متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته کشاورزی گرایش باغبانی

با عنوان : بررسي صفات کمي وکيفي ژنوتيپ هاي مختلف انتخابي کلکسيون تلقيح کنندگان پسته

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.

     دانشگاه آزاد اسلامي

         واحد دامغان

 پايان‌نامه كارشناسي‌ارشد رشته باغبانی

عنوان:

بررسي صفات کمي وکيفي ژنوتيپ هاي مختلف انتخابي کلکسيون تلقيح کنندگان پسته وژنوتيپ هاي مختلف ماده انتخابي بذري در ايستگاه تحقيقات پسته دامغان

 استاد راهنما:

دکتر حسین افشاری

 استاد مشاور:

دکتر حسین حکم آبادی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شود

تکه هایی از متن به عنوان نمونه : (ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکيده 17

فصل 1: 18

مقدمه: 19

فصل 2 : 22

1-1-کلياتي در مورد درخت پسته : 23

2-1-1- تاريخچه درخت پسته : 23

2-1-2- ويژگيهاي گياهشناسي و گونههاي مهم پسته : 23

2-1-3- گونههاي جنس پسته : 25

2-1-4- نيازهاي آب و هوايي پسته : 25

2-1- 5- سطح زير کشت… ف26

2-1- 5-1-کشت و توليد پسته در دنيا 26

2-1- 5-2- سطح زير کشت و توليد در ايران : 29

2-1-7- ارقام پسته : 32

2-1- 8- فنولوژي درختان پسته : 33

2-1-8-1- فنولوژي/ گلدهي: 34

2-1-8-2-گرده افشانی در پسته : 35

2-1-8-3-جوانه زنی ورشد لوله گرده: 35

2-1-8-4- قوه نامیه و ماندگاری دانه گرده: 36

2-1- 8-5- فنولوژي رشد و نمو ميوه : 36

2-2- معرفي منطقه مورد مطالعه. 38

2-2-1- استان سمنان. 38

2-2-2- موقعيت جغرافيايي شهرستان دامغان و حومۀ آن : 38

2-3 – اصلاح درختان پسته : 40

2-4- مطالعات بر روي گرده افشاني پسته: 42

2-5- مطالعات بر روی صفات کمی وکیفی پسته: 47

2-5- بررسي و ارزيابي ارقام پسته. 51

2-6- ارزيابي و اصلاح پايه هاي پسته. 61

2-7- استفاده از بيوتكنولوژي در شناسايي، تكثير و اصلاح ارقام و پايه هاي پسته. 71

ب – استفاده از بيوتكنولوژي در تكثير ارقام و پايه هاي پسته. 82

پ – استفاده از بيوتكنولوژي در اصلاح ارقام و پايه هاي پسته. 87

فصل 3. 89

مواد و روشها 89

زمان و موقعیت جغرافیایی محل انجام آزمایش: 90

مشخصات اقلیمی و جغرافیایی محل تحقیق: 90

رسم نقشه ونقاط پراکنش: 90

کدهای قرار دادی برای ژنوتیپ های نروماده: 90

نقشه باغ کلکسیون تلقیح کنندگان پسته بلوک 3و4. 93

نقشه باغ كلكسيون پايه هاي بذري (Seedling) پسته ايستگاه تحقيقات پسته دامغان. 95

3-1)اندازه گیری صفات کمی وکیفی ژنوتیپ های نر: 98

3-1-1)ابعاد جوانه گل.. 98

3-1-2)صفات باز شدن گل: 98

3-1-3)اندازه گيري طول محور گل آذين: 98

3-1-4 )اندازه گیری طول شاخه سال جاری: 99

3-1-5)تعیین درصد جوانه زنی دانه گرده: 99

