاه آزاد اسلامی استان گیلان در مورد ایجاد کتابخانه دیجیتال
  802. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:تاثیر نظریه برچسب زنی بر بزهکاری اطفال
  803. دانلود پایان نامه کارشناسی:بررسی ارتباط ترتیب تولد و سبک فرزند پروری کودکان خانواده های آسیب دیده از طلاق شهر شاهرود
  804. دانلود پایان نامه کارشناسی:بررسی بین ویژگی های شخصیت و مکانیسم های دفاعی در دانشجویان شهرستان شاهرود در سال 1394
  805. دانلود پایان نامه کارشناسی:بررسی ارتباط بین سبک دلبستگی و رضایت زناشویی در زوجین دارای فرزند و بدون فرزند شهر شاهرود
  806. دانلود پایان نامه :اثرات درمان نوروسايكولوژي در كارآمدي خواندن دانش‌آموزان مبتلا به نارسا خواني تحولي
  807. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:سلامت عمومی و بررسی عوامل فشارزا دانشجویان مقیم خوابگاه
  808. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:تحلیل محتوای برنامه ­های رادیویی شبکه فرهنگ صدای جمهوری اسلامی ایران در سال 1391 پیرامون موضوع کتاب و کتاب­خوانی
  809. دانلود پایان نامه :تحلیل محتوای کتاب های مطالعات اجتماعی و جغرافیا دوره اول متوسطه بر اساس مولفه های آموزش جهانی
  810. دانلود پایان نامه:مقایسه ی ویژگیهای شخصیتی، سبکهای مقابله ای و میزان استرس والدین نوجوانان دارای اختلال سلوک با والدین نوجوانان عادی
  811. دانلود پایان نامه : تأثیر انجام ماساژ نوزاد بر میزان دلبستگی پدر با نوزاد – یک کارآزمایی بالینی شاهددار تصادفی
  812. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی اثربخشی مشاوره گروهی عقلانی-عاطفی-رفتاری بر افزایش عزت نفس و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دختر شهر بندرعباس
  813. دانلود پایان نامه:تعیین ارتباط و سهم پیش بینی کنندگی تاثیر هوش معنوی و عمل به باورهای دینی بر تنظیم هیجان شناختی در زنان باردار
  814. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:کشف فرآیند بازگشت بیماران سوختگی به جامعه و ارائه یک مدل
  815. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:مقایسه خود کنترلی و سیستم بازداری/ فعال سازي رفتاری در دو گروه افراد نابینا و عادی
  816. دانلود پایان نامه :نقش میانجیگر طرحواره های ناسازگار اولیه در ارتباط بین صفات شخصیت و بهزیستی ذهنی در دانشجویان
  817. دانلود پایان :بررسي علايم تقليدي (تمارض) در مراجعه كنندگان به بخش معاينات روانپزشكي قانوني تهران از اسفند 1388 لغايت اسفند ماه 1389
  818. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:ارتباط بين جو سازمانی بر رضایت شغلی و بهداشت روانی کارکنان شرکت پتروشیمی شهر شیراز
  819. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی اثربخشی آموزش مولفه های هوش هیجانی بر استرس والدگری مادران با کودکان معلولیت جسمی –حرکتی شهرستان زنجان سال تحصیلی 93-9
  820. دانلود پایان نامه:ﺑﺮرﺳﯽ اﺛﺮﺑﺨﺸﯽ و ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ دو ﻣﺪاﺧﻠﻪ آﻣﻮزش ﮔﺮوﻫﯽ ﻃﺮحوارهﻣﺤﻮر و ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽﻣﺤﻮر در اﻓﺰاﯾﺶ رﺿﺎﯾﺖ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ
  821. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:ﺑﺮرﺳﯽ ﺑﯿﻦ ﻗﻮﻣﯿﺘﯽ ﻧﻘﺶ ﺳﺒﮏ ﻓﺮزﻧﺪ ﭘﺮوري در ﺷﮑﻞ ﮔﯿﺮي ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ
  822. دانلود پایان نامه:بررسی ارتباط بین استرس شغلی با فرسودگی شغلی کارکنان ادارات شهرستان سرپل ذهاب
  823. دانلود پایان نامه:بررسی میزان اثربخشی روش تدریس بدیعه پردازی و روش رایج،بریادگیری ویادداری وانگیزش پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پایه ششم درس علوم تجربی شهرستان سرپل ذهاب
  824. دانلود پایان نامه:بررسی راههای استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) در مدارس مقطع راهنمایی و متوسطه از دیدگاه دبیران زن و مرد شهرستان سرپل ذهاب در سال تحصیلی94-93
  825. دانلود پایان نامه:بررسی تأثیر ومقایسه آموزش به شیوه دیداری وشنیداری بر میزان یادگیری مهارت های اجتماعی دانش آموزان پسر پایه پنجم ابتدایی شهرستان سرپل ذهاب
  826. دانلود پایان نامه کارشناسی:بررسی ارتباط بین سبک های های یادگیری با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دختر وپسر پایه دوم مقطع متوسطه شهرستان سرپل ذهاب در سال1392
