لینکدونی سایت


دانلود پایان نامه : مدل هوشمند برای پیش بینی میزان موفقیت دانشجویان در یادگیری الکترونیکی

دسته بندی: دسته بندی نشده
بازدید

چکیده

آموزش الکترونیکی در مؤسسه­های آموزش عالی به ویژه در حوزه آموزش مهندسی ایران در حال توسعه چشمگیر است. پذیرش دانشجو برای تحصیل به روش الکترونیکی در ایران و جهان با چالشی مشترک و پدیده­ای تحت عنوان افت تحصیلی مواجه بوده به گونه­ای که آماری بین 20 تا 80 درصد برای افت تحصیلی گزارش شده که این میزان دو برابر آموزش متداول است. در راستای شناسایی عوامل مؤثر بر موفقیت یادگیرنده الکترونیکی در جامعه پژوهشی حاضر که مرکز آموزش الکترونیکی دانشگاه علم و صنعت ایران است، تحقیقی کمّی- کیفی اجرا شد. نمونه پژوهش 738 یادگیرنده الکترونیکی بود. داده‌های کمّی پژوهش با بهره گرفتن از پرسشنامه محقق ساخته گردآوری شد. روایی سازه ابزار با بهره گرفتن از روش تحلیل عاملی اکتشافی، روایی پیش­بین با بهره گرفتن از روش تحلیل رگرسیون و پایایی آن با بهره گرفتن از روش آلفای کرونباخ بررسی و تایید شد. داده‌های کیفی نیز از طریق مصاحبه، جلسات برخط، فروم و پیام­های دانشجویان گردآوری و مورد تحلیل کیفی قرار گرفت.

نتایج تحلیل رگرسیون چند متغیری نشان داد، مدل رگرسیونی که تجارب یادگیری الکترونیکی را در بر می­گیرد 66.7%، متغیرهای دموگرافیک 24.8%؛ پیشینه تحصیلی 23.1%؛ متغیر­های روانی- فنی 16.4%؛ مدیریتی 14.6%؛ اجتماعی- اقتصادی 8% و رسانه­ای 4.4% از تغییرات معدل کل یادگیرنده الکترونیکی را تبیین می­کنند. معنی­دارترین متغیر­های پیش­بین در هر کدام از مدل­ها عبارت بود از: معدل ترم اول دانشجو در تحصیل الکترونیکی، سن، معدل مقطع قبل، اضطراب امتحان، خودگردانی، سکونت در شهرستان، دارا بودن لپ­تاپ. با بهره گرفتن از مدل معادلات ساختاری، مدلی تدوین و آزمون شد. این مدل 72% از تغییرات معدل کل یادگیرنده الکترونیکی را تبیین کرده و برازش مطلوب نیز داشت (2.294=X2/Df).

در بخش تحلیل کیفی پژوهش، پس از تحلیل محتوای کیفی و کدگذاری باز و محوری، 11 کد محوری استخراج شد. پنج کد محوری که بیشترین فراوانی را داشتند عبارتند از: 1) تبعیض گذاشتن بین دانشجوی مجازی و روزانه؛ 2) عدم شرکت در کلاس مجازی؛ 3) مسائل روان‌شناختی محیط یادگیری الکترونیکی؛ 4) وفق نیافتن با سیستم مجازی؛ 5) مشکلات کلاس مجازی.

در راستای شناسایی مدل مناسب هوش مصنوعی، از روش داده ­کاوی آموزشی استفاده شد. پیش­بینی وضعیت دانشجو در یادگیری الکترونیکی به دو صورت مسئله طبقه­بندی و رگرسیونی تعریف شد. نتایج میانگین خطای مطلق نشان داد برای مسئله رگرسیونی، الگوریتم M5′ (از مدل­های درخت تصمیم­گیری) و M5Rules (از مدل­های استنتاج قانون) دقیق­ترین و پایاترینِ مدل­ها هستند. برای مسئله طبقه­بندی نیز الگوریتم JRip (از مدل­های استنتاج قانون) قدرت پیش­بینی مطلوب­تری نسبت به سایر مدل­ها داشت. مدل­های پیش­بینی درخت تصمیم و استنتاج قانون به دلیل قابلیت تفسیر نتایج و قدرت پیش­بینی بر مدل­های دیگر چون شبکه عصبی ترجیح داده شد. در پایان نتایج مربوط به یافته­های پژوهش بحث و پیشنهادات کاربردی برای کاهش افت و افزایش موفقیت یادگیرنده الکترونیکی ارائه شد.

واژگان کلیدی: یادگیری الکترونیکی، افت تحصیلی، یادگیری ماشینی، هوش مصنوعی، داده ­کاوی آموزشی

 

فهرست مطالب

چکیده أ‌

فهرست مطالب.. ب‌

فهرست جداول. ح‌

فهرست اشکال. د‌

فهرست نمودارها ذ‌

  1. فصل اوّل (کلیات پژوهش). 1

1-1 مقدمه. 2

1-2 بیان مسئله. 3

1-3 اهمیت و ضرورت تحقیق.. 6

1-4 سؤال ‌های تحقیق.. 8

1-5 اهداف تحقیق.. 9

1-6 تعریف مفاهیم و واژگان اختصاصی.. 9

1-6-1 تعاریف مفهومی. 9

1-6-2 تعاریف عملیاتی. 10

1-7 خلاصه فصل.. 11

  1. فصل دوّم (مرور مطالعاتی). 13

2-1 یادگیری الکترونیکی.. 14

2-2 تاریخچه آموزش‌های از راه دور و  الکترونیکی.. 18

2-3 نظریه ها و مدل های موفقیت و افت تحصیلی در یادگیری الکترونیکی.. 20

2-4 هوش مصنوعی و آموزش… 33

2-4-1 هوش.. 34

2-4-2 هوش مصنوعی. 35

2-4-3 کاربردهای آموزشی هوش مصنوعی. 38

2-4-4 الگوریتم های پیش بینی هوش مصنوعی. 49

2-5 پیشینه پژوهش های پیش بینی موفقیت تحصیلی.. 53

2-5- 1 پیشینه مبتنی بر روش‌هایی کمّی و آمیخته. 54

2-5- 2 پیشینه پژوهش های مبتنی بر معادلات ساختاری. 65

2-5-3 پژوهش های مبتنی بر مدل های هوشمند. 69

2-5-4 جمع بندی پیشینه پژوهش ها و ارائه مدل ساختاری پیشنهادی. 84

2-6 خلاصه فصل.. 91

  1. فصل سوّم (روش شناسی). 92

3-1 روش تحقیق.. 93

3-2 روش گردآوری اطلاعات و داده ها 94

3-3 روایی و پایایی ابزار پژوهشی.. 95

3-3-1 ساخت پرسشنامه. 98

3-3-2 روش گردآوری داده ها برای اعتباریابی ابزار پژوهش… 100

3-3-3روایی  سازه ابزار 101

3-3-4 پایایی پرسشنامه. 103

3-3-5 روایی  پیش بین ابزار 104

3-4 جامعه آماری، روش نمونه گیری و حجم نمونه. 106

3-5 روش تجزیه و تحلیل داده ها 108

3-6 خلاصه فصل.. 110

  1. فصل چهارم (یافته های پژوهش). 111

4-1 تحلیل  توصیفی  داده ها 112

4-2 بررسی مفروضه های استفاده از رگرسیون.. 113

4-2- 1 پیش فرض ارتباط خطی بین متغیرها 114

4-2- 2 پیش فرض نرمال بودن متغیر وابسته. 116

4-3 آمار توصیفی متغیرهای پژوهش… 117

4-4 هدف اوّل: نقش پیش بین متغیرهای دموگرافیک… 121

4-4-1 متغیرهای دموگرافیک و پیش بینی افت تحصیلی. 123

4-5 هدف دوّم: نقش پیش بین متغیرهای مربوط به پیشینه تحصیلی.. 125

4-5- 1 پیشینه تحصیلی و پیش بینی افت تحصیلی. 127

4-6 هدف سوّم: نقش پیش بین متغیرهای اجتماعی- اقتصادی.. 128

4-6-1 وضعیت اجتماعی – اقتصادی و پیش بینی افت تحصیلی. 130

4-7 هدف چهارم: نقش پیش بین متغیرهای روانی- فنی.. 131

4-7-1 متغیرهای روانی-فنی و پیش بینی افت تحصیلی. 133

4-8 هدف پنجم: نقش پیش بین متغیرهای رسانه ای.. 134

4-8-1 متغیرهای رسانه ای و پیش بینی افت تحصیلی. 136

4-9 هدف ششم: نقش پیش بین متغیرهای تجارب یادگیری الکترونیکی.. 137

4-9-1 تجارب یادگیری الکترونیکی و پیش بینی افت تحصیلی. 139

4-10 هدف هفتم: نقش پیش بین متغیرهای مدیریتی.. 140

4-10-1 متغیرهای مدیریتی و پیش بینی افت تحصیلی. 142

4-11 آزمون مدل روابط ساختاری.. 143

4- 12 هدف هشتم: علل موفقیت و عدم موفقیت دانشجویان (تحلیل کیفی). 147

4-12 -1 عوامل مؤثر بر موفقیت و افت (منحصر به آموزش الکترونیکی) 149

4-12 -2 عوامل مؤثر بر موفقیت و افت (مشترک ولی مهم در آموزش الکترونیکی) 156

4-12 -3 عوامل مؤثر بر موفقیت و افت (مشترک) 162

4- 13 هدف نهم: شناسایی مدل مناسب هوش مصنوعی برای پیش بینی موفقیت.. 163

4-13-1 شناسایی مدل های مناسب برای پیش بینی میزان موفقیت (رگرسیون) 167

4-13-2 شناسایی مدل های مناسب برای پیش بینی موفقیت (طبقه بندی) 169

4-14 هدف دهم:آزمون مدل هوش مصنوعی.. 171

4-14-1 آزمون مدل های پیش بینی میزان موفقیت (رگرسیون) 172

4-14-2 آزمون مدل های پیش بینی موفقیت (طبقه بندی) 175

4- 15 خلاصه فصل.. 179

  1. فصل پنجم (بحث و بررسی). 183

5-1 بحث یافته های  هدف  اول پژوهش… 184

5-2 بحث یافته های  هدف  دوم پژوهش… 188

5-3 بحث یافته های  هدف  سوم پژوهش… 190

5-4 بحث یافته های هدف  چهارم پژوهش… 193

5-5 بحث یافته های هدف  پنجم پژوهش… 196

5-6 بحث یافته های هدف  ششم  پژوهش… 197

5-7 بحث یافته های هدف  هفتم  پژوهش… 200

5-8 بحث یافته های مدل معادلات ساختاری.. 200

5-9 بحث یافته های هدف هشتم پژوهش(کیفی). 202

5-9-1 بحثی پیرامون ضرورت آموزش تلفیقی. 203

5-9-2 بحثی پیرامون علل عدم مشارکت دانشجو در کلاس مجازی.. 204

5-10 بحث یافته های هدف نهم و دهم پژوهش (مدل هوشمند). 207

5-11 پیشنهاد برای کاهش افت و افزایش موفقیت.. 211

5-12 محدودیت های پژوهش… 214

5-13 پیشنهاداتی برای پژوهش های آینده. 214

منابع و مأخذ. 215

منابع فارسی. 215

منابع لاتین. 216

پیوست ها 224

پیوست 1: پرسشنامه تحقیقاتی. 224

پیوست 2: کدهای باز مربوط به علل عدم موفقیت.. 228

پیوست 3: کدهای باز مربوط به علل موفقیت.. 232

پیوست 4: قواعد درخت تصمیم برای مشخصه های پرسشنامه ای.. 234

پیوست 5: شمایی از معماری ورژن 1 نرم افزار پیش بین. 242

 

 

 

 

 

 

فهرست جداول

جدول ‏1‑1:آمار مقایسه ای افت تحصیلی در آموزش الکترونیکی. 7

جدول ‏2‑1: اصطلاحات به کار رفته برای انواع آموزش مبتنی بر فناوری اطلاعات.. 14

جدول ‏2‑2: آموزش به کمک رایانه و سیستم‌های آموزشی هوشمند. 40

جدول ‏2‑3: شاخص های مقایسه ای رگرسیون. 71

جدول ‏2‑4: نتایج مقایسه الگوریتم ها در پژوهش لوون. 71

جدول ‏2‑5: نتایج مقایسه الگوریتم ها در پژوهش کُتسیانتیس و همکارانش… 72

جدول ‏2‑6: مقایسه صحت طبقه بندی در پژوهش بوگارد و همکاران. 83

جدول ‏3‑1 : عوامل، گویه ها و بار عاملی پرسشنامه. 102

جدول ‏3‑2: پایایی پرسشنامه. 103

جدول ‏3‑3: خلاصه مدل رگرسیون. 104

جدول ‏3‑4: نتایج تحلیل واریانس… 104

جدول ‏3‑5: ضرایب استاندارد و استاندارد نشده متغیرها 105

جدول ‏3‑6: جامعه آماری پژوهش… 106

جدول ‏3‑7: نمونه آماری پیش بینی شده 107

جدول ‏3‑8: نمونه واقعی پژوهش… 107

جدول ‏3‑9: خلاصه روش پژوهش و تحلیل. 110

جدول ‏4‑1: نظام کد دهی به متغیرها 112

جدول ‏4‑2 :نتایج تحلیل همبستگی اسپیرمن برای متغیرهای اسمی و ترتیبی. 114

جدول ‏4‑3: همبستگی متغیرهای نسبتی و فاصله ای با متغیر ملاک.. 115

جدول ‏4‑4: آزمون نرمال بودن متغیر ملاک.. 117

جدول ‏4‑5: آمار توصیفی متغیرهای پیش بین و ملاک (نسبتی و فاصله ای) 117

جدول ‏4‑6: آمار توصیفی بر حسب جنسیت و وضعیت تأهل. 119

جدول ‏4‑7: آمار توصیفی متغیرهای اجتماعی – اقتصادی (اشتغال، سکونت، هزینه تحصیل) 120

جدول ‏4‑8 : آمار توصیفی متغیرهای رسانه ای (لپ تاپ، تلفن همراه، دسترسی به اینترنت) 120