تهیه نمونه. 99

تهیه محیط کشت: 99

تعیین درصد قوه نامیه با بهره گرفتن از تست IKI: 100

3-1-6) اندازه گیری ميزان فلورسنس كلروفيل: 100

روش کار دستگاه کلروفیل فلرومتر: 100

3-1-7 ) اندازه گیری میزان فتوسنتز با دستگاه فتوسنتز آنالایزر: 101

3-1-9) اندازه گیری مقدار کلرفیل: 102

3-1-10 ) اندازه گیری صفات ژنوتیپ های ماده: 102

3-1-10-1 )اندازه گیری ميزان فلورسنس كلروفيل: 102

3-1-11) اندازه گیری صفات كمي وكيفي مربوط به خوشه : 103

3-1-12 )اندازه گیری صفات كمي وكيفي مربوط به میوه: 103

روش تجزیه تحلیل داده ها: 104

فصل 4. 105

نتايج و بحث… 105

4-نتایج: 106

4-1-ژنوتیپ های نر. 106

4-1-1-نتایج ارزیابی صفات گلدهی.. 106

4-1-1-3-نتایج ارزیابی همپوشانی ژنوتیپهای انتخابی با 9رقم تجاری.. 107

4-1-1-5-نتایج بررسی اثر ژنوتیپ بر جوانه زنی دانه گرده 109

4-1-1-6-نتایج بررسی اثر ژنوتیپ بر قوه نامیه دانه گرده 110

4-1-2-اثر ژنوتیپ های مختلف بر روی سطح برگ… 112

4-1-3-نتایج بررسی اثر ژنوتیپ برروی طول محور گل آذین در ژنوتیپ های نر. 113

4-1-4-نتایج بررسی اثر ژنوتیپ برروی طول شاخه سال جاری در ژنوتیپ های نر. 114

4-1-5- نتایج بررسی اثر ژنوتیپ برروی طول جوانه گل در ژنوتیپ های نر. 115

4-1-6- نتایج بررسی اثر ژنوتیپ های مختلف برروی قطر جوانه گل در ژنوتیپ های نر. 116

4-1-7- نتایج بررسی اثر ژنوتیپ برروی فلورسنس حداقل(FO) در ژنوتیپ های نر. 117

4-1-8- نتایج بررسی اثر ژنوتیپ برروی فلورسنس متغیر(FV) در ژنوتیپ های نر. 118

4-1-9- نتایج بررسی اثر ژنوتیپ برروی میزان فلورسنس ماکزیمم(FM) در ژنوتیپ های نر. 119

4-1-10- نتایج بررسی نسبت فلور سنس متغیر به ماکزیمم(FM/FV) در ژنوتیپ های نر. 120

4-1-11- نتایج بررسی اثر ژنوتیپ برروی میزان سرعت فتوسنتز در ژنوتیپ های نر. 122

4-1-12- نتایج بررسی اثر ژنوتیپ برروی میزان تعرق در ژنوتیپ های نر. 123

4-1-13- نتایج بررسی اثر ژنوتیپ برروی دمای برگ در ژنوتیپ های نر. 124

4-1-14- نتایج بررسی اثر ژنوتیپ برروی میزان کلروفیلA در ژنوتیپ های نر. 125

4-1-15- نتایج بررسی اثر ژنوتیپ برروی میزان کلروفیلB در ژنوتیپ های نر. 126

4-1-16- نتایج بررسی اثر ژنوتیپ برروی میزان کلروفیل کل در ژنوتیپ های نر. 127

4-2- نتایج آنالیز صفات کمی وکیفی 20 ژنوتیپ ماده 129

4-2-1-نتایج بررسی اثر ژنوتیپ برروی سطح برگ در ژنوتیپ های ماده 129

4-2-2-نتایج بررسی اثر ژنوتیپ برروی طول شاخه سال جاری در ژنوتیپ های ماده 130

4-2-3- نتایج بررسی اثر ژنوتیپ برروی فلورسنس حداقل(FO) در ژنوتیپ های ماده 131

4-2-4- نتایج بررسی اثر ژنوتیپ بر میزان فلورسنس ماکزیمم(FM) در ژنوتیپ های ماده 132