  827. دانلود پایان نامه :بررسي ارتباط سبك هاي مديريتي مديران با تعهد سازماني و رضايت شغلي كاركنان ادارات شهرستان سرپل ذهاب
  828. دانلود پایان نامه:بررسی ابعاد رسانه ای فضای وایبر و اینترنت واثرات آن بر دانش آموزان مقطع متوسطه شهرستان سرپل ذهاب
  829. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسی تأثیر آموزش مهارت‌های ارتباطی بر سازگاری اجتماعی دختران دبیرستانی
  830. پایان نامه:اثربخشی آموزش راهبردهای فراشناختی بر حل مساله اجتماعی وعزت نفس دانش آموزان
  831. پایان نامه ارشد:بررسي تأثير رضايت شغلي و استفاده بهينه از زمان در كارمندان استانداري زنجان
  832. پایان نامه:بررسی تاثیر میزان استفاده از شبکه های اجتماعی مجازی بر منکرات اخلاقی دانش آموزان مقطع متوسطه ناحیه یک شهرکرمانشاه
  833. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسي ارتباط اختلالات رفتاري كودكان با بهداشت رواني والدين
  834. بررسی ارتباط استفاده مفرط از تلفن همراه، احساس تنهایی و سازگاری اجتماعی با انگیزش تحصیلی در دانشجویان
  835. پایان نامه ارشد:بررسی ارتباط بین تیپ شخصیتی A و B با بیماری دیابت نوع 2 در بیماران مراجعه کننده به مرکز دیابت کرمانشاه
  836. دانلود پایان نامه:بررسی ارتباط بین کمالگرایی و سرسختی با رضایت زناشویی در دانشجویان متاهل
  837. پایان نامه:بررسی ارتباط بین ویژگی های شخصیتی و سبک های حل مسأله با پرخاشگری در دانش آموزان دختر و پسر مقطع سوم دبیرستان های شهر تهران
  838. پایان نامه ارشد:بررسي ارتباط رضایتمندی زناشویی با رضایت شغلی و سلامت عمومی بین کارکنان بانک ملت
  839. دانلود پایان نامه:بررسي ارتباط سبكهاي دلبستگي با هويت فردي در دانشجويان دختر دانشگاه آزاد کرمانشاه
  840. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسي ارتباط سلامت روان و پایگاههای هویت و منبع کنترل با اختلالات تغذیه ای در زنان
  841. پایان نامه ارشد:بررسی ارتباط شوخ طبعی و تاب آوری با فرسودگی شغلی معلمان مقطع ابتدایی شهرستان کامیاران
  842. پایان نامه:بررسی ارتباط هوش معنوی و تاب آوری با سلامت روانی در مراجعین به مرکز مشاوره و دواير مددكاري کلانتری های شهر کرمانشاه
  843. پایان نامه ارشد:بررسی مقايسه ای اثربخشي درمان های شناختي-رفتاری،دارویی وتركيبي بر بهبود زنان مبتلا به اختلال افسردگی
  844. دانلود پایان نامه:بررسی مقایسه بین هوش هیجانی، هوش معنوی ،حمایت اجتماعی در پیشرفت تحصیلی بین دانشجویان دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات کرمانشاه
  845. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی مؤلفه های مدیریت کیفیت جامع و مدیریت منابع انسانی با رضایتمندی مشتری
  846. پایان نامه:بررسي نقش مشاوردرپيشرفت تحصيلي وسلامت رواني دانش آموزان ازديدگاه دبيران ودانش آموزان دبيرستان هاي دخترانه ي شهر پل دختر
  847. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی و مقاله بین خود پنداره دانشجویان دختر و پسر دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر
  848. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی ومقایسه نیمرخ شخصیتی معتادان NA وغیر NAمرد مقیم زندان کرمانشاه
  849. پایان نامه ارشد:اثربخشی آموزش ذهن آگاهی بر اضطراب و افسردگی و کاهش سردرد تنشی زنان شهر کرمانشاه
  850. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی احساس خود کارآمدی با سبک مقابله با استرس در همسران جانبازشاغل و غیر شاغل
  851. دانلود پایان نامه:بررسی ارتباط ویژگی های شخصیتی افراد معتاد به مواد مخدر براساسمدل پنج عاملی نئو
  852. دانلود پایان نامه:بررسي ارتباط ويژگي هاي شخصيتي با تعهد حرفه اي پرستاران زن و مرد بيمارستان امام علي(ع) كرمانشاه
  853. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:ارتباط سبک های دلبستگی و صمیمیت روانشناختی با تعارضات زناشویی
  854. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:تاثیر تئاتر درمانی بر مهارتهای اجتماعی افراد کم توان ذهنی
  855. پایان نامه ارشد:پیش بینی بهزیستی روانشناختی افراد بر اساس کیفیت زندگی و مهارت های مقابله ای در دانشجویان
  856. پایان نامه:پیش بینی رضایت زناشویی براساس خودکار آمدی و خلاقیت در میان زوجین مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر کرمانشاه