جدول ‏4‑9: همبستگی متغیرهای دموگرافیک با متغیر ملاک.. 121

جدول ‏4‑10: خلاصه مدل رگرسیون برای متغیرهای دموگرافیک.. 122

جدول ‏4‑11: تحلیل واریانس مدل رگرسیون متغیرهای دموگرافیک.. 122

جدول ‏4‑12: ضرایب استاندارد شده و استاندارد نشده برای متغیرهای دموگرافیک.. 123

جدول ‏4‑13: مقایسه آمار افت تحصیلی دانشجویان کارشناسی و کارشناسی ارشد. 123

جدول ‏4‑14: جدول طبقه بندی بر اساس متغیرهای دموگرافیک.. 124

جدول ‏4‑15: نقش متغیرهای دموگرافیک در معادله رگرسیون لجستیک.. 124

جدول ‏4‑16: همبستگی پیشینه تحصیلی با متغیر ملاک.. 125

جدول ‏4‑17: خلاصه مدل رگرسیون برای متغیرهای پیشینه تحصیلی. 126

جدول ‏4‑18: تحلیل واریانس مدل رگرسیون مربوط به پیشینه تحصیلی. 126

جدول ‏4‑19: ضرایب استاندارد شده و استاندارد نشده برای پیشینه تحصیلی. 126

جدول ‏4‑20: جدول طبقه بندی بر اساس متغیرهای پیشینه تحصیلی. 127

جدول ‏4‑21: نقش متغیرهای مربوط به پیشینه تحصیلی در معادله رگرسیون لجستیک.. 127

جدول ‏4‑22: همبستگی متغیرهای اجتماعی – اقتصادی با متغیر ملاک.. 128

جدول ‏4‑23: خلاصه مدل رگرسیون برای متغیرهای اجتماعی- اقتصادی.. 129

جدول ‏4‑24: تحلیل واریانس مدل رگرسیون متغیرهای اجتماعی- اقتصادی. 129

جدول ‏4‑25: ضرایب استاندارد شده و استاندارد نشده برای متغیرهای اجتماعی – اقتصادی.. 130

جدول ‏4‑26: جدول طبقه بندی بر اساس متغیرهای اجتماعی – اقتصادی. 131

جدول ‏4‑27 : همبستگی متغیرهای روانی- فنی  با متغیر ملاک.. 131

جدول ‏4‑28: خلاصه مدل رگرسیون برای متغیرهای روانی – فنی. 132

جدول ‏4‑29: تحلیل واریانس مدل رگرسیون مربوط به متغیرهای روانی – فنی. 132

جدول ‏4‑30: ضرایب استاندارد شده و استاندارد نشده برای متغیرهای روانی – فنی. 133

جدول ‏4‑31: جدول طبقه بندی بر اساس متغیرهای روانی – فنی. 133

جدول ‏4‑32: نقش متغیرهای روانی – فنی در معادله رگرسیون لجستیک.. 134

جدول ‏4‑33 : همبستگی متغیرهای رسانه ای  با متغیر ملاک.. 134

جدول ‏4‑34: خلاصه مدل رگرسیون برای متغیرهای رسانه ای.. 135

جدول ‏4‑35: تحلیل واریانس مدل رگرسیون مربوط به متغیرهای رسانه ای.. 135

جدول ‏4‑36: ضرایب استاندارد شده و استاندارد نشده برای متغیرهای رسانه ای.. 136

جدول ‏4‑37: جدول طبقه بندی بر اساس متغیرهای رسانه ای.. 136

جدول ‏4‑38: همبستگی تجارب یادگیری الکترونیکی با متغیر ملاک.. 137

جدول ‏4‑39: خلاصه مدل رگرسیون برای متغیرهای تجارب یادگیری الکترونیکی. 138

جدول ‏4‑40: تحلیل واریانس مدل رگرسیون برای تجارب یادگیری الکترونیکی. 138

جدول ‏4‑41: ضرایب استاندارد شده و استاندارد نشده برای تجارب یادگیری الکترونیکی. 138

جدول ‏4‑42: جدول طبقه بندی بر اساس تجارب یادگیری الکترونیکی. 139

جدول ‏4‑43: نقش تجارب یادگیری الکترونیکی در معادله رگرسیون لجستیک.. 140

جدول ‏4‑44: همبستگی متغیرهای مدیریتی با متغیر ملاک.. 141

جدول ‏4‑45: خلاصه مدل رگرسیون برای متغیرهای مدیریتی. 141

جدول ‏4‑46: تحلیل واریانس مدل رگرسیون برای متغیرهای مدیریتی. 141

جدول ‏4‑47: ضرایب استاندارد شده و استاندارد نشده برای متغیرهای مدیریتی. 142

جدول ‏4‑48: جدول طبقه بندی بر اساس متغیرهای مدیریتی. 142

جدول ‏4‑49: چولگی و کشیدگی متغیرها (فرض نرمال بودن) 143

جدول ‏4‑50 :ضرایب استاندارد مستقیم برای مدل اولیه. 144

جدول ‏4‑51: ضرایب استاندارد غیر مستقیم برای مدل اولیه. 144

جدول ‏4‑52: شاخص های نیکویی برازش مدل اولیه. 145

جدول ‏4‑53: مهم‌ترین متغیرهای پیش بین موفقیت یادگیرنده الکترونیکی. 145

جدول ‏4‑54: شاخص های نیکویی برازش مدل تعدیل شده 146

جدول ‏4‑55: ضرایب مسیر مستقیم برای مدل تعدیل شده 147

جدول ‏4‑56: ضرایب مسیر غیر مستقیم برای مدل تعدیل شده 147

جدول ‏4‑57: کدهای محوری برای عوامل خاص تأثیرگذار بر افت تحصیلی دانشجوی الکترونیکی. 150

جدول ‏4‑58: کدهای محوری برای عوامل خاص تأثیرگذار بر موفقیت دانشجوی الکترونیکی. 156

جدول ‏4‑59: کدهای محوری برای عوامل مشترک ولی مهم بر افت تحصیلی دانشجوی الکترونیکی. 157

جدول ‏4‑60: کدهای محوری برای عوامل مشترک ولی مهم بر موفقیت دانشجوی الکترونیکی. 161

جدول ‏4‑61:کدهای محوری برای عوامل مشترک موثر بر افت تحصیلی دانشجوی الکترونیکی و حضوری.. 162

جدول ‏4‑62: کدهای محوری برای عوامل مشترک بر موفقیت دانشجوی الکترونیکی و حضوری. 162

جدول ‏4‑63 : مشخصه های ورودی و ارزش های مربوطه. 164

جدول ‏4‑64: مشخصه های پرسشنامه ای و ارزش های مربوطه. 164

جدول ‏4‑65: کارآیی الگوریتم های پیش بینی رگرسیونی با داده های آموزش.. 168

جدول ‏4‑66: الگوریتم های بکار رفته برای حل مسئله طبقه بندی.. 169

جدول ‏4‑67 : کارآیی الگوریتم های پیش بینی طبقه بندی با داده های آموزش.. 170

جدول ‏4‑68: کارآیی الگوریتم های پیش بینی رگرسیونی با داده های تست.. 172

جدول ‏4‑69: کارآیی الگوریتم های پیش بینی طبقه بندی  با داده های تست.. 175

جدول ‏5‑1 : خلاصه تحقیقات مرتبط با متغیرهای دموگرافیک.. 185

جدول ‏5‑2: خلاصه تحقیقات مرتبط با پیشینه تحصیلی. 189

جدول ‏5‑3: خلاصه تحقیقات مرتبط با وضعیت اجتماعی – اقتصادی. 191

جدول ‏5‑4: مقایسه معدل دانشجویان بر حسب سرعت اینترنت.. 197

 

فهرست اشکال

شکل ‏2‑1: مفاهیم مرتبط با یادگیری الکترونیکی. 16

شکل ‏2‑2: مدل طولی “تینتو”. 23

شکل ‏2‑3: مدل مسیر “کمبر” برای افت تحصیلی در آموزش از راه دور 24

شکل ‏2‑4 :مدل مسیر “بویلز”. 25

شکل ‏2‑5:‏ مدل “برنارد و هانگ” برای ماندگاری دانشجو در یادگیری الکترونیکی. 27

شکل ‏2‑6: مدل “بکِله” برای عوامل موثر بر موفقیت یادگیری الکترونیکی. 29

شکل ‏2‑7: مدل ادامه تحصیل در یادگیری الکترونیکی. 30

شکل ‏2‑8: مدل مسیر “شین و کیم”. 31

شکل ‏2‑9: مدل “ونسترا، دی و هرین” برای ماندگاری دانشجویان مهندسی. 32

شکل ‏2‑10: اجزاء سیستم آموزش هوشمند مبتنی بر وب.. 43

شکل ‏2‑11: نورون بیولوژیک.. 51

شکل ‏2‑12: پرسپترون. 52

شکل ‏2‑13: پرسپترون چند لایه. 52

شکل ‏2‑14: فرایند یادگیری شبکه های پس انتشار 53

شکل ‏2‑15: مدل مسیر پیشنهادی پژوهش حاضر 88

شکل ‏4‑1: آزمون مدل ساختاری اولیه. 144

شکل ‏4‑2: مدل ساختاری معنی دار 146

شکل ‏5‑1: عوامل زمینه ساز عدم مشارکت در کلاس مجازی. 206

شکل ‏5‑2: نمونه خروجی الگوریتم M5rules بر حسب مشخصه های پرسشنامه ای.. 208

شکل ‏5‑3 : نمونه خروجی الگوریتم J48 بر حسب مشخصه های پرسشنامه ای.. 210

 

فهرست نمودار­ها

نمودار ‏4‑1: مقایسه معدل مقطع قبل، ترم اول و کل. 118

نمودار ‏4‑2: مقایسه میانگین متغیرهای پرسشنامه ای.. 118

نمودار ‏4‑3 : کارآیی مدل های رگرسیونی در مرحله آموزش و تست با تمام مشخصه ها 172

نمودار ‏4‑4: کارآیی مدل های رگرسیونی در مرحله آموزش و تست با تمام مشخصه ها بدون معدل ترم اول. 173

نمودار ‏4‑5: کارآیی مدل های رگرسیونی در مرحله آموزش و تست با مشخصه های پرسشنامه ای.. 174

نمودار ‏4‑6: کارآیی مدل های رگرسیونی در مرحله آموزش و تست با مشخصه های ورودی.. 174

نمودار ‏4‑7: کارآیی مدل های طبقه بندی در مرحله آموزش و تست با تمام مشخصه ها 176

نمودار ‏4‑8 :کارآیی مدل های طبقه بندی در مرحله آموزش و تست با تمام مشخصه ها بدون معدل ترم اول. 177

نمودار ‏4‑9: کارآیی مدل های طبقه بندی در مرحله آموزش و تست با مشخصه های پرسشنامه ای.. 178

نمودار ‏4‑10: کارآیی مدل های طبقه بندی در مرحله آموزش و تست با مشخصه های پرسشنامه ای.. 179

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1.  فصل اوّل (کلیات پژوهش)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1-1 مقدمه

سرعت توسعه و پذیرش فناوری اطلاعات و ارتباطات با سایر فناوری­ها قابل قیاس نیست. در مقام مقایسه، بعد از اختراع رادیو 38 سال طول کشید تا 50 میلیون نفر از آن استفاده کنند، این مدت برای تلویزیون 13 سال و برای رایانه­های شخصی 16 سال طول کشید. در حالی که این مدت زمان برای پذیرش و به‌کارگیری اینترنت 4 سال بوده است (هنری، کوک و مونتز[1]، 1997 به نقل از ولش[2]،2007). این توسعه سریع و چشم­گیر عرصه­های مختلف صنعت، کشاورزی و خدمات را تحت تأثیر خود قرار داده است. عرصه تعلیم- تربیت و تربیت نیروی انسانی نیز از این تحولات بی­نصیب نمانده است. آموزش مبتنی بر رایانه، آموزش مدیریت شده توسط رایانه، آموزش به کمک رایانه، آموزش مبتنی بر وب، کارآموزی مبتنی بر وب، یادگیری مبتنی بر وب، یادگیری ارتقاء داده شده توسط وب، خودآموزهای مبتنی بر وب، سیستم­های آموزشی مبتنی بر وب، آموزش مبتنی بر اینترنت، یادگیری بر خط، یادگیری مجازی و مفاهیمی از این قبیل هر چند تفاوت­های اندک و بعضاً قابل توجهی با هم دارند، اما همگی مفاهیمی هستند که در دهه اخیر به شدت در نظام­های آموزشی به چشم می­خورند. تمام این مفاهیم زیر پوشش چتر بزرگ‌تر یادگیری الکترونیکی قرار می­گیرند (آناهینا[3]، 2005). این آموزش­ها با شعارهایی چون فرصت­های برابر آموزشی، ارتقاء کیفیت آموزشی، یادگیری در هر زمان و هر مکان، نوید تحول شگرفی را در نظام­های آموزشی می‌دهد.

یادگیری الکترونیکی به سرعت در حال توسعه کمی است. به گزارش اَمبینت این سایت[4] (2011) – یکی از معتبرترین نهادهای آماری مربوط به یادگیری الکترونیکی- ارزش تولیدات و خدمات یادگیری الکترونیکی تا سال 2010 به 32.1 میلیارد دلار رسیده است. نرخ رشد مرکب سالانه، طی پنج سال 9.2% گزارش شده است؛ پیش­بینی می­شود این درآمد تا سال 2015 به 49.9 میلیارد دلار برسد. هر چند در گزارش مذکور، آمار مربوط به ایران ذکر نشده است اما پیش­بینی شده، آسیا بعد از آمریکا دومین مصرف کننده تولیدات و خدمات یادگیری الکترونیکی باشد. هند، چین و مالزی به ترتیب بزرگ‌ترین بازار جهانی در آسیا محسوب می­شوند. «چاینا ایجو[5]» در چین با 311 هزار دانشجوی آنلاین بعد از دانشگاه فونیکس دومین دانشگاه آنلاین جهان محسوب می­شود. «چاینا کَست[6]» با بیش از 143 هزار دانشجوی آنلاین در کنار دانشگاه «ایدکُن[7]» برزیل، سومین دانشگاه الکترونیکی جهان محسوب می­شود (امبینت این سایت،2011). آمار منتشره آموزش از راه دور آمریکا در سال تحصیلی 2007-2006 نشان­ دهنده این است که 66% از تمام مراکز آموزش عالی این کشور، آموزش خود را به روش از راه دور ارائه می­کنند. اهمیت توجه به آموزش­های الکترونیکی زمانی مشخص می­شود که 77 درصد این دانشگاه­ها آموزش خود را به روش برخط و 12% به روش آموزش تلفیقی و فقط 12% از دانشگاه­ها آموزش خود را در قالب­های قدیمی آموزش از راه دور (مکاتبه­ای) ارائه می­کنند. این بدان معنا است که حدود 90% از مراکز آموزش عالی آمریکا از یادگیری الکترونیکی در سیستم آموزش از راه دور خود استفاده می­کنند (مرکز ملی آمار آموزشی آمریکا[8]، 2008). این آمار توسعه چشم­گیر فقط مربوط به آمریکا نمی­شود بلکه کشورهایی مانند استرالیا به دلیل سابقه زیاد در آموزش از راه دور و پراکندگی جغرافیایی به وفور از آموزش­های الکترونیکی استفاده می­کنند.