4-2-5- نتایج بررسی اثر ژنوتیپ برروی فلورسنس متغیر(FV) در ژنوتیپ های نر. 133

4-2-6- نتایج بررسی نسبت فلور سنس متغیر به ماکزیمم(M/FV) در ژنوتیپ های ماده 134

4-2- 7نتایج بررسی اثر ژنوتیپ برروی میزان سرعت فتوسنتز در ژنوتیپ های ماده 136

4-2-8- نتایج بررسی اثر ژنوتیپ برروی میزان تعرق در ژنوتیپ های ماده مختلف… 137

4-2-9- نتایج بررسی اثر ژنوتیپ های ماده مختلف برروی دمای برگ… 138

4-2-10- نتایج بررسی اثر ژنوتیپ های ماده مختلف برروی درصد پوکی میوه پسته. 139

4-2-11- نتایج بررسی اثر ژنوتیپ های ماده مختلف برروی وزن خشک میوه پسته. 140

4-2-12- نتایج بررسی اثر ژنوتیپ های ماده مختلف برروی مقدار انس میوه پسته. 142

4-2-13- نتایج بررسی اثر ژنوتیپ های ماده مختلف برروی درصدخندانی میوه پسته. 143

4-2-14- نتایج بررسی اثر ژنوتیپ های ماده مختلف برروی وزن پوست تر میوه پسته. 145

4-2-15- نتایج بررسی اثر ژنوتیپ های ماده مختلف برروی وزن تر100عدد میوه پسته. 146

4-2-15- نتایج بررسی اثر ژنوتیپ های ماده مختلف برروی شکاف نا منظم میوه پسته. 147

4-2-15- نتایج بررسی اثر ژنوتیپ های ماده مختلف بر زود خندانی( شکاف منظم میوه )پسته. 148

4-2-16- نتایج بررسی اثر ژنوتیپ های ماده مختلف برروی طول خوشه پسته. 150

4-2-17- نتایج بررسی اثر ژنوتیپ های ماده مختلف برروی عرض خوشه پسته پسته. 151

4-2-18- نتایج بررسی اثر ژنوتیپ های ماده مختلف برروی قطر دم خوشه پسته. 152

4-2-19- نتایج بررسی اثر ژنوتیپ های ماده مختلف برروی تعداد پسته در خوشه. 153

4-2-20- نتایج بررسی اثر ژنوتیپ های ماده مختلف برروی تعداد انشعابات اولیه خوشه پسته. 154

-2-20- نتایج بررسی اثر ژنوتیپ های ماده مختلف برروی تعداد انشعابات ثانویه خوشه پسته. 155

4-2-21- نتایج بررسی اثر ژنوتیپ های ماده مختلف برروی وزن خوشه پسته. 156

نتیجه گیری کلی: 160

توصیه ها: 166

پیشنهادات: 167

منابع: 169

چکيده

 پسته یکی از مهمترین اقلام باغی کشور و از عمده ترین محصولات صادراتی غیر نفتی می باشد. شهرستان دامغان یکی از شهرستانهای استان سمنان به عنوان از مناطق مستعد پسته کاری کشور محسوب می شود. این تحقیق در ایستگاه تحقیقات پسته دامغان در سالهای 93-92به منظور بررسی صفات کمی وکیفی ژنوتیپ های پسته انجام گردید. برای انجام این آزمایش تعداد20 ژنوتیپ نر و20 ژنوتیپ ماده از بین درختان کلکسیون پایه مادری (بذری) وکلکسیون تلقیح کنندگان پسته انتخاب گردیدو در ژنوتيپهاي نر کلیه صفات گلدهی،زمان ،طول دوره گلدهی ، همپوشانی با ارقام ماده ابعاد جوانه گل، طول محور گل آذين، درصد جوانه زنی و قوه ناميه ژنوتيپهابا تست IKI  ،سطح برگ ،طول شاخه . ميزان فلورسنس كلروفيل ميزان فتوسنتز، دماي برگ، ، ميزان و شدت تعرق ، کلروفیل ، اندازه گيري شد.در ژنوتيپهاي ماده صفات سطح برگ ،طول شاخه . ميزان فلورسنس كلروفيل ميزان فتوسنتز، دماي برگ، ، ميزان و شدت تعرق ، صفات کمی وکيفی مربوط به خوشه و میوه اندازه گیری شد. مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد با توجه به تجزیه واریانس داده ها وآزمون دانکن در ژنوتیپ های نرکلیه صفات معنی دار بود.در ژنوتیپ های ماده در اکثر صفات معنی دار گردید. با توجه به نتایج بدست آمده در ژنوتیپ های نردر صفات گلدهی وهمپوشانی ژنوتیپ های شما 14و19و صفات مر فولوژیک گل وکلروفیل برگ ژنوتیپ شماره 7 و میزان فلورسنس كلروفيل ژنوتیپ شماره 9 وصفات فتوسنتزی ژنوتیپ شماره1 بعنوان ژنوتیپ های مطلوب شنا سایی وثبت گردید. و در ژنوتیپ های ماده در میزان فلورسنس كلروفيل ژنوتیپ شماره 17 وصفات فتوسنتزی و صفات مربوط به خوشه وعملکرد ژنوتیپ شماره6 ودر صفات میوه وزن خشک و انس بهترین عملکرد ژنوتیپ شماره 17ومیزان خندانی ژنوتیپ شماره 2 بعنوان ژنوتیپ های مطلوب شنا سایی وثبت گردید. که میتوان باتحقیقات بیشتر بعنوان رقم معرفی نمود.