  857. پایان نامه:پیش بینی شادکامی،افزایش صمیمیت و رضایت از زندگی زناشویی در بین زوجین دانشجو دانشگاه کردستان
  858. دانلود پایان نامه:تاثير آموزش گروهي جرأت ورزي و مديريت خشم بر سلامت روانشناختي وميزان مديريت خشم دانش آموزان
  859. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:تاثیر شبکه اجتماعی وایبر بر عملکرد تحصیلی
  860. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:تاثیربازی درمانی گروهی در قلدری و خود پنداره دانش آموزان دختر راهنمایی
  861. پایان نامه ارشد:ارتباط استرس ادراک شده و فرسودگی شغلی با سازگاری زناشویی در معلمان شهر سنندج
  862. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:ارتباط باور های غیر منطقی و تیپ های شخصیتی با انتظار از ازدواج در دانشجویان
  863. پایان نامه ارشد:ارتباط بین وابستگی خاص نسبت به همسر و سبک های دلبستگی با رضایت زناشویی در دانشجویان متاهل دانشگاه آزاد اسلامی واحدکرمانشاه
  864. پایان نامه:ارتباط بین ویژگی های شخصیتی، جهت گیری مذهبی (درونی _ بیرونی) با راهبرد های تنظیم هیجانی در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی کرمانشاه
  865. دانلود پایان نامه:ارتباط پنج عامل بزرگ شخصیت و سبک های مقابله ای با افسردگی زناشویی در زنان متاهل کارمندان شهرستان اسلام آباد غرب
  866. پایان نامه ارشد:ارتباط خصومت و خشم با بیماری عروق کرونر قلب در بیماران مراجعه کننده به بیمارستان امام علی (ع) کرمانشاه و مقایسه آن با افراد غیر بیمار
  867. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:ارتباط دینداری و نگرش مذهبی با سلامت روان نوجوانان دختر شهر کرمانشاه
  868. دانلود پایان نامه:ارتباط سبك‫هاي دلبستگي، كيفيت دوستي و حمايت اجتماعي در دانشجويان دختر و پسر
  869. پایان نامه ارشد:ارتباط سلامت روانی با هوش هیجانی و هوش معنوی در بین کارکنان کمیته امداد شهرستان کرمانشاه
  870. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:ارتباط کمال گرایی و حرمت خود با پیشرفت تحصیلی در دانش آموزان دبیرستانی
  871. دانلود پایان نامه:ارتباط معنایابی در زندگی و اضطراب مرگ در سالمندان کانون بازنشستگان آموزش و پرورش شیراز
  872. دانلود پایان نامه:ارتباط ویژگی های شخصیتی و کمالگرایی با انگاره پردازی خودکشی در بیماران افسرده شهر کرمانشاه
  873. پایان نامه:ارتباط ویژگی های شخصیتی و کمالگرایی با انگاره پردازی خودکشی در بیمارن افسرده شهر کرمانشاه
  874. پایان نامه ارشد:مقایسه سبک های دلبستگی و تمایز یافتگی در دختران با نشانگان ضربه عشق و دختران عادی
  875. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:مقایسه ی نگرش به ازدواج و طلاق دانش آموزان متوسطه دختر و پسر
  876. پایان نامه ارشد:نقش پیش بینی کنندگی انعطاف پذیری شناختی و هوش معنوی در خوشنودی زناشوی در دانشجویان متأهل دانشگاه آزاد واحد شهرستان کنگاور
  877. دانلود پایان نامه:همه گیر شناسی اختلالهای روانی در بین سارقین دستگیر شده در پلیس آگاهی استان کرمانشاه
  878. پایان نامه:بررسی نقش آموزش‌های الکترونیکی کارکنان بر میزان رضایت‌مندی خانواده‌ها در اداره بنیاد شهید و امور ایثارگران استان همدان
  879. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : اثر بخشی رواندرمانی راه حل محور بر رضایت زناشویی زوجین
  880. پایان نامه ارشد : بررسی ارتباط سبک های فرزندپروری وعزت نفس باسلامت روانی وپیشرفت تحصیلی
  881. دانلود پایان نامه:بررسی تأثیر استرس شغلی بر عملکرد معلمان زن و مرد مقطع ابتدایی ناحیه 3 استان کرمانشاه
  882. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی ارتباط بین سبکهای حل مسئله وسلامت روان دانش آموزان ابتدایی
  883. پایان نامه : بررسی ارتباط بین کمال‎گرایی و سبک‎های مقابله‏ای با میزان شادکامی در دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه علوم و تحقیقات
  884. پایان نامه ارشد : نقش پنج عامل بزرگ شخصيت،منبع كنترل و هوش هيجاني در پيش بيني بهزيستي روانشناختي دانشجويان
  885. دانلود پایان نامه : مقایسه ویژگیهای شخصیتی و خودکارآمدی مقابله ای افراد مبتلا به درد مزمن و افراد سالم
  886. پایان نامه : مقایسه راهبرد های تنظیم شناختی هیجان و استعداد اعتیاد در دانشجویان دارای نشانه های کمبود توجه/ بیش فعالی (ADHD) با دانشجویان عادی