توسعه آموزش عالی الکترونیکی در ایران نیز بسیار سریع است. بسیاری از دانشگاه­های جامع ایران چون دانشگاه تهران و دانشگاه شیراز، قریب به یک دهه است که اقدام به پذیرش دانشجو به روش الکترونیکی نموده­اند. از میان دانشگاه­های فنی-مهندسی که پیشگامان این حوزه نیز به شمار می­روند، می­توان به دانشگاه علم و صنعت ایران، امیرکبیر و خواجه نصیرالدین طوسی اشاره کرد. در کنار این دانشگاه­های دولتی، چندین دانشگاه و موسسه آموزش عالی خصوصی نیز اقدام به پذیرش دانشجوی الکترونیکی کرده­اند. مضاف بر این تعداد، در بسیاری از دانشگاه­ها، دانشجویان حضوری می­توانند یک یا چند درس خود را به روش الکترونیکی بگذرانند. در کنار این توسعه کمّی، کیفیت مهم‌ترین دغدغه و موضوع مورد سئوال محققان و پژوهشگران این حوزه است. کاسی[9] (2008) در این مورد آورده است: ارائه دروس آموزش عالی به صورت برخط نویدبخش است، اما نسبت به سایر روش‌هایی آموزشی قرن 21، بیشتر مورد سوء­ظن و بدگمانی است. توسعه کمّی یادگیری الکترونیکی به عنوان یک روش جدید آموزش از راه دور با چالش‌های فراوانی مواجه است. توجه به برخی از چالش­ها مخصوص کشورهای در حال توسعه و برخی نیز دغدغه مشترک تمام کشورها است. موضوعاتی مانند بومی­سازی فناوری­ها و چالش­های حقوقی و قانونی و یا ضعف در شبکه­ها و زیرساخت­های ارتباطی را می­توان چالش منحصر به کشورهای در حال توسعه دانست. یکی از چالش­های مشترک که کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه در مدیریت یادگیری الکترونیکی با آن مواجه هستند مسئله بالا بودن شکست و افت تحصیلی دانشجویان در یادگیری الکترونیکی است. این رساله در صدد پرداختن به این مهم است که در ادامه به بیان و مستند سازی این مسئله خواهیم پرداخت.

 

1-2 بیان مسئله

توانمندی­ها و قابلیت­های یادگیری الکترونیکی به حدی است که کمتر شک و شبهه­ای در اثربخشی این فناوری­ها می­رود. این نوع آموزش­ها علاوه بر اینکه تجارب یادگیری را غنی می­سازند و سطح کیفی آموزش­ها را ارتقاء می­دهند، زمینه عدالت آموزشی و فرصت­های برابر را برای آموزش همگان فراهم می­آورند. فراهم نمودن فرصت­های برابر آموزشی در آموزش­های الکترونیکی قابلیتی، ستودنی است. یادگیری الکترونیکی این فرصت را فراهم می­آورد تا افراد ناتوان و بازمانده از تحصیل با دسترسی به یک رایانه و خط اینترنت به آموزشی دست یابند که سایر هم سنخان آن‌ها در دانشگاه و مراکز آموزش حضوری از آن برخوردارند. مراکز آموزش الکترونیکی امروزی را می‌توان همانند اولین مدرسه­هایی دانست که پس از مکتب­خانه توسعه یافته­اند. یک مرکز آموزش الکترونیکی عالی در عصر حاضر حکم دارالفنونی را در قرن 21 دارد که سیستمی جدید، روشی متمایز و چالش­های خاص خود را دارد.

 هر تغییری در مرحله گذار خود تا نهادینه شدن با مشکلاتی چون مقاومت مردم و مسئولین مواجه است. پذیرش تغییر در مواردی چون روش یادگیری دانشجویان، روش تدریس مدرسان، برنامه­ریزی درسی، روش‌هایی ارزشیابی و مدیریت، از جمله چالش­های پذیرش و موفقیت یادگیری الکترونیکی در جهان است. یکی از مهم‌ترین این چالش­ها بالا بودن میزان افت تحصیلی دانشجویان در یادگیری الکترونیکی است به گونه­ای که در مبحث اهمیت پژوهش حاضر خواهیم دید، افت تحصیلی بین 18 تا 54 درصد گزارش شده است که این آمار به مراتب بیشتر از آموزش­های حضوری (متداول) است. این مشکل از اوان فراگیر شدن آموزش­های الکترونیکی در دانشگاه­ها توجه متخصصان و تصمیم گیران را به خود جلب کرده است. بدون شک یکی از دلایل افت تحصیلی بالا، نوپا بودن این نوع نظام آموزشی است و البته انتظار می­رفت با گذشت زمان این افت کاهش یابد. نتایج تحقیقات که به اوایل قرن بیست یکم بر می­گردد، نشان می­دهد در مقوله افت تحصیلی دانشجو در یادگیری الکترونیکی تغییر چندانی حاصل نشده، این در حالی است که با توسعه زیرساخت­های شبکه­ای، دسترسی به اینترنت برای یادگیرندگان و مدرسان به طور قابل توجهی افزایش یافته است؛ با این وجود، نه تنها افت تحصیلی دانشجویان کاهش نیافته است بلکه در برخی از پژوهش­ها، برخلاف انتظار با گذشت زمان میزان آن نیز بیشتر شده است (نگاه کنید به: پارک و چوئی[10]، 2009).

مشکل افت تحصیلی در یادگیری الکترونیکی به دلایل مختلفی حائز اهمیت است و یکی از مهم‌ترین دلایل اهمیت این مقوله، تضمین کیفیت یادگیری الکترونیکی و ارتقاء اثربخشی و کارآمدی این نوع آموزش­ نوپا است. افت، ترک تحصیل یا تکرار پایه­ها هزینه­های قابل توجهی بر مؤسسات آموزشی تحمیل می­کند و از طرفی در صورتی که به ترک تحصیل منجر شود، معنایی جز اتلاف وقت و سرمایه نخواهد داشت.

افت تحصیلی در آموزش­های از راه دور از دیر باز، کانون توجه پژوهشگران این حوزه بوده است. برخی مواقع متخصصان و نظریه‌پردازان آموزش از راه دور به دلیل افت تحصیلی بالا در این نوع از آموزش­ها مورد انتقاد واقع شده‌اند، این پدیده و کاهش آن نیز به عنوان یکی از چالش­های پیش روی آموزش­های برخط مطرح است (رکدال[11]،2004). به زعم برگ و هانگ[12] (2004) بیش از 7 دهه است که مقوله ماندگاری دانشجو با جدیت پژوهش می­شود. این پژوهش­ها منجر به نتایج مفیدی در زمینه عوامل زمینه­ساز و مرتبط با ماندگاری، شده است. تحقیقات مربوط به ماندگاری دانشجو بر مواردی از قبیل: نرخ دانش­آموختگی، الگوهای ماندگاری دانشجو، الگوهای رفتاری فرسودگی دانشجو، روندهای تاریخی و عوامل روانی مرتبط با ماندگاری، متمرکز بوده است. محققان این حوزه در تلاش­هایشان ابزارها و مدل­هایی برای تبیین، سنجش و پیش­بینی افت تحصیلی ارائه کرده­اند. با وجود قدمت زیاد پرداختن به افت تحصیلی در آموزش­های حضوری، پرداختن به این مقوله در آموزش­های از راه دور، خیلی جدید نیست. نمونه اولین مدل­هایی که به مقوله افت تحصیلی در آموزش از راه دور پرداخته است، مدل بوشیر[13] (1973) است (بوشیر،1973 به نقل از برگ و هانگ،2004). این در حالی است که به این مسئله در آموزش­های الکترونیکی کمتر پرداخته شده است.

راحت­ترین استدلال برای تحلیل علت افت تحصیلی این است که دانشجو درس نمی­خواند؛ هر کس درس نخواند مشروط می­شود. هر چند این اصل ساده صادق است اما بیانگر عمق مسئله نیست. در علت شناسی این پدیده تحلیل سادۀ دیگر، این است که مدرس، خوب نتوانسته است محتوا را تدریس نماید به عبارتی روش تدریس مدرس خوب نبوده است و یا تحلیل دیگر می­تواند این باشد که محتوای درس به اندازه­ای سخت بوده که دانشجویان آن‌را نفهمیده­اند. در مورد اول، مشکل افت تحصیلی ناشی از یادگیرنده و در مورد دوم به مدرس و در مورد سوم به محتوا نسبت داده شده است. پژوهش­های فراوانی برای شناسایی علل افت تحصیلی دانشجویان در آموزش­های از راه دور و متعاقب آن در آموزش­های الکترونیکی صورت گرفته است. در این بخش در راستای بیان مسئله و تبیین پیچیده بودن عوامل مرتبط با افت تحصیلی دانشجو، چند نمونه پژوهشی گزارش خواهد شد و در فصل دوم، پیشینه پژوهش­ها تشریح خواهد شد. در یکی از اولین پژوهش­های نظام­مند، علل افت آموزش از راه دور این‌گونه گزارش شده است:

  • کمبود زمان: کار وقت زیادی از دانشجویان را می­گیرد.
  • دلایل مادی.
  • تغییر اساسی در برنامه­های آینده.
  • مریضی.
  • مسائل شخصی.
  • نارضایتی از شرایط تحصیلی و زندگی.
  • رفتن به سربازی.
  • دلایل شخصی و خصوصی.
  • ازدواج.
  • سخت بودن دروس (رکدال، 1972).

در پژوهش دیگری که مستقیماً به علل افت تحصیلی دانشجویان در یادگیری الکترونیکی پرداخته شده است، علل زمینه ساز آن این‌گونه گزارش شده است:

  • عدم زمان كافي.
  • عدم وجود انگیزه.
  • طراحی ضعیف دروس.
  • عدم برخورداري از مدرسان توانمند (فرانکولا[14]،2001).

برخی در تحلیل علل مرتبط با موفقیت تحصیلی دانشجویان به نقش عوامل روان‌شناسانه چون سبک یادگیری[15]، مرکز کنترل[16] و … پرداخته­اند. به عنوان مثال در پژوهشی اثر مرکز کنترل (درونی/ بیرونی) بر بهبود عملکرد یادگیری زبان در آموزش مبتنی بر وب بررسی شده است. نتایج این بررسی حاکی ست، عملکرد و خودکارآمدی دانشجویان با مرکز کنترل درونی به مراتب بهتر از دانشجویان با مرکز کنترل بیرونی بوده است (چانگ و هو[17]، 2009).

همان‌گونه که از نمونه پژوهش­های انجام شده متوجه می­شویم، عوامل متعدد زیرساختی، شبکه­ای، فرهنگی، روانی و اجتماعی زمینه ساز موفقیت و عدم موفقیت دانشجو در یادگیری الکترونیکی است. جهانی بودن پدیده افت تحصیلی از یک طرف و مشکلاتی چون موانع زیر ساختی و فرهنگی یادگیری الکترونیکی؛ این پدیده را در ایران تشدید می­کند. مسئله‌ای که پژوهش حاضر بر آن متمرکز شده، شناسایی عوامل مرتبط با افت ­تحصیلی و شناسایی عوامل پیش­بینی کننده موفقیت دانشجویان در تحصیل الکترونیکی است. علاوه بر این، پژوهش حاضر در صدد ارائه مدلی مبتنی بر هوش مصنوعی است. با این هدف که مدل هوشمند بتواند موفقیت دانشجو را با دقت بیشتری پیش­بینی کند. این توان پیش­بینی، برای دانشجویان الکترونیکی به عنوان یک سیستم هشدار عمل کرده و دانشجو می­تواند با پیش­بینی وضعیت خود، برای مواجه شدن و به حداقل رساندن ریزش تدارک لازم را ببیند. از طرفی، برای مدیران و تصمیم گیران این امکان را فراهم می­آورد تا برای دانشجویان در معرض خطر، خدمات حمایتی آموزشی، مشاوره­ای فراهم آورند و خطر ریزش آنان را به حداقل ممکن برسانند؛ در بحث اهمیت تحقیق بیشتر به این قضیه خواهیم پرداخت.

1-3 اهمیت و ضرورت تحقیق

افت ­تحصیلی، ترک ­تحصیل، مشروطی دانشجویان، انصراف و ناتمام گذاشتن تحصیل، مفاهیمی هستند که هر نظام آموزشی اعم از دانشگاه، مدرسه، موسسه­های کارآموزی و… به نحوی با آن آشنا هستند. این پدیده هر چند برای هر نظام آموزشی اعم از نظام­های متداول و الکترونیکی طبیعی است اما وقتی میزان آن افزایش می­یابد به یکی از بزرگ‌ترین معضلات موسسۀ آموزشی تبدیل شده و دلیلی بر ناکارآمدی آن خواهد بود. این امر در بازار رقابتی منجر به از دست رفتن مشتری و ورشکستگی موسسۀ آموزشی خواهد شد. در نظام­های نوپا، چون آموزش­های الکترونیکی این معضل باعث زیر سئوال رفتن کل آن خواهد شد و پذیرش همگانی آن را به عنوان یک قالب آموزشی زیر سئوال خواهد برد.

هر چند کمتر دانشگاهی میزان افت تحصیلی در یادگیری الکترونیکی را گزارش می­نماید؛ در پژوهش­های پراکنده، اعداد و ارقام متفاوتی گزارش شده است. برخی، نرخ ماندگاری در آموزش­های مبتنی بر وب را 10 تا 20 درصد کمتر از آموزش­های متداول گزارش کرده‌اند (دوهرتی، 2006). در جدول ‏1‑1 به عنوان نمونه، نرخ افت ­تحصیلی در سیستم یادگیری الکترونیکی تک درس، کارآموزی‌های مبتنی بر وب و دوره­های کاملاً الکترونیکی، گزارش شده است. برخی تحقیقات میزان افت را به صورت مقایسه­ای با آموزش حضوری گزارش نموده­اند، برخی نیز به افت تحصیلی در آموزش­های متداول نپرداخته­اند از این رو خانه مربوطه در جدول ‏1‑1 خالی است.

 

جدول ‏1‑1:آمار مقایسه ای افت تحصیلی در آموزش الکترونیکی

نوع سیستم آموزشی بررسی شدهآموزش حضوریآموزش الکترونیکیمنبع
تک درس برخط8%18%لوی[18] (2007)
دروس برخط25%48%ردفیلد[19](2004)
دروس برخط19%20%بسیج[20](2005)
دروس برخط16%21%فریدن برگ[21](2007)
دوره الکترونیکی23.9%نیستور و نیوبر[22](2010)
کارآموزی برخط33.7%ویلینگ و جانسون[23](2004)
دروس برخط35%اسمیت[24](2006)
دوره الکترونیکی36%یوکسال ترک و اینان[25] (2006)  
کار آموزی بر خط54.2%پارک (2009)

 

آمار افت تحصیلی در آموزش الکترونیکی را این‌گونه می­توان جمع­بندی کرد:

  • افت تحصیلی در تحصیل الکترونیکی به مراتب بیشتر از حضوری است.
  • نرخ افت تحصیلی متفاوت است اما متوسط افت تحصیلی 32 درصد در آموزش­های الکترونیکی مشهود است.