واژهای کلیدی: پسته، ژنوتیپ،صفات،فلورسنس کلروفیل،فتوسنتز،جوانه زنی،قوه نامیه، تست IKI

 مقدمه:

اهميت اقتصادي پسته معروف به طلاي سبز، بر هيچ كس پوشيده نيست. پسته به عنوان يك محصول استراتژيك جايگاه خاصي در بين توليدات كشاورزي ايران دارد. اين محصول بخش عمده اي از صادرات غير نفتي در حدود 55 درصد از توليد و بيش از 60 درصد از صادرات جهاني را به خود اختصاص داده است. در آمد ارزي حاصل از صادرت پسته در ايران به بيش از 1000 ميليون دلار ميرسد. عدم تلقيح به موقع ارقام مختلف پسته وعدم هم پوشاني گلهاي نر وماده پسته به علت نبود رقم مناسب بامنطقه جغرافيايي ونيز معرفي تعداد انگشت شماري ازارقام تجاري ما را به اين فکر واميدارد که با بررسي ژنوتيپ هاي مختلف که درطبيعت بصورت بذري وجود داردژنوتيپ هاي مناسب آن منطقه را بيابيم و با عمليات بهنژادي واصلاح و معرفي آن گامي هر چند کوچک در جهت پيش برد اهداف تحقيقات و سند راهبردي پسته برداريم و اميدواريم اين بزرگترين محصول صادراتي کشور همچنان در بازار هاي خارجي بي رقيب باقي بماند.

انتخاب ارقام و پايه هاي مناسب براي هر منطقه از جمله عواملي است كه بر روي ميزان توليد و كيفيت محصول توليدي موثر مي باشد و اين مسئله مي تواند اقتصادي بودن يا غيراقتصادي بودن كشت و توليد پسته را در يك منطقه توجيه نمايد. بنابراين بايستي در هر منطقه بر اساس شرايط آب و هوايي موجود همچون ميزان درجه حرارت در فصل رشد، احتمال بروز سرماي بهاره و پاييزه، ميزان بارندگي و … رقم مناسب را انتخاب و توسعه داد.

ارقام تجاري موجود بطور تصادفي در اثر تفرقه صفات ناشي از كشت بذري بوجود آمده اند . با توجه به هتروزيگوتي شديد پسته، نتايج حاصل از كشت بذور مختلف حتي يك درخت داراي صفات و خصوصيات بسيار متفاوتي هستند. بنابراين با توجه بذري بودن باغات قديمي پسته، سابقه و قدمت كاشت پسته در ايران، بسيار متنوع ارقام و فنوتيپهاي موجود پسته ايران درجهان بي نظير است . ارقام پسته تجاري موجود در ايران بدون كار اصلاحي ايجاد شده اند و توسط باغداران علاقه مند، در سطح محدودي از تنوع ژنتيكي انتخاب و تكثير شده اند. مسلم است در صورت بررسي و شناسايي ارقام و فنوتيپها پتانسيل افزايش توليد پسته از لحاظ خصوصيات كمي و كيفي بر تر نسبت به ارقام موجود وجود دارد

ارقام عمده تجارتي پسته داراي عيوبي نظير حساسيت به خطر سرمازدگي (رقم كله قوچي ) ، كم بودن كميت و كيفيت پسته (اوحدي)، دير گلي، عدم تلقيح كافي، خطر گرمازدگي در زمان گلدهي و عدم تامين نياز سرمايي (اكبري)، سال آوري شديد و آلودگي به افلاتوكسين (احمد آقايي) مي باشند .بنابراين هر ساله قسمتي از محصول در اثر خصوصيات فنولوژيكي و فيزيولوژيكي اين ارقام و نيز عدم مطابقت كامل با شرايط اقليمي از بين مي رود.