  887. پایان نامه ارشد : مقایسه جنسیتی ساختار دو مولفه ای استعداد بین دانش آموزان تیزهوش و عادی پایه اول دبیرستان های استعدادهای درخشان و عادی شهر تهران
  888. پایان نامه ارشد : مقایسه تعارضات زناشویی و سبک های حل تعارض در زوجین دارای رضامندی و عدم رضامندی از ازدواج
  889. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : تاثیر استرس بر عملکرد معلمان مقطع ابتدایی
  890. پایان نامه ارشد : مقایسه ارتباط بین ویژگی های شخصیتی با منبع کنترل و عزت نفس دانشجویان دختر و پسر دانشگاه پیام نور سرپل ذهاب
  891. پایان نامه ارشد : بررسي ارتباط سبكهاي دلبستگي با هويت فردي در دانشجويان دختر دانشگاه آزاد کرمانشاه
  892. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی میران رضایت از زندگی دانشجویان دانشگاه آزاد کرمانشاه
  893. پایان نامه ارشد : بررسی اثربخشی مشاوره گروهی مبتنی بر رویکرد راه حل محور بر کاهش افسردگی و خلق مثبت و منفی در نوجوانان پسر شهر کرمانشاه
  894. پایان نامه ارشد : ارتباط ویژگی­های شخصیتی و کمال­گرایی با اهمال­کاری تحصیلی در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه
  895. دانلود پایان نامه : بررسي ميزان تاثير شن بازي درماني ،در درمان كودكان پيش فعال سنين 5 تا 7 سال استان تهران
  896. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : ارتباط سبك اسناد با پيشرفت تحصيلي در دختران و پسران سال سوم دبيرستان
  897. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : اثربخشی آموزش راهبردهای فراشناختی در بهبود عملکرد خواندن کودکان نارساخوان
  898. پایان نامه ارشد : ارتباط هوش هیجانی و استرس شغلی با تاب آوری و شادکامی در کارکنان دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه
  899. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : اثر بخشی رواندرمانی راه حل محور بر رضایت زناشویی زوجین
  900. دانلود پایان نامه : مقایسه سلامت عمومی و خودکارآمدی دانشجویان دارای عقاید مذهبی بالا با دانشجویان دارای عقاید مذهبی پایین
  901. پایان نامه ارشد : بررسی ارتباط بین کمال‎گرایی و سبک‎های مقابله‏ای با میزان شادکامی در دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه علوم و تحقیقات
  902. پایان نامه ارشد : بررسی ارتباط کمال گرایی با سلامت روان دردانشجویان دانشگاه آزاد شهرستان کرمانشاه
  903. پایان نامه : بررسی اثربخشی برنامه تقویت دقت و توجه و ارتقاء ادراک حسی- حرکتی بر بهبود عملکرد ریاضی در بین پسران پایه سوم و چهارم ابتدایی شهر کرمانشاه در سال تحصیلی 1393-1392
  904. دانلود پایان نامه : بررسی ارتباط ناکامی در پرخاشگری دانش آموزان شهرستان کرمانشاه
  905. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی ارتباط تیپ شخصیتیB و A با رضایت شغلی و سلامت عمومی کارکنان دادگستری کرمانشاه در سال 1392
  906. پایان نامه ارشد : بررسی‌ ارتباط عزت نفس و سلامت روانی با کیفیت زندگی‌ درمبتلایان به بیماریهای پوستی
  907. پایان نامه : مقايسه ميزان خشم ، احساس گناه و نشانه هاي باليني در افراد مبتلا به PTSD‌ با افراد مبتلا به MDD وافراد عادي
  908. پایان نامه ارشد:بررسي اثربخشي آموزش مهارت‌هاي زندگي بر سلامت روان دانشجويان دختر شهرستان نجف‌آباد
  909. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بهبود راههاي غلبه بر ترس دانش آموز پايه اول از محيط مدرسه
  910. دانلود پایان نامه:تأثیر راهبردهای یادگیری خود تنظیم آموزش الکترونیکی بر پیشرفت درس علوم دانش آموزان پا یه سوم ابتدایی
  911. پایان نامه ارشد:بررسي عملكرد خانواده در كنترل خشم نوجوانان دختر و پسر (15-18) شهر تهران
  912. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : اثر بخشی آموزش مهارتهای زندگی در کاهش گرایش به مصرف مواد مخدر در کارگران
  913. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:اثربخشی تقویت برنامه های ادراک دیداری- حرکتی و حافظه فعال بر بهبود اختلال دیکته
  914. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد :اثربخشی زوج درمانی شناختی – رفتاری گروهی بر پربارسازی روابط زناشویی
  915. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد :اثربخشی طرحواره درمانی بر تنیدگی تحصیلی و رضایت از زندگی تحصیلی