هر چند تردیدی بر بالا بودن افت ­تحصیلی در آموزش الکترونیکی نیست، اما مهم‌تر از گزارش توصیفی آمار افت تحصیلی، بررسی علل زمینه ساز و ارائه راهکارهای مناسب جهت مدیریت این معضل است. این پژوهش با علم به این واقعیت که عوامل متعددی ممکن است زمینه ساز این معضل شوند، در صدد شناسایی متغیرهای پیش­بینی کنندۀ افت تحصیلی دانشجویان الکترونیکی است. ضرورت موضوع پژوهش از چند دیدگاه قابل بررسی است:

  • مدیران و دست­اندرکاران نظام­های آموزشی در تصمیم­گیری خود برای توسعه و پذیرش فناوری در آموزش، پایین بودن شکست و بالا بودن موفقیّت دانشجویان را به عنوان یک شاخص حیاتی لحاظ می­کنند، لذا برای زمینه­سازی پذیرش همگانی آموزش الکترونیکی در سیستم­های آموزشی، کاهش میزان افت و تضمین موفقیت دانشجو از اهمیت به سزایی برخوردار است. از طرف دیگر، شناخت عوامل زمینه­ساز عدم موفقیت دانشجو در تحصیل الکترونیکی، با کاهش هزینه­ها و افزایش رضایت­مندی مشتری، زمینه اثربخشی هر چه بیشتر موسسه آموزشی را فراهم می­کند.
  • اساتید و کارکنان با درک عوامل مرتبط با ریزش، مشروطی، افت یا ترک تحصیل دانشجویان می­توانند اقداماتی انجام دهند تا میزان مشروطی را کاهش دهند.
  • دانشجویان وقت و هزینه قابل توجهی برای تحصیل به روش الکترونیکی صرف می­کنند، این هزینه­ها شامل هزینه­های مستقیم (شهریه) و هزینه فرصت – ادامه تحصیل به روش دیگر یا ورود به بازار کار- است که برای دانشجوی مشمول افت بسیار سنگین خواهد بود؛ لذا مدیریت این پدیده و پیش­بینی وضعیت تحصیلی دانشجو، در وقت و سرمایه وی صرفه­جویی خواهد کرد.
  • از آنجا که آموزش، یک صنعت بزرگ در جهان محسوب می­شود، شکست و خروج هر دانشجو به معنای از دست دادن یک مشتری و موجّه نبودن سرمایه­گذاری در حوزه آموزش الکترونیکی خواهد بود؛ لذا شناسایی علل زمینه ساز و تضمین موفقیت دانشجو، صنعت آموزش الکترونیکی کشور را به صنعتی پایا و مطمئن تبدیل خواهد کرد.

با توجه به آنچه گذشت و نظر به نوپا بودن این نوع آموزش عالی در ایران و با اهتمام به بالا بودن افت تحصیلی می‌توان اهمیت پرداختن به این پژوهش را توجیه و تبیین کرد.

1-4 سؤال ‌های تحقیق

هدف کلی این پژوهش شناسایی عوامل پیش­بینی کننده میزان موفقیت دانشجویان در آموزش الکترونیکی و ارائه مدل مبتنی بر هوش مصنوعی برای عوامل پیش­بینی کننده است. نظر به پیچیدگی عوامل موثر بر وضعیت تحصیلی دانشجو به ویژه یادگیرنده الکترونیکی، پس از بررسی دقیق پیشینه پژوهش­های انجام شده در خارج از کشور که مشروح آن در فصل دوم خواهد آمد، مهم‌ترین علل زمینه­ساز به ویژه از بعد یادگیرنده، شناسایی و با توجه به اهمیت در سؤالات پژوهشی گنجانده شد که به قرار زیر است:

  1. متغیرهای دموگرافیک (جنسیت، سن، تأهل)، چه مقدار از تغییرات میزان موفقیت دانشجو را در آموزش الکترونیکی تبیین می‌کنند؟
  2. متغیرهای مربوط به پیشینه تحصیلی (فاصله بین دو مقطع تحصیلی، معدل مقطع قبل)، چه مقدار از تغییرات میزان موفقیت دانشجو را در آموزش الکترونیکی تبیین می­کنند؟
  3. متغیرهای اجتماعی- اقتصادی (اشتغال، سکونت، تأمین‌کننده هزینه تحصیل)، چه مقدار از تغییرات میزان موفقیت دانشجو را در آموزش الکترونیکی تبیین می­کنند؟
  4. متغیرهای روانی- فنی (اطمینان رایانه ای، اضطراب امتحان، مرکز کنترل، استقلال در یادگیری)، چه مقدار از تغییرات میزان موفقیت دانشجو را در آموزش الکترونیکی تبیین می­کنند؟
  5. متغیرهای رسانه­ای (دسترسی به اینترنت، رایانه قابل حمل، تلفن همراه)، چه مقدار از تغییرات میزان موفقیت دانشجو را در آموزش الکترونیکی تبیین می­کنند؟
  6. متغیرهای مربوط به تجارب یادگیری الکترونیکی (عادت به یادگیری الکترونیکی، معدل اولین ترم تحصیل، رضایت­مندی تحصیلی)، چه مقدار از تغییرات میزان موفقیت دانشجو را در آموزش الکترونیکی تبیین می­کنند؟
  7. متغیرهای مدیریتی (توانایی مدیریت زمان، خود نظم دهی)، چه مقدار از تغییرات میزان موفقیت دانشجو را در آموزش الکترونیکی تبیین می­کنند؟
  8. دانشجویان چه دلایلی را برای موفقیت و عدم موفقیت خود بیان می‌کنند؟

       

1-5 اهداف تحقیق

هدف کلی این پژوهش شناسایی عوامل پیش­بینی کننده میزان موفقیت دانشجویان در آموزش الکترونیکی و شناسایی مدل مبتنی بر هوش مصنوعی برای عوامل پیش بینی کننده است.

اهداف جزئی زیر برای رسیدن به این هدف پژوهش دنبال می­شود:

  1. شناسایی نقش متغیرهای دموگرافیک در تبیین میزان موفقیت دانشجویان در آموزش الکترونیکی.
  2. شناسایی نقش متغیرهای مربوط به پیشینه تحصیلی در تبیین میزان موفقیت دانشجویان در آموزش الکترونیکی.
  3. شناسایی نقش متغیرهای اجتماعی- اقتصادی در تبیین میزان موفقیت دانشجویان در آموزش الکترونیکی.
  4. شناسایی نقش متغیرهای روانی- فنی در تبیین میزان موفقیت دانشجویان در آموزش الکترونیکی.
  5. شناسایی نقش متغیرهای رسانه­ای در تبیین میزان موفقیت دانشجویان در آموزش الکترونیکی.
  6. شناسایی نقش متغیرهای مربوط به تجارب یادگیری الکترونیکی در تبیین میزان موفقیت دانشجویان در آموزش الکترونیکی.
  7. شناسایی نقش متغیرهای مدیریتی در تبیین میزان موفقیت دانشجویان در آموزش الکترونیکی.
  8. شناسایی علل موفقیت و عدم موفقیت دانشجویان در آموزش الکترونیکی.
  9. شناسایی مدل مناسب هوش مصنوعی برای پیش­بینی موفقیت دانشجویان الکترونیکی.
  10. آزمون مدل بدست آمده برای موفقیت تحصیلی دانشجوی الکترونیکی با بهره گرفتن از داده‌های تجربی.

1-6 تعریف مفاهیم و واژگان اختصاصی

1-6-1 تعاریف مفهومی

یادگیری الکترونیکی: آموزشی است که از طریق کامپیوتر و تکنولوژی­های وابسته به آن مانند لوح فشرده، اینترنت و اینترانت و … ارائه می­شود (کلارک و مایر[26]،2003)

هوش مصنوعی: فرایندهای کامپیوتری که سعی دارند فرایند تفکر انسان را تقلید نمایند، این فرایندها با فعالیت­هایی که نیاز به استفاده از هوش دارند در ارتباط هستند (غضنفری و کاظمی، 1382)

مرکز کنترل[27]: برداشت فرد از این امر که دستاوردهای فرد ناشی از رفتار خود فرد بوده تا سایر عوامل و افراد (روتر[28]، 1966 به نقل از لوی، 2007).

اطمینان رایانه ای[29]: سطح اطمینان فرد در مواجه با رایانه و انجام کارهایی که با رایانه سرکار دارد (اسبوم[30]، 2001 به نقل از هلدر[31]،2007).

استقلال در یادگیری[32]: توانایی پذیرش مسئولیت یادگیری توسط خود فرد (لیتل[33]،2007).

خودگردانی در یادگیری: یادگیری مستقل و اثربخش تحصیلی که شامل فراشناخت، انگیزش درونی و اقدام راهبردی می­شود (زیمرمن[34]، 2002).

اعتیاد اینترنتی[35]: وابستگی روانی به اینترنت، صرف نظر از نوع کاری که انجام می‌شود (کندل[36]،1998).

1-6-2 تعاریف عملیاتی

 1) جنس: مذکر، مؤنث

2) سن: سنین تقویمی

 3) وضعیت تأهل: متأهل و مجرد

4) وضعیت سکونت: تهران، شهرستان­های تهران، سایر شهرستان­های ایران

5) فاصله بین دوره قبل با دوره الکترونیکی: برای دانشجویان کارشناسی حد فاصل سن پذیرش از 18 سال و برای دانشجویان کارشناسی ارشد عبارت است از حد فاصل سن پذیرش از 23 سال.

6) معدل دوره تحصیلی قبل: برای دانشجویان کارشناسی معدل دیپلم و برای دانشجویان کارشناسی ارشد معدل کارشناسی

7) معدل اولین ترم تحصیل: معدل اولین ترم تحصیل به روش الکترونیکی.

8) اشتغال: اشتغال یا عدم اشتغال دانشجو در حین تحصیل

9) نوع دسترسی به اینترنت: خط اینترنت Dial up در مقابل ADSL

10) تأمین کننده هزینه تحصیل: خود دانشجو، خانواده، مشارکتی بین خود و خانواده، سایرین

 11) عادت به یادگیری الکترونیکی: امتیاز کسب شده در سؤالات مربوط به عادت به یادگیری الکترونیکی در پرسشنامه محقق ساخته.

12) مرکز کنترل: امتیاز کسب شده در سؤالات مربوط به مرکز کنترل در پرسشنامه محقق ساخته.

 13) اطمینان رایانه­ای: امتیاز کسب شده در سؤالات مربوط به اطمینان رایانه­ای در پرسشنامه محقق ساخته.

 14) مدیریت زمان: امتیاز کسب شده در سؤالات مربوط به مدیریت زمان در پرسشنامه محقق ساخته.

15) خود نظم­دهی: امتیاز کسب شده در سؤالات مربوط به خود نظم­دهی در پرسشنامه محقق ساخته.

 16) استقلال در یادگیری: امتیاز کسب شده در سؤالات مربوط به استقلال یادگیری در پرسشنامه محقق ساخته.

17) اضطراب امتحان: امتیاز کسب شده در سؤالات مربوط به اضطراب امتحان در پرسشنامه محقق ساخته.

 18) رضایت تحصیلی: امتیاز کسب شده در سؤالات مربوط به رضایت تحصیلی در پرسشنامه محقق ساخته.

19) دانشجوی ناموفق: دانشجویانی را شامل می­شوند که دارای میانگین پایین­تر از 12 است.

20) میزان موفقیت: معدل کل دانشجو طی سنوات تحصیل الکترونیکی

21) آموزش الکترونیکی: نوعی از آموزش که در مرکز آموزش­های الکترونیکی دانشگاه علم و صنعت ایران جریان دارد.

22) مدل هوشمند: مدلی بر گرفته از مدل­های پیش­بینی کننده در هوش مصنوعی است. به عنوان نمونه می‌توان به شبکه عصبی مصنوعی اشاره کرد.              

1-7 خلاصه فصل           

آموزش الکترونیکی به طور روز افزونی سیستم­های آموزشی به ویژه آموزش عالی کشورهای جهان را تحت تأثیر خود قرار داده است. امروزه کمتر دانشگاهی را می­توان یافت که خدمات آموزش الکترونیکی را به عنوان یک گزینه آموزشی یا مکمل آموزش­های خود قرار نداده باشد. سرآمد نمونه دانشگاه­هایی که آموزش­های کاملاً الکترونیکی ارائه می­کند دانشگاه برخط Phoenix است که به گزارش وب سایت این دانشگاه در سال 2012 بالغ بر 300 هزار دانشجو در دوره های رسمی، غیر رسمی و کوتاه مدت از خدمات آموزش الکترونیکی این دانشگاه بهره برده­اند. علاوه بر این نمونه، دانشگاه­هایی که آموزش الکترونیکی را به عنوان مکمل آموزش­های خود ارائه می­کنند، بسیار فراوان هستند. در ایران نیز از اوایل دهه 80 دانشگاه­های زیادی وارد این حوزه شدند که امروزه تعداد آن‌ها به بیش از 20 دانشگاه و موسسه آموزش عالی رسیده است. قریب به دو دهه از آموزش الکترونیکی در جهان و یک دهه در آموزش عالی ایران می­گذرد. یکی از چالش­های اساسی و مشترک ایران و جهان بالا بودن ریزش، مشروطی و افت تحصیلی دانشجویان است. در این فصل به عنوان نمونه، آماری از میزان افت تحصیلی دانشجویان الکترونیکی ارائه شد. در چند نمونه گزارش شده بازه­ای بین 18% تا 54% افت قابل مشاهده است. بالا بودن افت تحصیلی در کشورهایی که خود بهترین بسترهای فناوری را دارند، به عنوان یک مسئله بنیادی توجه پژوهشگران زیادی را به خود جلب کرده است. مسئله‌ای که محور اصلی پژوهش حاضر را شکل می­دهد.

با توجه به پیچیده بودن عوامل مرتبط با افت تحصیلی دانشجویان به ویژه در آموزش­های الکترونیکی، پژوهش حاضر بر اساس پیشینه پژوهش­ها مهم‌ترین عوامل را شناسایی و در صدد است میزان ارتباط آن‌ها را با موفقیت تحصیلی دانشجو به ویژه قدرت پیش­بینی متغیرها را شناسایی کند. شناسایی عوامل پیش­بین موفقیت دانشجو از جهات مختلف ضروری بوده و بر اهمیت این پژوهش می­افزاید که مهم‌ترین مزیّت آن برای دانشجو است. اگر دانشجوی الکترونیکی بتواند پس از یک ترم کسب تجربه در آموزش الکترونیکی وضعیت خود را پیش­بینی کند، می­تواند در مورد ادامه تحصیل به این روش آگاهانه تصمیم گیری نماید. شناسایی دانشجویان در معرض خطر ریزش می‌تواند زمینه­ای فراهم آورد تا دانشجو یا موسسه ارائه­دهنده خدمات آموزش الکترونیکی با تدارک اقدامات پیشگیرانه، موفقیت دانشجویان الکترونیکی را تضمین کند.

 


 

 

 

2.  فصل دوّم (مرور مطالعاتی)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2-1 یادگیری الکترونیکی

به عنوان شروع بحث، مقدمه­ای بر یادگیری الکترونیکی، آموزش‌های مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات و اصطلاحات رایج در این حوزه ضروری است. در ادامه جایگاه آموزش الکترونیکی در میان سایر انواع آموزش­های مبتنی بر فناوری تشریح شده و همچنین اصطلاحاتی چون آموزش مبتنی بر وب؛ آموزش مبتنی بر رایانه و آموزش مبتنی بر اینترنت از یکدیگر تفکیک خواهد شد.