     در مناطق پسته کاري استان سمنان خصوصا دامغان با سطح زير کشت باغ بر 14700هکتاربزرگترين محصول باغباني استان محسوب مي شودکه به توجه بيشتري از طرف بخصوص دانشگاهيان نياز دارد. همچنين برداشت هاي غلط روستائيان بعلت ضعف واز هم گسيختگي زنجيره تحقيق آموزش وترويج ما را برآن داشت که دراين تحقيق با بررسي صفات کمي وکيفي 20 ژنوتيپ گرده زا 20 ژنوتيپ ماده که در باغ کلکسيون ايستگاه تحقيقات پسته دامغان انتخاب و مورد بررسي قرار مي دهيم وشاخص هاي مختلف از جمله شروع واتمام گلدهي طول دوره گلدهي درصد جوانه زني در روز هاي مختلف وصفات ديگر مورد بررسي قرار مي گيرد تاارقام مناسب وجديدي براي کاشت درمناطق پسته کاري شناساييو و معرفي گردد. تنكي خوشه هاي پسته و عدم دانه بندي مناسب پسته در مناطق پسته كاري دامغان به علت عدم تلقيح وتلقيح نا مناسب و وجود تعداد انگشت شماري فنوتيپ هاي ماده تجاري و عدم تناسب آنها با شرايط تنش هاي محيطي وکمبود آب از اساسي ترين مشكلات اين منطقه مي باشد. يك از فرضيه بر اين است كه مي توان با انجام عمليات بهنژادي ومعرفي رقم جديد بر ميزان عملکرد پسته تاثير گذاشت. حدود 50 ژنوتيپ نر و 750 ژنوتيپ ماده بذري در كلكسيون ايستگاه تحقيقات پسته وجود دارد كه تا كنون تحقيق جامعي بر روي اين موضوع انجام نشده است كه در اين تحقيق به اين مهم پرداخته مي شود.

1-1-کلياتي در مورد درخت پسته :

2-1-1- تاريخچه درخت پسته :

   درخت پسته اهلي[1] متعلق به خانواده سماق[2] است. گياهان متعلق به اين خانواده داراي حدود 75 جنس و 600 گونه هستند كه اکثـرا در نواحـي گرمسيري و نيمه­گرمسيري جهان پراکـنده­اند. واژه pistaيا همان پسته، از ريشه کلمه فارسي پسته pista يا psta و اصطلاح لاتين Pistacia نيز از آن مشتق شده است (سميع و همكاران،1384). شايد قديمي ترين سند درباره پيشينه تاريخي كشت پسته در ايران را بتوان در سفرنامه هرودت تاريخ­دان نامي يونان يافت كه درباره توليد پسته و جايگاه آن در ايران مطالبي را نوشته است (محمد­خاني، 1376). محل اصلي رويش اين گياه، شمال شرق ايران در منطقه­اي بين مرزهاي ايران، ترکمنستان و افغانستان مي­باشد که بعدا به مناطق مديترانه، اروپا و ساير نقاط جهان منتقل شده است. در عين حال در فلور کشورهاي حوزه مديترانه خاستگاه اصلي پسته مناطق آسياي صغير و قفقاز ذکر شده است. سابقه کشت و کار اين محصول در ايران مربوط به 4-3 هزار سال قبل است و در شهرهاي دامغان و قزوين پيشينه­اي طولاني دارد، ولي در مناطق کرمان، اصفهان و يزد سابقه کشت و کار آن بصورت باغ­داري به 250 سال قبل مي­رسد( شيباني و همكاران، 1374).

2-1-2- ويژگي­هاي گياه­شناسي و گونه­هاي مهم پسته :

   واژه «پستاسيا»، از نام فارسي آن يعني پسته يا پيسته گرفته شده­است. درخت پسته اهلي
گياهي نيمه­گرمسيري متعلق به تيره سماق يا تيره پسته، از دو­لپه­اي­ها و جداگلبرگان است.