  916. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی ارتباط بین خلاقیت و سبک های حل تعارض با رضایت زناشویی در زوجین
  917. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی ارتباط بین روابط موضوعی با سازگاری عاطفی، اجتماعی و آموزشی
  918. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسي ارتباط بين سبك هاي تفكر و راهبرد هاي مقابله با استرس
  919. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی ارتباط بین سبک های فرزند پروری والدین با سبک های تفکر و سبک های حل مسئله
  920. پایان نامه ارشد : بررسی ارتباط بین نگرش مذهبی با سلامت روانی دانش‫آموزان دبیرستان‫های دخترانه
  921. پایان نامه ارشد: بررسی ارتباط پنج عامل بزرگ شخصیت با تاب آوری و سبک های مقابله ای دانشجویان
  922. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی ارتباط سبک های دلبستگی و عزت نفس با کیفیت زندگی دانشجویان
  923. دانلود پایان نامه : بررسی ارتباط شیوه های فرزند پروری والدین با مسئولیت پذیری در نوجوانان دختر
  924. پایان نامه بررسی ارتباط هوش هیجانی و شیوه‌های فرزندپروری مادران با خلاقیت دختران دبستانی
  925. پایان نامه ارشد : بررسی ارتباط هوش هیجانی و هوش معنوی با رضایت از زندگی در زوج های جوان شاغل
  926. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی مقایسه باورهای هوشی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی
  927. پایان نامه ارشد: بررسی میزان شیوع اضطراب در دانش‌آموزان مقطع متوسطه شهر پاوه
  928. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی نقش مشاوران مدارس در موفقیت تحصیلی دانش آموزان دختر
  929. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی نقش مشاوردرپیشرفت تحصیلی وسلامت روانی دانش آموزان
  930. پایان نامه ارشد : بررسی و مقایسه ارتباط بین تیپ های شخصیتی درون گرا وبرون گرا با بهره هوشی
  931. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : تاثير خانواده درماني مبتني بر نظام عاطفي بوون بر سبکهای عشق ورزی
  932. پایان نامه تاثیرمشاوره بر انگیزه پیشرفت تحصیلی وخودپنداره دانش آموزان آموزش و پرورش تهران
  933. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : تعیین تأثیر شناخت درمانی گروهی بر کاهش افسردگی و اضطراب زنان سالمند
  934. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : ارتباط بین اضطراب و افسردگی با تعارضات زناشویی
  935. پایان نامه ارتباط بین خودکارآمدی با سلامت روان در بین والدین دارای کودکان عادی و مرزی 12-7 ساله
  936. دانلود پایان نامه : ارتباط بین سبک های دلبستگی و صمیمیت جنسی با رضایت زناشویی
  937. پایان نامه ارشد : ارتباط بین هوش هیجانی و شخصیت با پرخاشگری در دانش­آموزان دبیرستانی
  938. دانلود پایان نامه : ارتباط بين ويژگيهاي شخصيتي با رضايت شغلي و سلامت روان
  939. پایان نامه ارشد : ارتباط پایبندی مذهبی با رضامندی زناشویی زوجین دانشگاه آزاد اسلامی
  940. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : ارتباط پنج عامل بزرگ شخصیت با حل تعارض و سازگاری زناشویی
  941. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : ارتباط جرأت ورزی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان دوم دبیرستان
  942. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : ارتباط سبک های دلبستگی و خودكارآمدي با امید به زندگی در دانش‌آموزان
  943. پایان نامه ارتباط سبکهای تفکر با رضایت زناشویی و عزت نفس در کارشناسان صنعت خودرو سازی
  944. پایان نامه ارشد :تعیین ارتباط­ ی بین ویژگی­های شخصیت و سلامت روان با تصویر تن دانشجویان دختر
  945. پایان نامه ارشد : ارتباط‫ی بین تیپ شخصیتی A و B مدیران با سلامت روان کارکنان صداوسیما
  946. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد :شناسایی عوامل مؤثر بر ارتقاء سطح زندگی معلّمان
  947. پایان نامه طراحي مبتني بر شبيه‌سازي و نقش آن بر مهارت حل مسأله دانش‌آموزان در درس علوم پايه ششم ابتدايي
  948. پایان نامه طراحي و توليد درس افزار آموزشي علوم پايه ششم و بررسي نقش آن بر ميزان يادگيري و يادداري
  949. پایان نامه ارشد :نقش بازخوردهای مثبت و منفی در خود ارزیابی آزمودنیهای افسرده و غیر افسرده
  950. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : عوامل مستعد کننده افسردگی بعداز زایمان