آموزش‌هایی که به نحوی تحت تأثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات قرار گرفته‌اند تحت عناوین مختلفی یاد می‌شود (الی[37]،2004، آناهینا[38]،2005). جدول ‏2‑1 برخی از اصطلاحات متداول در دو حوزۀ فناوری اطلاعات و آموزش را نشان می‌دهد. برخی از این اصطلاحات معادل هم هستند و برخی تفاوت‌های جزئی یا بعضاً بنیادی با یکدیگر دارند.

 

جدول ‏2‑1: اصطلاحات به کار رفته برای انواع آموزش مبتنی بر فناوری اطلاعات

آموزش مبتنی بر فناوری اطلاعاتمعادل لاتینسرواژه
آموزش مبتنی بر وبWeb Based InstructionWBI
کارآموزی مبتنی بر وبWeb Based TrainingWBT
یادگیری مبتنی بر وبWeb Based LearningWBL
یادگیری ارتقاء داده شده توسط وبweb-enhanced LearningWEL
تدریس مبتنی بر وبWeb- Based Teaching
خودآموزهای مبتنی بر وبWeb-Based Tutorials
سیستم‌های آموزشی مبتنی بر وبWeb-based Educational SystemWEBS
آموزش و پرورش مبتنی بر رایانهComputer -Based EducationCBE
آموزش مبتنی بر رایانهComputer- Based InstructionCBI
آموزش مدیریت شده توسط رایانهComputer- Managed InstructionCMI
آموزش به کمک رایانهComputer -Assisted InstructionCAI
آموزش مبتنی بر اینترنتInternet Based InstructionIBI
یادگیری بر خطOnline Learning
یادگیری الکترونیکیElectronic –LearningE-Learning
یادگیری مجازیVirtual LearningVL

 

همان‌گونه که در جدول ‏2‑1 مشاهده می‌شود به جز یادگیری بر­خط، یادگیری الکترونیکی و یادگیری مجازی؛ اغلب اصطلاحات یا واژگان فوق از سه قسمت تشکیل شده است:

  • مفهوم تربیتی: این دسته مفاهیمی هستند که در بین متخصصان علوم تربیتی مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرند که عبارتند از: تعلیم تربیت، آموزش، یادگیری، تدریس، کارآموزی و معلم خصوصی.
  • کلمه میانجی (ارتباطی) : این کلمات مفهوم تربیتی را به مفهوم مربوط به نوع فناوری متصل می‌کند. «مبتنی بر»، «مدیریت شده» و «به کمک» در این دسته قرار دارند.
  • مفهوم مربوط به نوعِ فناوری: این دسته از مفاهیم به نوع فناوری به کار رفته در آموزش اشاره دارند که «وب»، «اینترنت» و «رایانه» متداول‌ترین مفاهیمِ همراه با مفاهیم تربیتی هستند.

یادگیری، آموزش، کارآموزی مبتنی بر وب یا اینترنت از متداول‌ترین مفاهیم مطرح هستند. کلارک[39](1996) آموزش مبتنی بر وب را نوعی آموزش انفرادی شده می‌داند که از طریق شبکه های رایانه ایِ عمومی یا خصوصی ارائه و به وسیله مرورگرهای وب دریافت می‌شود. آموزش مبتنی بر وب، دانلود آموزش‌های مبتنی بر رایانه (CBT) نیست بلکه آموزش‌های مورد نیاز و به روزی است که در سِروِر ذخیره می‌شوند و قابلیت دسترسی از طریق شبکه را دارند. آموزش مبتنی بر وب به سرعت به روز شده و دسترسی به محتوای آموزشی، توسط تهیه­کنندگان کنترل می‌شود.

خان[40](1997) آموزش مبتنی بر وب را این‌گونه تعریف می­کند:” برنامه­های آموزشی مبتنی بر فرامتن که از منابع و ویژگی‌های www برای خلق و پشتیبانی محیط­های یادگیری معنادار استفاده می­کند (ص 6) “. در تعریفی جدیدتر خان (2001) آموزش مبتنی بر وب را رویکرد نوآورانه به ارائه برنامه های آموزشی توصیف می‌کند که مبتنی بر فرا رسانه است و مخاطبانی که در فواصل دورتر از مراکز آموزشی هستند، می‌توانند با بهره گیری از توانمندی­ها و منابع وب به آموزش­های خوب طراحی شده، یادگیرنده محور، تعاملی، درگیر کننده و آسان شده دست یابند (ص 5) .

یادگیری الکترونیکی مفهوم عام­تری است که شامل انواع آموزش مبتنی بر رایانه و وب می‌شود. برخی چون الیس[41](2004) معتقدند یادگیری الکترونیکی نه تنها به آموزش­هایی اشاره دارد که مبتنی بر وب، اینترنت یا لوح فشرده هستند، بلکه آموزش­هایی که از طریق نوارهای صوتی- تصویری، ماهواره و تلویزیون تعاملی ارائه می‌شود را نیز در بر می‌گیرد. دیدگاه مورد پذیرش در پژوهش حاضر، نظر مطرح شده در تحلیل صورت گرفته توسط آناهینا (2005) است. “آناهینا”یادگیری الکترونیکی را زیر مجموعه آموزش­های از راه دور می­داند و چهار مفهوم دیگر را زیر مجموعه آن می‌داند شکل ‏2‑1 نشان­دهنده آموزش الکترونیکی و خرده نظام‌های مربوط به آن است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

شکل ‏2‑1: مفاهیم مرتبط با یادگیری الکترونیکی

توضیح بیشتر اینکه نظام­های یادگیری بر مبنای اینترنت، از یادگیری بر مبنای وب وسیع­تر هستند زیرا وب یکی از خدماتي است كه توسط اینترنت ارائه می‌شود و خدماتي چون اسناد HTML و جستجوگری، فرامتن­ها و …را در بر می‌گیرد و بر مبنای پروتكل HTTP فعاليت می‌کند؛ در صورتی که اینترنت بزرگ‌ترین شبکه در دنیا است که از هزاران شبکه کامپیوتری به هم متصل شده (ملی، محلی، تجاری و سازمانی) تشکیل می­شود. قابليت­هاي اینترنت فقط شامل شبكه نمی­شود، یعنی یادگیری فقط بر مبنای وب سازماندهی نمی­شود و محدود به پروتکل HTTP نیست بلکه تمام پروتکل­های مناسب را در بر می­گیرد. یادگیری برخط می­تواند از طریق هر شبکه­ای سازمان­دهی شود، بنابراین یادگیری بر مبنای اینترنت، زیر مجموعه­ی یادگیری بر­خط است. در یادگیری بر مبنای کامپیوتر، یادگیرنده به شبکه متصل نبوده و مواد یادگیری بيشتر به صورت محلی توليد و توزيع مي­شوند. بنابراین یادگیری بر مبنای کامپیوتر زیر مجموعه یادگیری برخط نیست ولي از آنجا كه به عنوان يك رسانه الكترونيكي فرايند يادگيري را تسهيل مي­کند جزء آموزش­هاي الكترونيكي محسوب مي­شود (آناهینا،2005).

آنچنان که گذشت صاحب‌نظران بر جامعیت مفهوم یادگیری الکترونیکی بر سایر مفاهیم تفاهم نسبی دارند. البته آموزش از راه دور از آموزش الکترونیکی عام­تر است. زیرا همان‌گونه که در تاریخچه آموزش­های از راه دور خواهیم دید، آموزش مکاتبه­ای و متکی بر کتاب­های خودآموز، یکی از انواع آموزش از راه دور محسوب می‌شود؛ لذا این نوع آموزش­ها نمی­تواند زیر مجموعه آموزش­های الکترونیکی قرار گیرند. تعاریف متعددی از یادگیری الکترونیکی ارائه شده است. کلارک و مایر[42] (2011) دو تن از شاخص­ترین محققین این حوزه، یادگیری الکترونیکی را آموزشی می­دانند که از طریق تجهیزات الکترونیکی مانند رایانه و تلفن همراه ارائه می­شود و هدفِ پشتیبانی یادگیری را دارد. این نوع یادگیری دارای ویژگی­های زیر است:

  • دروس را در لوح فشرده، حافظه­های داخلی و خارجی محلی یا در سرورهای اینترنتی و اینترانتی ذخیره و منتقل می‌کنند.
  • دارای محتوای مربوط به اهداف آموزشی.
  • از روش‌هایی آموزشی مانند مثال­ها و تمرین­ها برای کمک به یادگیری استفاده می­کند.
  • از عناصر رسانه ای مانند متن، تصویر و … برای ارائه محتوا و روش خاص استفاده می­شود.
  • ممکن است متکی بر استاد (یادگیری الکترونیکی همزمان) و یا برای یادگیری انفرادی شده متناسب با سرعت یادگیری فرد (یادگیری غیر همزمان) طرح ریزی شده باشد.
  • به یادگیرندگان کمک می­کند تا دانش و مهارت جدیدی بسازند که با نیازهای یادگیری انفرادی و یا نیازهای سازمانی آن‌ها مرتبط باشد (کلارک و مایر،2011 صص 8 و 9) .

کلارک و مایر معتقدند در یادگیری الکترونیکی سه عنصر چه، چگونه و چرا وجود دارد.

چه: منظور همان محتوا، روش‌هایی آموزشی، مثال­ها، تمرین­ها و … است.

چگونه: منظور همان نحوه ارائه از طریق کامپیوتر با بهره گرفتن از انیمیشن، متن، تصویر و … است.

چرا: اشاره به اهداف یادگیری فردی و سازمانی دارد که فلسفه وجودی تمام انواع آموزش­هاست.

ایشان معتقدند در یادگیری الکترونیکی حرف انگلیسی (e) اشاره به چگونگی دارد که همان روش آموزش است و یادگیری اشاره به چه یعنی محتوا و نحوه یادگیری دارد و چرا اشاره به اهدافی دارد که افراد در یادگیری الکترونیکی آن‌را دنبال می­کنند.

اگر به درستی به تعریف فوق توجه کنیم متوجه می­شویم چگونگی ارائه، فاحش­ترین تفاوت یادگیری الکترونیکی با سایر سیستم­های یاددهی- یادگیری است که اشاره به تغییر روش آموزشی دارد. اما نکته حائز اهمیت، بیشترین زمینه کاربرد این اصطلاح است؛ این مفهوم بیشتر در سیستم­های آموزش از راه دور کاربرد دارد. بنابراین آموزش الکترونیکی را می­توان روشی برای آموزش از راه دور دانست که با بهره گرفتن از قابلیت­های فناوری اطلاعات و ارتباطات ارائه می­شود. از مجموعه تعاریف ارائه شده توسط صاحب‌نظران در تعریف یادگیری الکترونیکی دو بعد قابل شناسایی است: الف) بعد فناورانه تعریف؛ ب) بعد تربیتی تعریف. شبکه­های رایانه­ای، سرور، مرورگر وب، فرامتن و فرا رسانه در تعاریف فوق بر بعد فناوریِ تعریف آموزش­های مبتنی بر وب دلالت دارد. انفرادی بودن آموزش، محیط­های یادگیری معنادار، آموزش­های خوب طراحی شده، یادگیرنده محور، تعاملی، درگیر کننده و آسان شده در تعاریف (کلارک، 1996؛ خان، 1997؛ خان،2001) دلالت بر بعد تربیتیِ تعریف دارد. برخی چون توانگریان و همکارانش[43](2004) توجه صرف به ویژگی فناوری را برای تعریف یادگیری الکترونیکی کافی نمی­دانند. به عبارتی وجه تمایز این نوع از آموزش با سایر انواع متداول فقط به‌کارگیری انواع فناوری­های الکترونیکی در فرایند یاددهی-یادگیری نیست؛ بلکه مهم‌ترین تمایز این نوع آموزش گذر از فرایند کسب تجربه شخصی به کسب دانش از طریق فرایند ساختن دانش است. در این تعریف مهم‌ترین ویژگی یادگیری الکترونیکی بعد تربیتی مربوط به نظریه یادگیری آن یعنی نظریه یادگیری ساختن­گرایانه است.

به دلیل ماهیت بین رشته­ای آموزش الکترونیکی محققان و متخصصان حوزه­های مختلف در این حوزه وارد می‌شوند، محققان حوزه رایانه، الکترونیک، برق، فناوران آموزشی، متخصصان علوم تربیتی، فناوری اطلاعات، مدیریت، جامعه شناسی و… نمونه­هایی از مهم‌ترین این متخصصان هستند. ورود متخصصان حوزه­های مختلف باعث می‌شود، افراد مفاهیم مختلف را به طور یکسان بکار می‌برند، و حساسیت زیادی نسبت به نوع مفاهیم و مصادیق آن نداشته باشند. به عبارتی بسیاری از محققان مفاهیمی چون آموزش مبتنی بر رایانه، یادگیری الکترونیکی، آموزش مبتنی بر وب یا وب 2، آموزش برخط و … را معادل هم به کار برند. در این گزارش پژوهشی نیز با اذعان به تفاوت­های ماهوی برخی از این مفاهیم سعی شده است، نسبت به این مفاهیم حساسیت زیادی نشان داده نشود و یادگیری الکترونیکی را مفهوم عام لحاظ نماید که جزء آموزش­های از راه دور بوده و از انواع فناوری­های الکترونیکی برای ارائه آموزش و پیاده سازی برنامه درسی متداول در دانشگاه­ها بهره می­گیرد.

2-2 تاریخچه آموزش‌های از راه دور و  الکترونیکی

از آنجا که پژوهش حاضر به یادگیری الکترونیکی و از راه دور مرتبط است. در ادامه مختصری از تاریخچه آموزش­های از راه دور و الکترونیکی ارائه می­شود.

آموزش از راه دور یک نظام یاددهی-یادگیری است که دارای مواد آموزشی از پیش تدارک دیده شده بوده و به صورت انفرادی یا گروهی با مخاطبان خود ارتباط مداوم و رسانه ای دارد (هولمبرگ 1995، ص 1). وریون و کلارک[44](1991) آموزش از راه دور را رویکرد رسمی به یادگیری می‌دانند که در آن قسمت اعظم آموزش زمانی محقق می‌شود که یادگیرنده و مدرس از یکدیگر فاصله دارند. تاریخچه آموزش از راه دور، به قبل از قرن 19 بر می‌گردد، با آموزش­های مکاتبه­ای شروع شده است. در این نوع آموزش، بسته‌ها و متون آموزشی از طریق پست برای مخاطبان ارسال می‌شد. در قرن 20 با سیستم­های ارائه جدیدتری چون رادیو و تلویزیون آموزشی تداوم پیدا کرد (فلیپس و موریستز[45]،1999). از اوایل 1990 نسل جدیدی از آموزش­های از راه دور با اتکاء به شبکه­های کنفرانس رایانه­ای، مجموعه چند رسانه‌ای های مبتنی بر رایانه، کنفرانس صوتی- تصویری و ویدئو کنفرانس‌های دو طرفه به وجود آمد (مور و کیرسلی[46]،1996). برای آموزش­های از راه دور برنارد و همکارانش (2004) پنج نسل معرفی می‌کنند: “نسل اوّل آموزش مکاتبه­ای متکی بر چاپ است؛ که نمونه بارز آن راه اندازی دانشگاه باز انگلستان در سال 1969 است. نسل دوم به دوره­ای بر می­گردد که رادیو تلویزیون و نوارهای کاست ویدئویی در کنار چاپ و آموزش مکاتبه­ای بکار رفتند و ارتباط با یادگیرنده قوی­تر شد. نسل سوم به زمانی بر می‌گردد که فرامتن­ها پا به عرصه وجود گذاشتند و کنفرانس­های از راه دور (صوتی و تصویری) اوج گرفتند. در سال 2001 تیلور[47]نسل چهارمی تحت عنوان یادگیری منعطف (چون ارتباطات تسهیل شده به وسیله رایانه و اینترنت) را افزود. نسل پنجم نیز شامل دروس برخط چندرسانه­ای می­شود”(برنارد و همکاران، 2004 به نقل از باتلر، 2008، ص 25).