اين جنس داراي 11 گونه است که برخي از گونه­ها، داراي ترشحاتي مانند تربانتين يا سقز مي­باشند. ساير گونه­هاي اين جنس عبارتند از :P. atlantica ,P .khinjuk ,P. mutica ,P. tereintus ,P. chinensis ,P.texan P. lentiscus , P. mexicana ,P. integerrima . اين گياهان دوپايه، خزان کننده (گونه­هاي موجود در ايران)، به بلندي 5-2 متر(بلندي درختان پير تا 10 متر هم مي­رسد)،         داراي برگ­هاي مرکب،5-3 برگچه­اي و بدون گوشوارك مي­باشد. بيشتر گونه­هاي جنس پسته، درختان وحشي و خودروي است که در برابر خشکي پايدارند. از يازده گونه پسته گزارش شده در دنيا سه گونه وحشيP. khinjuk (چاتلانقوش يا كسور يا گلخونك يا خنجوك) و P. mutica L. (بَنه) و P. atlantica در ايران وجود دارد. گياهان تيره Anacardiaceae به­صورت درخت يا درختچه داراي برگ­هاي ساده و يا مرکب هستند. گل­هاي آن­ها منظم و گل­هاي نر و ماده روي دو پايه قرار دارند. گياهان اين تيره داراي 75 جنس و 600 گونه است که بيشتر در مناطق بين استوايي تا معتدله پراکنده است (ابريشمي، 1373). پسته تنها جنس قابل کشت و کار مي­باشد که ميوه خوردني تجارتي توليد مي­کند. هر برگ يک جوانه جانبي را در بر مي­گيرد و بيشتر جوانه­هاي جانبي به گل­آذين اوليه تبديل مي­شوند که در سال نخست در داخل جوانه تشکيل مي­شود و در سال بعد خوشه­هاي پسته را توليد مي­کنند. بنابراين خوشه­هاي پسته به صورت جانبي بر روي شاخه يک­ساله پديدار مي­شوند(محمدخاني، 1376 و هادي راد، 1374).

از نظر گياه­شناسي، ميوه پسته در رديف ميوه هاي شفت گروه­بندي مي­شود. ميوه­هاي شفت متشکل از 3 قسمت بستر شامل :بستر برون­بر خارجي[3]، بستر ميان­بر گوشتي[4] و بستر درون­بر سخت[5] هستند که درون­بر، هسته را مي­پوشاند. تفاوت ميوه­هاي شفت، در بخش خوراکي آن­ها است. در پسته و بادام، هسته (مغز) مصرف خوراکي دارد، درحالي­که ساير ميوه­هاي شفت مانند زردآلو و هلو، هسته سخت دارند و ميان­بر گوشتي بخش خوراکي ميوه است. ميوه در زمان نارس بودن سبزرنگ و سپس به­رنگ کرم در مي­آيد. اندوکارپ در هنگام رسيدن ميـوه از نوک به­صورت طولي شکافــته مي­شود(محمدخاني، 1376).

2-1-3- گونه­هاي جنس پسته :

   جنس پسته داراي 11 گونه است (ابريشمي، 1373). مشخصات اصلي در تفکيک و شناسايي گونه­ها، شامل : خصوصيات برگ مثل وجود يا عدم وجود بال در قاعده برگ[6]، متناوب بودن، شانه­اي بودن، خزان کننده يا هميشه سبز بودن در درجه اول و خصوصيات ميوه و گل در درجه دوم اهميت مي­باشد. نام­گذاري گونه­هاي پسته داراي تنوع زيادي بوده و شرح کاملي از گونه­ها و صفات اساسي و کلي در تفکيک و شناسايي آن­ها بطور يک­جا منتشر نشده است و اطلاعات موجود فقط بر اساس فلور کشورهاي مختلف مي­باشد، بنابراين احتمال اين وجود دارد که گياه­شناسان مختلف، گونه­هاي يکساني را تحت اسامي متفاوتي انتشار داده باشند و يا بالعکس. درهرحال گونه­ها و يا هيبريدهاي اين جنس به دو دسته کلي که شامل گونه‌هاي اهلي و گونه­هاي وحشي است، تقسيم مي­شوند.

در ايران جامعه جنگل­هاي پسته اهلي در منطقه سرخس (شمال شرق خراسان)، جنوب­غربي ترکمنستان تا شمال­غرب مرز افغانستان در مساحتي بالغ بر 14700 هکتار وجود دارند. اين جامعه معمولا خالص بوده و کمتر گونه­هاي ديگري در آن وجود دارد. چيزي که هم­اکنون به­­عنوان پسته خوراکي وجود دارد شامل انواع رقم­ها و واريته­هاست و بر اساس فرم و شکل ميوه به دو دسته کلي کشيده و بلند (بادامي) و گرد و کروي (فندقي) تقسيم مي­شوند. نوع پسته سرخس که از لحاظ شکل و اندازه کوچک­تر است چيزي حد واسط دو نوع قبلي است ( شيباني و همكاران، 1374).