  951. پایان نامه ارشد : مقایسه اثر بخشی رفتار درمانی شناختی با هیپنوتراپی در درمان مبتلایان به چاقی
  952. پایان نامه ارشد :مقايسه اثربخشي درمان های شناختي-رفتاری،دارویی وتركيبي بر علائم اختلال افسردگی
  953. پایان نامه ارشد :مقایسه سبک های فرزندپروری و سلامت روان والدین افراد معتاد و افرد عادی
  954. پایان نامه ارشد : مقایسه کیفیت ارتباط، رضایت زناشویی و شادمانی در زنان شاغل و خانه دار
  955. پایان نامه ارشد :مقایسه منبع کنترل و هیجان خواهی در افراد وابسته به مواد اپیوئیدی تحت درمان MMT
  956. پایان نامه ارشد :مقایسه میزان سلامت رواني فرزندان داراي والدین شاغل و غیر شاغل
  957. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد :مفهوم هوش هيجاني، توانمندي تاكتيكي در عملكرد فردي
  958. پایان نامه ارشد :مقايسه ي سلامت روان و رضايت شغلي معلمان دانش آموزان عادي با استثنايي
  959. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : نقش بازخوردهای مثبت و منفی در خود ارزیابی آزمودنیهای افسرده و غیر افسرده
  960. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : نقش و جايگاه زنان در نظام آموزشي ايران وعربستان
  961. پایان نامه : بررسی ارتباط بین منبع کنترل و انگیزش پیشرفت با اضطراب امتحان در جامعه دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات در سال تحصیلی90-1389
  962. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : تعیین ارتباط‌ی بین سبک های دلبستگی و مکانیسم‌های دفاعی
  963. پایان نامه ارشد : مقایسه میزان شیوع هراس اجتماعی در بین دانشجویان دختر و پسر
  964. دانلود پایان نامه : بررسي دلالت هاي اخلاق گفتماني هابرماس در تربيت اخلاقي با نظر به پديده جهاني شدن
  965. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسي تاثير روش يادگيري مشاركتي بر روي عزت نفس، رشد مهارتهاي اجتماعي و عملكرد تحصيلي دانش آموزان
  966. پایان نامه ارشد : اثربخشی هیپنوتیزم درمانی شناختی رفتاری بر کاهش اضطراب امتحان دانش آموزان پسر نیمه اول متوسطه کلان شهر کرمانشاه در نیمسال دوم تحصیلی 93-92
  967. دانلود پایان نامه : بررسی ارتباط بین روابط موضوعی با سازگاری عاطفی، اجتماعی و آموزشی
  968. دانلود پایان نامه : بررسی ارتباط استرس شغلی با رضایت شغلی پرستاران شاغل در بیمارستان­های شهر کرمانشاه در سال 1393
  969. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : اثر قصه‌درمانی همراه با نمایش‌خلاق بر عزت‌نفس کودکان بی‌سرپرست
  970. پایان نامه ارشد : ارزیابی نقش مدیریت کیفیت جامع و مدیریت منابع انسانی در شکل گیری دلبستگی شغلی در میان کارکنان صنایع غذایی ارومیه
  971. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : اثربخشی آموزش برنامه مهارت های زندگی بر بهبود مهارت ارتباط و کنترل خشم کودکان آهسته گام
  972. پایان نامه ارشد : بررسی اثربخشی هنردرمانی‌خلاق بر دلبستگی ناایمن دوسوگرا کودکان پیش‌دبستانی
  973. دانلود پایان نامه : بررسی تاثیر هوش هیجانی بر خلاقیت کارکنان مدیریت منابع انسانی (بانک تجارت تهران)
  974. پایان نامه : بررسي ارتباط بين تيپ‌هاي شخصيتي مديران و اثربخشي آنان از ديدگاه ذي نفعان در ناحيه 5 مشهد
  975. پایان نامه ارشد : تاثیربازی درمانی گروهی در قلدری و خود پنداره دانش آموزان دختر راهنمایی
  976. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی تأثیر مراکز مشاوره در کاهش مشکلات دانش آموزان (از دیدگاه دانش آموزان)
  977. دانلود پایان نامه: بررسی تفاوت بین انواع تیپ های شخصیتی در بین دانشجویان دارای اضافه وزن و عادی
  978. دانلود پایان نامه: اثربخشی كارآمدي بازي درماني رفتاري – شناختي بر كاهش نشانه هاي پرخاشگري كودكان پسر مبتلا به اختلال سلوك
  979. پایان نامه ارشد:بررسی سنجش خلاقيت و نگرش آنان در مورد تأثير دوره تحصيل دانشگاهي بر رشد خلاقيت دانشجويان كارشناسي دانشگاه شهيد بهشتی
  980. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی نقش عوامل اجتماعی ، اقتصادی ، فرهنگی در وقوع افت تحصیلی دانش آموزان متوسطه
  981. پایان نامه ارشد : تأثیر آموزش خودتنظیمی بر مدیریت زمان و مدیریت استرس در دانش آموزان
  982. پایان نامه ارشد : تأثیر آموزش مهارت های ارتباطی بر افزایش جرأت ورزی و استقلال دانش آموزان دختر دبیرستانی