با ورود به نسل سوم آموزش­های از راه دور، یادگیری الکترونیکی نیز پا به عرصه وجود می­گذارد. آنچنان که مور، دیکسون- دین و گلین[48](2011) اذعان دارند، سرآغاز به‌کارگیری اصطلاح یادگیری الکترونیکی مشخص نیست اما به احتمال قوی رواج این مفهوم به دهه 1980 میلادی بر می­گردد. ورود به این نسل از آموزش از راه دور با تغییراتی در نظام­های آموزشی همراه بوده است. به اعتقاد تَپ­اسکات (1998) با ورود شبکه­ها، هشت انتقال یا تغییر در فرایند­های یاددهی- یادگیری به قرار زیر صورت گرفته است:

1) از یادگیری خطی به یادگیری فرا رسانه­ای

2) از آموزش به ساخت و کشف

3) از یادگیری مدرس-محور به یادگیرنده محور

4) از مشاهده مواد به یادگیری نحوه راهبری[49] و نحوه یادگیری

5) از مدارس به یادگیری مادام‌العمر

6) از یک نوع یادگیری برای همه به یادگیری شخصی شده

7) از یادگیری به عنوان عذاب به یادگیری به عنوان لذت

8) از معلم به عنوان انتقال دهنده به معلم به عنوان تسهیل­گر (تَپ­اسکات 1998، به نقل از باتلر[50]2008)

بنا بر آنچه گذشت، مهم‌ترین مبنای تاریخی برای تفکیک نسل­های مختلف آموزش از راه دور، نوع فناوری بکار رفته برای ارائه محتوا، تعامل با دانشجو و ارزشیابی درس است. بر اساس نوع فناوری بکار رفته در یادگیری الکترونیکی سه نسل قابل تفکیک است؛ نسل اول، دوره‌ای ست که فناوری قالب برای ارائه محتوا، چاپ بوده و تعاملات دانشجو با استاد و موسسه آموزشی از طریق مکاتبه و پست صورت می­گرفته است. نسل دوم، دوره‌ای ست که در کنار محتوای چاپی، نوارهای صوتی و تصویری، رادیو و تلویزیون از طریق پست و یا از طریق ماهواره محتوای آموزشی را در اختیار دانشجو قرار می‌دهد. در این نسل، تعاملات دانشجو با استاد و موسسه، اغلب از طریق تلفن و نامه محقق می‌شد. نسل سوم، نسلی است که رایانه و پیرو آن انواع شبکه­ها (اینترنت، اینترانت، وب، وب 2 و …) فراگیر می­شود، با فراگیر شدن این فناوری­ها محتوا در قالب­های مختلف دیجیتالی (متن، فرامتن، صوت، تصویر، چند­رسانه­ای، واقعیت مجازی[51] و … ) از طریق اینترنت یا شبکه­های محلی در اختیار دانشجو قرار می‌گیرد. تعاملات این نسل از طرق مجاری مختلفی چون، پست الکترونیکی، فروم­ها، چت­ها، کلاس­های برخط، ویدئو کنفرانس و… تسهیل می­شود. نسل سوم، به دلیل تحول عظیم و نقش برجسته فناوری اطلاعات و ارتباطات در آموزش از راه دور به آموزش الکترونیکی معروف شده است.

آموزش الکترونیکی نیز با توجه به توسعه فناوری­های جدید الکترونیکی نسل بندی شده است. آنچنان که قبلاً ذکر شد، در تقسیم­بندی برنارد و همکاران (2004) نیز با ورود فناوری اطلاعات و ارتباطات سه نسل برای آموزش از راه دور معرفی شد. آموزش­های متداول الکترونیکی به ویژه آنچه که موضوع پژوهش حاضر است، جزء نسل پنجم محسوب می­شود که از امکانات چندرسانه­ای و تعاملات آنلاین برای آموزش استفاده می­کند.

اخیراً نسل جدیدی برای آموزش­های الکترونیکی معرفی شده است. نسل جدید را که می‌توان به عنوان نسل ششم بر طبقه­بندی برنارد و همکاران (2004) افزود، بیش از آنکه بر بعد فناورانه یادگیری الکترونیکی تاکید داشته باشد بر بعد اجتماعی شبکه­ها تاکید دارد. آموزش الکترونیکی مبتنی بر وب 2 نسل جدید و ششم آموزش­های الکترونیکی محسوب می­شود. به زعم ایوانوا و اسمیراکوا[52](2009) به قابلیت وب 2 کمتر به عنوان یک ابزار قدرتمند برای اشتراک دانش، ایده­ها و تجارب، توجه شده است و بیشتر به عنوان بستری برای سرگرمی مد نظر بوده است. با توجه به سرعت افزایش کاربران این شبکه­های اجتماعی، نسل جدید آموزش­های الکترونیکی از قابلیت­های وب 2 برای آموزش بهره می­گیرند. به اعتقاد ایوانو و اسمیراکو (2009) سامانه­های مدیریت یادگیری نمی­توانند نیازهای نسل جدید مخاطبان خود را برآورده سازند، زیرا یادگیرنده در این سامانه­ها منفعل بوده و در برابر محتوایِ ثابت قرار می­گیرد؛ در حالی که افراد نسل حاضر دوست دارند با هم در ارتباط باشند و به طور فعال در محیط­های یادگیری شخصی شده با یکدیگر تعامل و همیاری داشته باشند؛ لذا از سال 2005 گروهی از فناوران آموزشی بر روی محیط­های یادگیری شخصی شده[53] شروع به کار کرده­اند که دیگر مانند سامانه­های مدیریت متداول و مبتنی بر سرور[54] نیستند. مهم‌ترین مشخصّه محیط­های یادگیری شخصی شده این است که یادگیرنده، مجموعه­ ابزارهایی در اختیار دارد که منطبق با نیازهایش بوده و از آن‌ها برای تعامل با سازمان­ها و نهادهای مختلف استفاده می­کنند، این در حالی است که در سامانه­های مدیریت یادگیری الکترونیکی مبتنی بر سرور این امکان فراهم نیست (ایوانوا و اسمیراکوا[55]،2009).

2-3 نظریه ­ها و مدل های موفقیت و افت تحصیلی در یادگیری الکترونیکی                            

پیش از پرداختن به نظریه­ها و مدل­های مطرح شده در زمینه موفقیت و افت تحصیلی دانشجو در آموزش­های الکترونیکی، درنگی بر معنا و مفهوم موفقیت و افت تحصیلی ضروری است. برای عدم موفقیت یا افت تحصیلی از مفاهیم مترادفی استفاده می­شود که آشنایی با این مفاهیم ضروری است. برخی از این مفاهیمِ هم خانواده عبارتند از:

  • کسانی که شروع نکرده­اند[56]: افرادی هستند که ثبت نام کرده‌اند اما تحصیل خود را آغاز نکرده­اند.
  • بازگشت به عقب[57]: دانشجویانی که در مراحل اولیه، مشمول افت شده‌اند. مثلاً هفته های اول، دوم یا سوم.
  • افت تحصیلی[58]: دانشجویانی که تا مرحله امتحان پایان ترم می­رسند اما در امتحانات شرکت نمی­کنند.
  • اخراجی‌ها[59]: دانشجویانی که در گذراندن دروس پایانی خود موفق نبوده­اند (فریتچ[60]،1988).

البته باید توجه داشت، افت تحصیلی در بسیاری از پژوهش­­ها مفهومی کلی بوده که انصراف، مشروطی، ریزش و اخراج را شامل می­شود. نرخ ماندگاری[61] مفهومی در مقابل افت تحصیلی است؛ به دانشجویانی اشاره دارد که در برابر شکست مقاومت نشان داده و تحصیلات خود را ادامه می­دهند (دوهرتی[62]،2006). نرخ ماندگاری زیاد به معنای افت تحصیلی کم است. برگ و هانگ (2004) در مدلی که برای ماندگاری دانشجو در یادگیری الکترونیکی ارائه کرده­اند، ماندگاری، کاهش[63] و تداوم[64] را این‌گونه تعریف کرده­اند:

ماندگاری: عبارت است از شرکت مداوم دانشجو در وقایع یادگیری تا انتهای آن که در آموزش عالی می­تواند انتهای درس، دوره و یا برنامه، موسسه یا سیستم باشد.

کاهش: کاهش تعداد دانشجو از ابتدا تا انتهای دروس، برنامه، سازمان و یا سیستم تحت بررسی است.

تداوم: پیامد تصمیم دانشجو برای ادامه شرکت در وقایع یادگیری است (برگ و هانگ، 2004 صص 2 و 3).

موفقیت تحصیلی مفهوم متداول دیگری است که در مقابل افت تحصیلی بکار رفته است. کِرکا (1988) موفقیت را رسیدن به اهداف مشارکت تعریف می­کند (کِرکا، 1988 به نقل از برگ و هانگ، 2004). در پژوهش شرادر، پَرِنت و بری­تاپت[65](2005)، دانشجویان موفق در مقابل افرادی بوده­اند که دوره آنلاین را ترک کرده­اند یا در مدت زمان معین به پایان نرسانده­اند.

شاخص­ موفقیت در یادگیری الکترونیکی بر اساس انگیزه و هدف پژوهشگران، مختلف بوده است. منچاکا و بکِله[66](2008) به پژوهش­های مختلفی اشاره می­کنند که شاخص­های متفاوتی برای سنجش موفقیت در محیط­های یادگیری الکترونیکی داشته­اند؛ برخی از آن‌ها عبارتند از:

  • رضایت‌مندی مشتری
  • نرخ بالای ماندگاری و تکمیل درس
  • استفاده و لذت بیشتر
  • برداشت از سودمندی
  • سطوح بالای یادگیری
  • رضایت دانشجو
  • رضایت استاد
  • رشد تعداد ثبت­نامی
  • بازگشت سرمایه
  • تعداد دروس
  • پیشرفت تحصیلی
  • تعاملات و مشارکت
  • انگیزش تحصیلی دانشجو

به طور خلاصه، پیشینه پژوهش­ها برای موفقیت و عدم موفقیت دانشجویان در تحصیل الکترونیکی، مفاهیم مختلفی را به کار برده­اند که برخی از مفاهیم عبارتند از: انصراف،[67] گرفتن انتقالی،[68] عدم تکمیل دوره،[69] داشتن افت تحصیلی،[70] کاهش تعداد دانشجو، مرخصی یا انصراف،[71] افتادن درس[72]. برای موفقیت دانشجو نیز از مفاهیمی چون ماندگاری[73]، تداوم، دانش آموخته شدن،[74] تکمیل درس یا دوره[75]و گذراندن درس[76] و پیشرفت تحصیلی استفاده شده است. دو مفهومی که اغلب در مقابل هم بیشترین کاربرد را داشته‌اند، موفقیت در مقابل افت تحصیلی بوده که مهم‌ترین شاخص آن نمرات پیشرفت تحصیلی دانشجو است. به عنوان مثال اگر در پژوهشی فقط یک درس آنلاین بررسی شده باشد، منظور از موفقیت تحصیلی، میزان نمره دانشجو در آن درس است، همچنین یا اگر یک دوره کامل آنلاینمانند یک دوره یک ساله یا چهار ساله بررسی شده باشد، موفقیت به گذراندن دروس دوره با نمره قابل قبول اشاره دارد. البته افت تحصیلی به دو نوع تقسیم می‌شود؛ در نوع اول، افت تحصیلی به معنای ترک تحصیل اختیاری است که در این معنا افت تحصیلی کمتر به نمرات پیشرفت تحصیلی دانشجو مربوط است؛ اما در نوع دوم، افت تحصیلی اجباری، افت تحصیلی به اجبار به ترک تحصیل از طرف موسسه به دلیل نتایج ضعیف تحصیلی اشاره دارد.

در پژوهش حاضر نیز منظور از موفقیت تحصیلی، معنی متداول آن در سایر پژوهش­ها یعنی نمرات پیشرفت تحصیلی دانشجو است. در ادامه برخی از مدل­هایی که به تبیین یا پیش­بینی موفقیت یا افت تحصیلی دانشجو پرداخته­اند، اشاره می­شود.

  • مدل مسیر تینتو[77] برای ترک تحصیل دانشجو در آموزش حضوری

از جمله مدل­هایی که برای آموزش حضوری تدوین شده، مدل معروف”تینتو” است. این مدل جزء اولین دسته از مدل­های ارائه شده در این حوزه مطالعاتی است. هر چند مدل مذکور برای آموزش­های متداول (حضوری) ارائه شده است، اما به گزارش کمبر[78](1989) چندین پژوهش، اثربخشی این مدل را در آموزش­های از راه دور آزموده­اند. شکل ‏2‑2 اجزاء مدل و روابط آن‌ها را نشان می‌دهد.

[1] Henry, Cooke, & Montes

[2] Welsh

[3] Anohina

[4] Ambient Insight

[5] ChinaEdu

[6] ChinaCast

[7] Eadcon

[8] U.S. Department of Education, National Center for Education Statistics

[9] Casey

[10] Park & Choi

[11] Rekkedal

[12] Berge & Huang

[13] Boshier

[14] Frankola

[15] learning style

[16] locous of control

[17] Chang& Ho

[18] Levy

[19] Redfield

[20] besich

[21] Frydenberg

[22] Nistor& Neubauer

[23]  Willging &Johnson

[24] Smith

[25] Yukselturk& Inan

[26] Clark &Mayer

[27] locus of control

[28] Rotter

[29] computer confidence

[30] Osborn

[31] holder

[32] learner autonomy

[33] Little

[34] Zimmerman

[35] Internet addiction

[36] Kandell

[37] Ally

[38] Anohina

[39] Clark

[40] Khan

[41] Ellis

[42] Clark&Mayer

[43] Tavangarian,et al

[44] Verduin & Clark,

[45] Phipps & Merisotis,

[46] Moore, & Kearsley,

[47] Taylor

[48] Moore, Dickson-Deane&Galyen

[49] Navigate

[50] Butler

[51] Virtual reality

[52] Ivanova& Smrikarov

[53] Personal learning environment (PLE)

[54] server-based

[55] Ivanova& Smrikarov

[56] non-starters

[57] draw-backs

[58] Drop-outs

[59] failures

[60] Fritsch

[61] retention rate

[62] Doherty

[63] attrition

[64] persistence

[65] Shrader,Parent&Breithaupt

[66] Menchaca& Bekele

[67] withdrawal

[68] transfer

[69] non-completion

[70] dropout

[71] stopout

[72] fail

[73] retention

[74] graduates,

[75] completion

[76] pass

[77] Tinto

[78] Kember

 

 

 

 

 

 

جستجو در سایت : کلمه کلیدی خود را وارد نمایید :

 

 

ادامه مطلب...