2-1-4- نيازهاي آب و هوايي پسته :

   جايگاه اقليمي مناسب رشد پسته تابستان­هاي گرم، طولاني و خشک و زمستان­هاي نسبتاً سرد است. تابستان خنک و بالا بودن رطوبت نسبي هوا در فصل رشد پسته براي رسيدن مغز پسته مناسب نيست و به­همين دليل کاشت پسته در چنين مکان­هايي پيشنهاد نمي­شود. پسته در سرماي زمستانه تا C°20- به­خوبي پايدار است ولي به سرماي بهاره حساس مي­باشد. البته مقاومت پايه­ها و ارقام مختلف با هم متفاوت مي باشد. سرماي بهاره سبب سرمازدگي و از بين رفتن گل­ها و قسمت­هاي تازه روئيده مي شود. افزون بر اين، درخت پسته نياز به سرماي کافي در زمستان دارد تا جوانه­هاي آن از حالت رکود و خواب فيزيولوژيک خارج شوند. ميزان نياز سرمايي بسته به ارقام مختلف پسته متفاوت است. براي نمونه، رقم کرمان در کاليفرنيا به 1000 ساعت سرماي زير C°7 نياز دارد (شيباني و همکاران، 1374). اگر نياز سرمايي پسته تأمين نشود باز شدن جوانه­هاي گل و برگ در بهار به تاخير افتاده و ناهماهنگ خواهد شد. در ايران به سبب اينکه پسته در بلندي 700 تا 3000 متر از سطح دريا کشت مي­شود نياز سرمايي­اش در بيشتر نواحي برآورده مي­شود (شيباني و همکاران، 1374 و محمدخاني، 1376).

در برخي از نواحي به­دليل عدم تأمين نياز سرمايي پسته (زير 700 ساعت) مي­توان از برخي مواد مثل روغن ولک (7%) و دورمکس (4%) هم استفاده کرد (Rahimi and Asghari, 2004). همچنين در مناطق با سرمازدگي ديررس بهاره مي­توان از موادي چون پاکلوبوترازول (PBZ) در ارديبهشت به ميزان 5/0 تا 75/0 گرم ماده مؤثر به­صورت تيمار خاکي در سايه­انداز هر درخت براي تنظيم گل­دهي رقم اوحدي و تأخير در گل­دهي استفاده کرد.(جوانشاه و همکاران، 1379). پسته گياهي پايدار به خشکي و شوري آب و خاک است (سميع و همكاران، 1384).

2-1- 5- سطح زير کشت

2-1- 5-1-کشت و توليد پسته در دنيا

   هم­اکنون کاشت و پرورش درختان پسته در مناطق مختلف جهان گسترش دارد(شکل2-1). در قاره آسيا بجز مناطق رويش طبيعي، درختان پسته در کشورهاي سوريه، ترکيه، اردن، قبرس، لبنان، فلسطين، يمن و چين پرورش مي­يابد. در قاره اروپا کشورهاي ايتاليا و يونان، و در قاره آفريقا کشورهاي تونس و مغرب و در قاره آمريکا، در ايالات متحده درختان پسته کشت مي­شود(ابريشمي، 1373). براساس آخرين اطلاعات سازمان خواروبار و کشاورزي جهاني [7](FAO) سطح زير کشت پسته در جهان متغير بوده و اغلب سير صعودي داشته است. از سال 1990 تا 2003 در يک دوره سيزده ساله سطح زير کشت پسته جهان متغير بوده است (جدول 2-1). در اين دوره کم­ترين ميزان سطح زير کشت با 275 هزار هکتار مربوط به سال 1990 و بيشترين آن با 440 هزار هکتار مربوط به سال 2002 بوده است که رشدي برابر با 37 درصد نسبت به آغاز دوره مورد بررسي داشته است (نمودار2-1). اين سازمان در سال 2007 ميزان توليد جهاني پسته را 521921 تن گزارش کرده که از اين مقدار 230 هزار تن بالغ بر 44 درصد از ايران و بقيه مربوط به کشورهاي آمريكا، ترکيه، سوريه، چين و يونان كه جمعاً 7/97 درصد توليد جهان را داشته و سطح زير کشت پسته در دنيا، 526591 هکتار و متوسط عملکرد در دنيا، 990 كيلو گرم در هکتار گزارش شده است (FAO, 2007).

تعداد صفحه :176

قیمت : 14700 تومان

***

—-

:        ****       serderehi@gmail.com

جستجو در سایت : کلمه کلیدی خود را وارد نمایید :