  983. پایان نامه ارشد : تاثیر یادگیری مشارکتی بر پیشرفت تحصیلی درس علوم تجربی و اضطراب امتحان
  984. دانلود پایان نامه : بررسی مشکلات تحصیلی دانش آموزان مقطع ابتدایی مناطق روستایی شهرستان تربت جام
  985. پایان نامه ارشد : بررسي تاثير مهارت هاي زندگي بر عزت نفس، سازگاري اجتماعي، پيشرفت تحصيلي، اضطراب
  986. دانلود پایان نامه : مقايسه تاثير سبک های مدیریت کلاس بر روی رشد فراشناخت دانش آموزان دختر ابتدايی
  987. پایان نامه ارشد : بررسي پذيرش اجتماعي و ويژگي هاي شخصيتي در بين دانشجويان دانشگاه
  988. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : شناخت . رفتار درماني
  989. پایان نامه ارشد : بررسی عزت نفس و سلامت روانی با بهزیستی روانشناختی والدین کودکان عادی
  990. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی و ارتباط عزت نفس و افسردگی در پیشرفت تحصیلی دانشجویان
  991. پایان نامه : بررسی تأثیر مشاوره گروهی با رویکرد تحلیل رفتار متقابل بر سازگاری دانش آموزان دختر مقطع متوسطه شهرستان رباط کریم در سال 1386-1385
  992. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسي هوش هيجاني در ارتباط با سلامت رواني
  993. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : تـأثیرهنردرمانی باتکیه برنقاشی برنقش جنسی وپذیرش اجتماعی کودکان
  994. دانلود پایان نامه:بررسي تأثير آموزش راهبردهاي حل مسأله در پيشرفت رياضي و بهبود نگرش نسبت به درس رياضيات در دانش‌آموزان
  995. پایان نامه:بررسي سنجش ارتباط بین رفتار شهروندي سازمانی و ابعاد مختلف تعهد سازمانی کارکنان سازمان آموزش و پرورش
  996. پایان نامه روانشناسی:بررسی میزان تحمل استرس بین دانشجویان پسر و دختر
  997. پایان نامه:بررسي تأثير آموزش راهبردهاي حل مسأله در پيشرفت رياضي و بهبود نگرش نسبت به درس رياضيات در دانش‌آموزان
  998. بررسي ارتباط بین رفتار شهروندي سازمانی و ابعاد مختلف تعهد سازمانی کارکنان سازمان آموزش و پرورش
  999. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی میزان تحمل استرس بین دانشجویان پسر و دختر
  1000. دانلود پایان نامه : رابطۀ سلامت روانی و سازگاری زناشویی فرهنگیان آموزش و پرورش شهرستان ساری
  1001. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : علل فرار دختران از خانه
  1002. دانلود پایان نامه:بررسی عوامل موثر بر شکل گیری هویت اجتماعی دانش آموزان متوسطه
  1003. پایان نامه ارشد : مقایسه مؤلفه های شناختی افراد مبتلا به اختلال وسواس فکری ـ عملی و افسرده
  1004. دانلود پایان نامه : نقش واسطه ای خشم و نشخوار خشم در ارتباط بین عاطفه منفی و بازداری اجتماعی با شدت تنگی عروق کرونری
  1005. دانلود پایان نامه:ارتباط فرهنگ سازمانی با میزان خلاقیت مدیران ادارات تربیت بدنی و رؤسای هیات های ورزشی
  1006. دانلود پایان نامه:بررسی ارتباط بین روش های تدریس فعال اساتید و میزان خلاقیت دانشجویان پسر دانشکده کشاورزی ابوریحان پاکدشت
  1007. پایان نامه ارشد:تأثیر به‌کارگیری تخته‌ی هوشمند بر انگیزش و پیشرفت خواندن دانش آموزان دختر با اختلال یادگیری در پایه سوم
  1008. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:بررسی ارتباط بین رضایت شغلی و سبک رهبری کارکنان
  1009. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد با موضوع:راهبردهاى مطالعه‏ ى دانش ‏آموزان
  1010. پایان نامه ارشد:بررسی ارتباط بین تمایل به ریسک پذیری و خطر و روحیه ی کارآفرینی
  1011. دانلود پایان نامه:بررسی ارتباط بین هوش هیجانی با اعتماد سازمانی در مدیران دبیرستان های شهر کرمانشاه
  1012. پایان نامه ارشد:بررسی ارتباط بین عدالت سازمانی و سلامت سازمانی در آموزش و پرورش شهرستان جویبار
  1013. دانلود پایان نامه:بررسی ارتباط بین سرمایه اجتماعی و سلامت روان با پیشرفت تحصیلی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مازندران
  1014. دانلود پایان نامه:تأثیر نرم افزارهای چند رسانه‌ای بر یادگیری درس ریاضی دانش‌آموزان دبیرستان‌های شهرستان قائم‌شهر
  1015. پایان نامه ارشد:نقش تنظیم شناختی هیجان، ذهن آگاهی و کمال گرایی در پیش بینی اضطراب امتحان دانش ­آموزان پسر سال سوم دبیرستان
  1016. پایان نامه ارشد:تحليل محتواي كتاب مطالعات اجتماعی ششم ابتدایی بر مبناي مولفه‌هاي حقوق شهروندی