0 نظر
admins

پایان نامه های دانلودی رشته علوم سیاسی

دسته بندی: علوم سیاسی
بازدید

  1. دانلود رایگان متن کامل پایان نامه ارشد: بررسی سیاست های انرژی اتحادیه اروپا در قبال تحریم های جدید نفتی ایران
  2. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته علوم سیاسی درباره رقابت های احزاب سیاسی
  3. دانلود متن کامل پایان نامه رشته علوم سیاسی با موضوع فرار مغزها
  4. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته علوم سیاسی : بررسی و شناخت سياست خارجي
  5. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته علوم سیاسی : امت و امامت در اندیشه فارابی
  6. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته علوم سیاسی : جایگاه حوزه آسیا پاسیفیک در استراتژی آینده آمریکا
  7. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته علوم سیاسی : تلاش های سازمان های بین المللی در جهت تحقق حق دسترسی آزاد به اطلاعات
  8. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته علوم سیاسی : بازارچه مرزی و کارکرد های آن
  9. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روابط بین الملل: نقش رسانه ها در تحولات سوريه
  10. پایان نامه ارشد رشته علوم سیاسی : بررسی روش توصیفی – تحلیلی به نقش ژئوپلیتیک مذهب شیعه در استراتژی منطقه گرایی جمهوری اسلامی
  11. پایان نامه ارشد رشته علوم سیاسی:بررسی پویش های جدیددرصحنه معادلات سیاسی، امنیتی واقتصادی منطقه قفقاز
  12. پایان نامه ارشد علوم سیاسی: اندیشه سیاسی امام خمینی با تاکید بر آزادی سیاسی
  13. پایان نامه ارشد علوم سیاسی: آیا الازهر بر هم گرایی تاثیر مثبت داشته است و اگر داشته است در چه زمان هایی و چگونه این اثر گذاری رخ داده است
  14. پایان نامه ارشد رشته علوم سیاسی: تأثیر امنیتی شدن بر سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران
  15. پایان نامه ارشد رشته علوم سیاسی: تأثیر گفتمان انقلاب اسلامی بر هویت ملی در ایران
  16. پایان نامه ارشد علوم سیاسی: تبیین نقش قراردادهاي نفتي در ارتباط با امنیت و حاکمیت ملی در سطح جامعه بین‌المللی و بالعكس
  17. پایان نامه ارشد علوم سیاسی: چه عواملی بر مدیریت حضرت امام خمینی در بحرانهای دهه اول انقلاب بحران تسخیر لانه جاسوسی امریکا، جنگ تحمیلی، اختلاف حزب و لیبرال ها موثر بوده
  18. پایان نامه ارشد رشته روابط بین الملل: موازنه سازی آمریکا در مقابل چین
  19. پایان نامه ارشد علوم سیاسی: هویت غرب مرکزگرا و روابط غیر همکارانه ایران و ترکیه
  20. پایان نامه ارشد رشته علوم سیاسی: عوامل مؤثر در اتخاذ سیاست روسیه در خصوص پرونده هسته ای ایران
  21. پایان نامه ارشد علوم سیاسی: عوامل مؤثر بر مشارکت عشایر استان سمنان در پاسداری از مرزهای شرق کشور
  22. پایان نامه دکتری علوم سیاسی: تاثیر انگلستان در ایجاد بحران های سیاسیِ ایران از آغاز سلطنت پهلوی تا سال 1390
  23. پایان نامه ارشد رشته علوم سیاسی: جایگاه پاکستان در سیاست خارجی آمریکا بعد از جنگ سرد تا پایان دوران بوش
  24. پایان نامه ارشد رشته حقوق : قانون گذاری در نظام ولایی با تأکید بر نظرات امام خمینی
  25. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : آسیب شناسی روابط دولت و نهادهای مدنی
  26. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: الگوی نقد نظام سیاسی در سیره امیرالمؤمنین علیه السلام
  27. دانلود رایگان متن کامل پایان نامه ارشد: بررسی سیاست های انرژی اتحادیه اروپا در قبال تحریم های جدید نفتی ایران
  28. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسی عناصر فرهنگ­ استراتژیک ایالات متحده بعد از 11 سپتامبر (2014 – 2001)
  29. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسی عوامل تاثیرگذار بر روابط آینده ایران و مصر بعد از سقوط مبارک
  30. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسی مقایسه ای تاثیر شکل گیری جامعه شبکه ای بر پیروزی انقلاب در مصر و تونس
  31. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسی نقش سیّد جمال الدّین اسدآبادی در تحول گفتمان سیاسی شیعه در ایران عصر مشروطه
  32. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: تاثیر اقوام بر امنیت ملی ایران« با تاکید بر قوم کرد»
  33. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: تاثير سياست خارجي ايران در دولت نهم بر سياست هاي منطقه اي اسرائيل
  34. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: جهانی شدن و تحول مطالعات علوم سیاسی
  35. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: راهبرد فرهنگي ـ سياسي جمهوري اسلامي ايران با تاكيد بر گفتمان مهدويت
  36. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: رویکرد و عملکرد جامعه روحانیت مبارز در فرایند سیاست و حکومت جمهوری اسلامی ایران
  37. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: ژئوپلیتیک آسیای مرکزی و علائق ایالات متحده آمریکا و روسیه (با تاکید بر چالش های محتمل بر جمهوری اسلامی ایران)
  38. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: سنجش بنيادهاي نظري و مواد اعلاميه جهاني حقوق‌بشر با مباني و آموزه‌هاي قرآن و نهج‌البلاغه
  39. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: سياستگذاري و مديريت پوشش در جمهوري اسلامي ايران از سال 1368 تا 1388
  40. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: علل ظهور وگسترش گفتمان‌های مبارز دینی در دهه‌های 40 و50 در ایران
  41. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: مقایسه سیاست ملت سازی جمهوری اسلامی ایران در دوران سازندگی و اصلاحات(1368-1384)
  42. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسی تطبیقی مفهوم آزادی در آراء هایک و رالز
  43. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: منظومه ­های سیاسی طنز در انقلاب مشروطه
  44. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: نقش بازیگران منطقه ای و فرا منطقه ای در تداوم تنش در روابط ایران و جمهوری آذربایجان
  45. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: نقش مجتمع های نظامی- صنعتی در سیاستگذاری دفاعی ایالات متحده امریکا در دوره ریاست جمهوری جورج واکر بوش
  46. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : تأثیر سیاست تحریم در تشدید تقابل جمهوری اسلامی ایران و آمریکا
  47. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:تحولات یمن -2011– و سیاست خارجی ایران و عربستان در خصوص این کشور
  48. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی سیاست جنایی تقنینی در خصوص ارتداد با نگاهی به قانون مجازات اسلامی
  49. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی تاثیر سازمان شانگهای بر بازدارندگی از یکجانبه گرایی ایالات متحده
  50. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی و معرفی پیشینه اتحادیه اروپا و زمینه های شکل گیری آن
  51. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد :تعامل با نظام بين الملل و توسعه در كشورهاي جنوب شرقي آسيا
  52. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : رسالت مطبوعات در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران
  53. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : شروط ناعادلانه قرارداد لیسانس از منظر حقوق رقابت
  54. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : چالش ها و فرصت ها بین ایران و شورای همکاری خلیج فارس از2001 تا 2012
  55. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : مبانی انسان شناختی نظریه های روابط بین الملل
  56. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد :جایگاه انگلستان در سیاستگذاری اتحادیه اروپا در قبال ایران
  57. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:جایگاه انرژی در سیاست خارجی ترکمنستان و تأثیرآن در روابط با ایران
  58. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:جایگاه قدرت نرم در اندیشه ­ی سیاسی امام علی علیه­السلام
  59. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:”جایگاه موسیقی در همگرایی فرهنگی کشورهای عضو سازمان همکاری های اقتصادی -اکو-“
  60. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بیداری اسلامی و روابط ایران و شورای همکاری خلیج‌فارس 2010 – 2013
  61. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:روابط اسرائیل و جمهوری آذربایجان و تأثیر آن بر امنیت ملی ایران
  62. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد :سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران در آسياي مركزي و قفقاز بعد از جنگ سرد
  63. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : تأثیر بحران‌های نظامی بین‌المللی بر سیاست‌های اوپک
  64. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی تاثیر مهاجرت بر تغییر و تحول ارزش های فرهنگی و سیاسی مهاجران
  65. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : مطالعه مقایسه ای فرهنگ استراتژیک امریکا و چین
  66. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : سیاست عربستان سعودی در قبال بیداری اسلامی
  67. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : مقایسه مؤلفه هاي شكل دهنده به راهبردهای سیاست خارجی آمریکا
  68. دانلود پایان نامه : مقایسه تحولات سیاسی- اجتماعی مصر و تونس از سال های 91-90و علل بروز تحولات در این کشورها
  69. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:مبانی انسان شناختی نظریه های روابط بین الملل واقع گرایی و لیبرالیسم و اسلام
  70. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:مقایسه عملکرد شورای امنیت سازمان ملل متحد در قبال بحران کویت 1990 و بحران عراق 2003
  71. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:ارزيابي انتقادي انديشه سياسي مكتب تفكيك
  72. پایان نامه : مطالعه ساختارهای هنجاری و تاثیر آن در رقابت منطقه ای بین ایران و عربستان از پیروزی انقلاب اسلامی ایران تا سال 2013
  73. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:آینده­ پژوهی جایگاه منطق ه­ای ایران در قبال تحولات اخیر خاورمیانه بعد از 2010
  74. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : نقش منابع انرژی در سیاست خارجی قطر
  75. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : تبيين عمق روابط دو كشور ايران و روسيه
  76. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : تأثیر بیداری اسلامی ۲۰۱۱ بر سیاست خارجی خاورمیانه­ای ایالات متحده آمریکا
  77. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : تحول مفهوم اجماع در تاریخ اندیشه سیاسی اسلام
  78. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : مباني معرفتي توسعه سياسي در انقلاب اسلامي ايران
  79. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:نقش قدرت های منطقه ای در تحولات سوریه
  80. دانلود پایان نامه : بررسی اهداف و دلایل شکل گیری سازمان های منطقه ای
  81. پایان نامه ارشد: بررسی عوامل تاثیرگذار بر روابط آینده ایران و مصر بعد از سقوط مبارک
  82. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسي زمينه‎های همگرايي و واگرايي در روابط جمهوری اسلامي ايران و سلطان‎نشین عمان
  83. پایان نامه ارشد: حضور ناتو در منطقه قفقاز جنوبی و تأثیر آن بر امنیت ایران و روسیه
  84. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: جایگاه چین در سیاست نگاه به شرق جمهوری اسلامی ایران
  85. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: جنبش اجتماعی مصر، از سقوط مبارک تا سقوط مرسی
  86. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: تاثیر اقوام بر امنیت ملی ایران با تاکید بر قوم کرد
  87. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: ساز و کارهای حقوقی برای خلع سلاح دوجانبه
  88. پایان نامه ارشد: مقایسه سیاست ملت سازی جمهوری اسلامی ایران در دوران سازندگی و اصلاحات
  89. پایان نامه ارشد : تاثير تکنولوژي هاي نوين ارتباطي – اطلاعاتي بر گستره آزادي دانشجويان دانشگاه اصفهان
  90. دانلود پایان نامه: اقدامات نظامی کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس – 2003 الی 2013 – و تاثیر آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران
  91. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسي تأثير تکليف گرايي بر کارآمدي سياسي در انديشه بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران
  92. دانلود پایان نامه دکتری : فرهنگ سیاسی مطلوبِ نهج البلاغه
  93. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: نقش اوراسیاگرایی در سیاست خارجی روسیه
  94. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: نقش آمریکا و اسرائیل در تحولات سیاسی و امنیتی کردستان عراق 1990-2010
  95. دانلود پایان نامه : افغانستان و تاثير آن بر امنيت ملي جمهوري اسلامي ايران
  96. پایان نامه : مطالعه تطبیقی جنبش های بنیادگرای دینی در ادیان ابراهیمی مطالعه موردی سه جنبش هاردیم، اکثریت اخلاقی وطالبان
  97. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد :تأثیر سامانه‌های دفاع موشکی بر امنیت منطقه‌ای کشورها
  98. دانلود پایان نامه : الگوی نقد نظام سیاسی در سیره امیرالمؤمنین علیه السلام
  99. پایان نامه ارشد: بررسی نقش سازمان های مردم نهاد در تحقق حکمروایی مطلوب ایران و تهران
  100. پایان نامه : بررسي تأثير تکليف گرايي بر کارآمدي سياسي در انديشه بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران
  101. دانلود پایان نامه : بررسی سیاست های انرژی اتحادیه اروپا در قبال تحریم های جدید نفتی ایران
  102. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی عناصر فرهنگ­استراتژیک ایالات متحده بعد از 11 سپتامبر (2014 – 2001)
  103. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی مقایسه ای تاثیر شکل گیری جامعه شبکه ای بر پیروزی انقلاب در مصر و تونس
  104. دانلود پایان نامه : تاثير سياست خارجي ايران در دولت نهم بر سياست هاي منطقه اي اسرائيل
  105. دانلود پایان نامه : تحليل دريافت پيام هاي آشكار و نهفته در انيميشن هاي والت ديزني توسط تماشاگران ايراني
  106. دانلود پایان نامه : راهبرد فرهنگي ـ سياسي جمهوري اسلامي ايران با تاكيد بر گفتمان مهدويت
  107. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : رویکرد و عملکرد جامعه روحانیت مبارز در فرایند سیاست و حکومت جمهوری اسلامی ایران
  108. پایان نامه : ژئوپلیتیک آسیای مرکزی و علائق ایالات متحده آمریکا و روسیه (با تاکید بر چالش های محتمل بر جمهوری اسلامی ایران)
  109. دانلود پایان نامه : سنجش بنيادهاي نظري و مواد اعلاميه جهاني حقوق‌بشر با مباني و آموزه‌هاي قرآن و نهج‌البلاغه
  110. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : علل ظهور وگسترش گفتمان‌های مبارز دینی در دهه‌های 40 و50 در ایران
  111. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی تطبیقی مفهوم آزادی در آراء هایک و رالز
  112. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : منظومه­ های سیاسی طنز در انقلاب مشروطه
  113. دانلود پایان نامه : نقش بازیگران منطقه ای و فرا منطقه ای در تداوم تنش در روابط ایران و جمهوری آذربایجان
  114. دانلود پایان نامه : نقش مجتمع های نظامی- صنعتی در سیاستگذاری دفاعی ایالات متحده امریکا در دوره ریاست جمهوری جورج واکر بوش
  115. دانلود پایان نامه : ابعاد سیاسی ـ حقوقی توافق ژنو و تأثیر آن بر برنامه هسته ای ایران
  116. دانلود پایان نامه : بررسی نقش سازمان های مردم نهاد در تحقق حکمروایی مطلوب ( ایران – تهران ) 1388 الی 1392
  117. دانلود پایان نامه : : بررسی تاثیر برآمدن دولت جدید افغانستان بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران طی سالهای 2001 الی 2013
  118. پایان نامه ارشد : احزاب سیاسی در عراق و نقش آنها در فرآیند دموکراسی سازی
  119. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : استراتژی نظامی برون مرزی پس از فتح خرمشهر
  120. پایان نامه : اندیشه ایران هراسی و بازتولید آن در سیاست خارجی امریکا در دوران ریاست جمهوری اوباما
  121. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی امپریالیسم ناشی از ایدئولوژی
  122. پایان نامه : بررسی تطبیقی تفاسیر و قرائت‌های نوین از حکومت اسلامی در آراء و اندیشه‌های دکتر عبدالکریم سروش و آیت‌الله محمدتقی مصباح یزدی
  123. پایان نامه : بررسی تطبیقی سازوکار و نظام قانونگذاری در جمهوری اسلامی ایران و پادشاهی متحده بریتانیا
  124. دانلود پایان نامه : بررسي تطبيقي شاخصه‌هاي دولت حقوقي و دولت منتظم در روزنامة قانون و كاوه
  125. دانلود پایان نامه : بررسی تطبیقی مفهوم عدالت از دیدگاه افلاطون و مطهریب
  126. پایان نامه ارشد : بررسي جایگاه رحمت و خشونت در سیره حکومتی امیرالمومنین (ع)
  127. پایان نامه : بررسی ارتباط استفاده از اخبار ساعت 21 شبكه يك و مشاركت سياسي ( مورد مطالعه :دانشجويان تهران شرق )
  128. دانلود پایان نامه : بررسي سيره سياسي امام رضا(ع) از منظر فقه سياسي شيعه
  129. دانلود پایان نامه : بررسی علت های پیدایی جنبش ضد وال استریت در آمریکا و گسترش آن
  130. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی علل بی اعتمادی در روابط بین ایران و روسیه
  131. پایان نامه ارشد : روابط ايران و سوريه پس از انقلاب اسلامي ايران
  132. دانلود پایان نامه : بررسی موقعیت ایران و کشورهای رقیب در معادلات منطقه‌ای
  133. پایان نامه : بررسي نقش ايالات متحده آمريکا و فدراسيون روسيه در تداوم بحران مناقشه ناگورنو قره باغ
  134. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی نقش زنان در تحولات اخیر مصر
  135. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : بررسی هنجارهای اتحادیه اروپا بر بالکان غربی
  136. پایان نامه : تاثیر جریان‌های هویت‌طلبی و جدایی‌طلبی بر یکپارچگی اتحادیه اروپا؛ با تاکید بر اسپانیا
  137. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: تاثیر دیپلماسی عمومی بر قدرت ملی جمهوري اسلامي ایران در صحنه جهانی
  138. دانلود پایان نامه : تاثیر مانورهای نظامی در استراتژی‌های سیاسی جمهوری اسلامی ایران از سال‌های 1384 تا 1391 هجری شمسی
  139. پایان نامه : تحلیل حوزه‌هاي تعامل و تقابل سیاست خارجی هند و ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامي‌با تأکید بر تحریم‌هاي بین المللی علیه ایران
  140. دانلود پایان نامه : علل عدم موفقیت اخوان المسلمین در مصر پس از خیزش 2011
  141. دانلود پایان نامه : کاهش تحریم‌ها و نقش آن در روابط تجاری ایران و چین بعد از روی کار آمدن دولت دکتر روحانی
  142. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : مبانی و اصول جنبش نرم افزاری و تولید علم در علوم سیاسی
  143. پایان نامه : مشارکت سياسي زنان در ايران پس از انقلاب: چالش‌ها و راه کارها
  144. پایان نامه : مطالعه تطبیقی گفتمان‌های سیاسی غالب درخصوص انگیزه قیام امام حسین علیه‌السلام در روز عاشوا
  145. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد : مهاجرت نخبگان و تاثیر آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران
  146. دانلود پایان نامه : بررسی مقایسه ای نقش نخبگان سیاسی در جهت گیری سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران (با تأکید بر دولت هشتم و نهم)
  147. پایان نامه :نقش سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در احیاء دیپلماسی وقدرت نرم پیامبر اعظم(ص)
  148. دانلود پایان نامه : نقش ناتو در پیشبرد راهبردی سیاست‌های ایالات متحده در خاورمیانه پس از 11 سپتامبر
  149. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد: بررسی آثار انعکاس اخبار جنایی در مطبوعات تهران
  150. دانلود پایان نامه:بررسی تأثیرات متقابل انقلاب اسلامی ایران و ژئوپلیتیک شیعه در خاورمیانه
  151. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:حمايت از حقوق بشر و نظارت بر حسن اجراي آن در قوانين اتحاديه اروپايي
  152. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد:سیاست‌های آمریکا درعراق پس از صدام و پیامدهای آن بر موازنه قوا درخاورمیانه
  153. پایان نامه ارشد: راهبرد فرهنگي و سياسي جمهوري اسلامي ايران با تاكيد بر گفتمان مهدويت
  154. پایان نامه ارشد درباره:تبعات اقتصادی جنگ ایران و عراق در دوران پس از جنگ
  155. دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد درباره:رويكردهاي قوي و امنيت جمهوري اسلامي
  156. پایان نامه ارشد در رشته علوم سیاسی با موضوع:ارزیابی سیاست خارجی اوباما در قبال ایران با تاکید بر قدرت هوشمند