  1017. پایان نامه با موضوع:تاثیر آموزش درس مطالعات اجتماعی بر رشد اجتماعی دانش آموزان پایه ششم ابتدائی شهر بابل
  1018. پایان نامه:تعیین ارتباط بین صفات شخصیت و رویکرد یادگیری با سلامت روانی و شادکامی دانشجویان دانشگاه علوم و تحقیقات مازندران
  1019. دانلود پایان نامه:بررسی سبکهای مدیریت کلاس بر رشد مهارتهای فراشناختی دانش آموزان از دیدگاه معلمان مقطع ابتدائی دخترانه
  1020. پایان نامه ارشد:بررسی ارتباط بین سرمایه اجتماعی و کارآفرینی سازمانی کارکنان آموزشکده های خراسان شمالی
  1021. دانلود پایان نامه:اثربخشی آموزش مهارت­های زندگی برسلامت روان و سبک­های فرزندپروری والدین کودکان مبتلا به ADHD
  1022. دانلود پایان نامه در مورد:ارتباط ویژگی های شخصیتی والدین، سبک­های والدگری با خلق و خوی کودکان پیش دبستانی شهرستان رامیان
  1023. پایان نامه ارشد:ارتباط بین سطح خودکارآمدی با هوش هیجانی، معنوی و اجتماعی مدیران مدارس ابتدایی شهرستان ساری 93-1392
  1024. دانلود پایان نامه:بررسی ارتباط شیوه های حل مساله و ویژگی های شخصیتی با سازگاری زناشویی در بین زنان شاغل شهرستان ساری
  1025. دانلود پایان نامه در مورد:ارتباط باورهای غیر منطقی و سبک زندگی اسلامی با فرسودگی شغلی معلمان استثنایی استان گلستان
  1026. دانلود پایان نامه:بررسی ارتباط بین ویژگی های شخصیتی و بهزیستی روانشناختی با سلامت روان درمعلمان دوره ابتدایی شهر ساری
  1027. پایان نامه :اثربخشي آموزش نوروفيد بک برروي کاهش نشانه ها و بهبود عملکرد اجرايي کودکان مبتلابه ADHD 6- 11 سال شهر تهران
  1028. پایان نامه :مقایسه تنظیم هیجان، رضایت زناشویی و کیفیت زندگی در فرزندان متأهل جانبازان اعصاب و روان و سایر متأهلین شهرستان لردگان

 

پایان نامه های سایت پایان نامه دات نت :

قبل از دانلود پایان نامه ها حتما” پسورد سایت را از این لینک دریافت کنید.

با دریافت پسورد تمام فایل های زیر را می توانید استفاده کنید:

  1. پایان نامه زوج درمانی و درمان اختلالات جنسی
  2. دانلود متن کامل پایان نامه رشته روانشناسی با موضوع افسردگی
  3. پایان نامه رشته روانشناسی در مورد مداخله متمرکز بر هیجان در کاهش درماندگی ارتباط زوجها
  4. دانلود پایان نامه رشته روانشناسی در مورد بررسی و مطالعه میزان شیوع افسردگی
  5. لیست پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی
  6. پایان نامه های دانلودی رشته روانشناسی و علوم تربیتی – قسمت دوم
  7. دانلود متن کامل پایان نامه ارتباط ای بین سطح تفکرات غیر منطقی و میزان اضطراب
  8. دانلود متن کامل پایان نامه بررسی تاثیر آموزش مهارت های زندگی بر عزت نفس، سازگاری اجتماعی، پیشرفت تحصیلی
  9. دانلود پایان نامه پژوهش بررسی نقش شرکت های تعاونی روستایی در رفع و حل مشکلات و معضلات دامداری ها
  10. دانلود کامل پایان نامه بررسی ویژگی های شخصیتی زنان سردمزاج و عادی با آزمون MMPI
  11. پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسی اثر بخشی درمان گروهی با رویکرد تحلیل محاوره‌ای برن بر افزایش ابراز احساسات و رضایت زناشویی
  12. پایان نامه تبیین ارتباط بین فرهنگ سازمانی و میزان روحیه کارکنان ادارات کل استان خراسان شمالی
  13. دانلود پایان نامه روش تحقیق بررسی علل رقابت‌های مثبت و منفی و تأثیر آن بر امنیت ملی کشور ایران
  14. دانلود پایان نامه بررسی و مقایسه نیازهای دانش آموزان دختر مدرسه راهنمایی اندیشه در روستای هلاهیجان
  15. دانلود پایان نامه بررسی میزان کنترل خشم دردانش آموزان دختر پایه دوم راهنمائی
  16. دانلود کامل پایان نامه بررسی شیوه های فرزند پروری با سلامت روانی دانش آموزان
  17. پایان نامه بررسی روابط سرسختی روان شناختی با حمایت اجتماعی دانشجویان دختر و پسر کارشناسی زبان انگلیسی
  18. دانلود متن کامل پایان نامه بررسی ارتباط هوش عاطفی با سازگاری دختران مدرسه راهنمایی
  19. پایان نامه بررسی میزان رضایت مندی دانشجویان دختر رشته تجربی سال اول و سال چهارم دانشگاه آزاد اسلامی واحد ایذه از محل تحصیل خود
  20. دانلود پایان نامه بررسی ارتباط رضایت شغلی و استفاده بهینه از زمان در کارمندان استانداری زنجان
  21. دانلود کامل پایان نامه بررسی روابط مشترک معماری و موسیقی و تأثیر گذاری آنها بر هم
  22. دانلود پایان نامه ارتباط بین منبع کنترل رفتار و میزان تحصیلات معلمان مدارس راهنمایی و دبیر