ادامه مطلب...

0 نظر
admins

پایان نامه ارشد : بررسی کارایی روابط عمومی وعوامل موثر بر آن در سازمان تامین اجتماعی

بازدید

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد

گرایش :تحقیق در علوم ارتباطات اجتماعی

عنوان : بررسی کارایی روابط عمومی وعوامل موثر بر آن در سازمان تامین اجتماعی از دیدگاه مسئولین روابط عمومی ادارات کل و مدیریت درمان کشور

ادامه مطلب...

0 نظر
user6

دانلود پایان نامه ارشد:مکان یابی محل دفن بهداشتی مواد زائد جامد شهر کرج بوسیله فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) وسامانه اطلاعات جغرافیایی

بازدید

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :(M.Sc) در رشته محیط زیست

عنوان :  یابی محل دفن بهداشتی مواد زائد جامد شهر کرج بوسیله فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) وسامانه اطلاعات جغرافیایی

ادامه مطلب...

0 نظر
user4

دانلود پایان نامه : علل گرایش مدیران و کارکنان روابط عمومی به استفاده از سامانه‌های پیامکی

بازدید

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : علوم اجتماعی

گرایش : (مطالعه موردی شرکت مخابرات ایران)

عنوان :  علل گرایش مدیران و کارکنان روابط عمومی به استفاده از سامانه‌های پیامکی

ادامه مطلب...

0 نظر
admins

دانلود پایان نامه : تأثیر استفاده از شبكه هاي اجتماعي موبايل محور و رابطه آن با ميزان دينداري افراد

بازدید

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : علوم اجتماعی

عنوان : تأثیر استفاده از شبكه هاي اجتماعي موبايل محور و ارتباط آن با ميزان دينداري افراد

ادامه مطلب...

0 نظر
admins

دانلود پایان نامه ارشد:بررسی تاثیر ارتباطات درون سازمانی با میزان رضایت شغلی پرسنل سامانه (BRT3) اتوبوسرانی تهران

دسته بندی: رشته مدیریت
بازدید

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :مدیریت

گرایش : روزنامه نگاری

عنوان : بررسی تاثیر ارتباطات درون سازمانی با میزان رضایت شغلی پرسنل  سامانه (BRT3) اتوبوسرانی تهران

ادامه مطلب...

0 نظر
user7

پایان نامه ارشد: بررسی رابطه نگرش مذهبی و خود پنداره و حمایت اجتماعی با رضایت شغلی زنان کارمند در دانشگاه های کرمان

بازدید

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته روانشناسی عمومی

عنوان : بررسی ارتباط نگرش مذهبی و خود پنداره و حمایت اجتماعی با رضایت شغلی زنان کارمند در دانشگاه های شهر کرمان

ادامه مطلب...

0 نظر
admins

دانلود پایان نامه ارشد :تأثیر سامانه‌های دفاع موشکی بر امنیت منطقه‌ای کشورها

دسته بندی: علوم سیاسی
بازدید

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته علوم سیاسی 

گرایش :  مطالعات منطقه ای با تاٌکید بر خاورمیانه

عنوان : تأثیر سامانه‌های دفاع موشکی بر امنیت منطقه‌ای کشورها       

ادامه مطلب...

0 نظر
admins

دانلود پایان نامه ارشد: بررسی رابطه نگرش مذهبی ، خود پنداره و حمایت اجتماعی با رضایت شغلی زنان کارمند در دانشگاه های شهر کرمان

بازدید

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته روانشناسی و علوم تربیتی

گرایش : عمومی

عنوان : بررسی ارتباط نگرش مذهبی ، خود پنداره و حمایت اجتماعی با رضایت شغلی زنان کارمند در دانشگاه های شهر کرمان

ادامه مطلب...

0 نظر
admins

دانلود پایان نامه ارشد: بررسی رابطه نگرش مذهبی ، خود پنداره و حمایت اجتماعی با رضایت شغلی زنان کارمند در دانشگاه های شهر کرمانایان نا

بازدید

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته روانشناسی و علوم تربیتی

گرایش : عمومی

عنوان : بررسی ارتباط نگرش مذهبی ، خود پنداره و حمایت اجتماعی با رضایت شغلی زنان کارمند در دانشگاه های شهر کرمان

ادامه مطلب...

0 نظر
admins

دانلود پایان نامه ارشد : بررسی عوامل اجتماعی- فرهنگی مرتبط با نگرش زنان

بازدید

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی

گرایش : مطالعات زنان

عنوان :  بررسی عوامل اجتماعی- فرهنگی مرتبط با نگرش زنان

ادامه مطلب...

0 نظر
admins

پایان نامه ارشد: بررسی رابطه استفاده مفرط از تلفن همراه و احساس تنهایی و سازگاری اجتماعی با انگیزش تحصیلی در دانشجویان

بازدید

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته روانشناسی

عنوان : بررسی ارتباط استفاده مفرط از تلفن همراه و احساس تنهایی و سازگاری اجتماعی با انگیزش تحصیلی در دانشجویان

ادامه مطلب...

0 نظر
admins

دانلود پایان نامه ارشد : طراحی سامانه­ی خبره­ی فازی برای تشخیص دام­چینی در بانکداری الکترونیکی (مورد پژوهی: بانک­های ایرانی)

بازدید

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته مهندسی فناوری اطلاعات

گرایش : تجارت الکترونیک

عنوان : طراحی سامانه­ی خبره­ی فازی برای تشخیص دام­چینی در بانکداری الکترونیکی (مورد پژوهی: بانک­های ایرانی)

ادامه مطلب...

0 نظر
admins

دانلود پایان نامه ارشد:طراحی، ساخت و ارزیابی دستگاه دانه‌کن ارتعاشی انار با سامانه جت هوای الحاقی

بازدید

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته کشاورزی

گرایش:ماشین های کشاورزی

عنوان:طراحی، ساخت و ارزیابی دستگاه دانه‌کن ارتعاشی انار با سامانه جت هوای الحاقی

ادامه مطلب...

0 نظر
admins

پایان نامه برق کنترل:کنترل لغزشی فازی تطبیقی جدید یک سامانه مکانیکی زیر تحریک با بكارگيري مشاهده گر

دسته بندی: مهندسی برق
بازدید

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته مهندسی برق گرایش کنترل

با عنوان :کنترل  لغزشی فازی تطبیقی جدید یک سامانه مکانیکی زیر تحریک با بكارگيري مشاهده گر

ادامه مطلب...

0 نظر
admins

پایان نامه ارشد رشته ارتباطات: تأثیر استفاده از شبكه هاي اجتماعي موبايل محور و رابطه آن با ميزان دينداري افراد(مطالعه موردی پرسنل سازمان حفاظت محیط زیست کشور)

دسته بندی: علوم ارتباطات
بازدید

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته ارتباطات

عنوان : تأثیر استفاده از شبكه هاي اجتماعي موبايل محور و ارتباط آن با ميزان دينداري افراد(مطالعه موردی پرسنل سازمان حفاظت محیط زیست کشور)

دانشگاه سوره

دانشكده فرهنگ وارتباطات

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته تبليغ وارتباطات فرهنگي

عنوان:

تأثیر استفاده از شبكه هاي اجتماعي موبايل محور و ارتباط آن با ميزان دينداري افراد(مطالعه موردی پرسنل سازمان حفاظت محیط زیست کشور)

استاد راهنما:

دکتر زهرا طاهري پور

ادامه مطلب...

1 نظر
admins

پایان نامه ارشد رشته مدیریت : رابطه بین سرمایه اجتماعی و عملکرد بازار شرکت های تولیدی استان اردبیل

دسته بندی: رشته مدیریت
بازدید

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته مدیریت بازرگانی

گرایش مالی

با عنوان :  ارتباط بین سرمایه اجتماعی و عملکرد بازار شرکت های تولیدی استان اردبیل

ادامه مطلب...

0 نظر
admins

پایان نامه ارشد فناوری اطلاعات: پيش‌بيني الگوي پراكنش كفزيان مهم اقتصادي آبهاي استان هرمزگان براساس سامانه اطلاعات جغرافيايي GIS با بهره گرفتن از شبكه‌هاي عصبي

بازدید

دانلود متن کامل پایان نامه با فرمت ورد

پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته فناوری اطلاعات

ادامه مطلب...

0 نظر
admins

سمینار ارشد مهندسی برق مخابرات: شبيه سازي و ارزيابي عملکرد سامانه هاي MC-CDMA

دسته بندی: مهندسی برق
بازدید

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته مهندسی برق مخابرات

با عنوان : شبیه سازی و ارزیابی عملکرد سامانه های MC-CDMA در ارتباطات MIMO

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.

ادامه مطلب...

1 نظر
admins

سمینار ارشد برق الکترونیک: مدلسازی افزاره مداری سامانه های میکروفلوئیدی مجتمع

دسته بندی: مهندسی برق
بازدید

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته مهندسی برق

با عنوان : مدلسازی و شبیه سازی افزاره مداری سامانه های میکروفلوئیدی مجتمع

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.

ادامه مطلب...

2 نظر
admins