رساله دکتري رشته زمين ­شناسي (Ph.D.)

 

گرایش :پترولوژي

عنوان : شيمي و خاستگاه گارنت در گرانيتوييدها و سنگ‌هاي دگرگوني‌ جنوب مشهد خواجه‌مراد، خلج و ده‌نو

دانشگاه آزاد اسلامي

واحد علوم و تحقيقات

دانشکده علوم پايه، گروه زمين‌شناسي

رساله دکتري رشته زمين ­شناسي (Ph.D.)

گرايش: پترولوژي

 

 

شيمي و خاستگاه گارنت در گرانيتوييدها و سنگ‌هاي دگرگوني‌ جنوب مشهد (خواجه‌مراد، خلج و ده‌نو)

 

 

استادان راهنما:

دکتر حسن ميرنژاد

دکتر علي‌اکبر بهاري‌فر

 

استاد مشاور:

دکتر سيد جمال شيخ‌ ذکريايي

 

 

زمستان 1392

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

چکيده فارسي.. 1

 

فصل اول: کليات

1-1- پيشگفتار. 2

1-2- موقعيت مکاني و راه‌هاي دسترسي.. 3

1-3- شرايط اقليمي.. 4

1-4- زمين‌‌ريخت‌شناسي.. 4

1-5- پيشينه مطالعات کلي محدوده مورد مطالعه. 5

1-5-1- پيشينه مطالعات منطقه خواجه‌مراد. 11

1-5-2- پيشينه مطالعات منطقه خلج.. 11

1-۵-3- پيشينه مطالعات منطقه ده‌نو. 12

1-۶- مطالعه گارنت در مناطق مورد مطالعه. 14

1-۶-1- مطالعه گارنت در منطقه خواجه‌مراد. 14

1-۶-2- مطالعه گارنت در منطقه خلج.. 14

1-۶-3- مطالعه گارنت در منطقه ده‌نو. 15

1-7- ضرورت پژوهش… 17

1-8- روش‌ انجام پژوهش… 18

1-9- مطالعات ژئوشيميايي.. 20

1-9-1- مطالعات ژئوشيميايي کاني‌ها 20

1-9-1-1- آناليز EPMA.. 20

1-9-1-2- آناليز LA-ICP-MS. 21

1-9-2- مطالعات ژئوشيميايي ترکيب سنگ کل.. 21

1-9-2-1- آناليز XRF. 21

1-9-2-2- آناليز ICP-MS. 22

1-9-3- ايزوتوپي.. 22

1-9-3-1- آناليز ايزوتوپ پايدار اکسيژن. 22

 

فصل دوم: زمين‌شناسي و مطالعات صحرايي

2-1- پيشگفتار. 24

2-2- زمين‌شناسي و چينه‌شناسي البرز. 27

2-2-1- زمين‌شناسي البرز. 28

2-2-2- چينه‎شناسي البرز. 28

2-3- زمين‌شناسي و چينه‌شناسي زون بينالود. 28

2-3-1- زمين‌شناسي بينالود. 28

2-3-2- چينه‌شناسي بينالود. 30

2-3-2-1- پالئوزوييک در بينالود شمالي.. 30

2-3-2-2- مزوزوييک در بينالود شمالي.. 30

2-3-2-3- ترشيري در بينالود شمالي.. 31

2-3-2-۴- کواترنري در بينالود شمالي.. 31

2-4- سنگ‌هاي آذرين مشهد. 31

2-4-1- مجموعه افيوليتي مشهد. 31

2-4-2- گرانيتوييدهاي مشهد. 32

2-۴-2-1- طبقه‌بندي گرانيتوييدهاي مشهد (خواجه مراد، خلج و ده‌نو) 34

2-۴-2-2- محيط تکتونيکي تشکيل گرانيتوييدهاي مشهد. 35

2-۴-2-3- سن فعاليت ماگمايي و زمان جايگيري گرانيتوييدهاي مشهد. 35

2-۵- سنگ‌هاي دگرگوني مشهد. 36

2-۵-1- سن سنگ‌هاي دگرگوني مشهد. 37

2-6- تکتونيک و زمين‌شناسي ساختاري.. 38

2-7- زمين‌شناسي و مطالعات صحرايي مناطق خواجه‌مراد، خلج و ده‌نو. 39

2-7-1- جايگاه زمين‌شناسي خواجه‌مراد. 40

2-7-1-1- مطالعات صحرايي بر روي گرانيتوييدهاي‌ خواجه‌مراد. 41

2-7-1-1- الف- توده گرانيتوييدي خواجه‌مراد. 41

2-7-1-1- ب- آپليت‌هاي خواجه‌مراد. 45

2-7-1-1- پ- پگماتيت‌هاي خواجه‌مراد. 46

2-7-2- جايگاه زمين‌شناسي خلج.. 49

2-7-2-1- مطالعات صحرايي بر روي سنگ‌هاي آذرين خلج.. 50

2-7-2-2- مطالعات صحرايي بر روي متاپليت‌هاي خلج.. 52

2-7-3- جايگاه زمين‌شناسي ده‌نو. 53

۲-7-3-1- مطالعات صحرايي بر روي گرانيتوييد ده‌نو. 54

2-7-3-2- مطالعات صحرايي بر روي سنگ‌هاي دگرگوني ده‌نو. 55

2-7-3-2-1- هورنفلس… 57

2-7-3-2-2- شيست… 57

2-7-3-2-3- اسکارن. 58

 

فصل سوم: سنگ‌نگاري و شيمي کاني‌ها

3-1- پيشگفتار. 60

3-2- سنگ‌نگاري منطقه خواجه‌مراد. 61

3-2-1- سنگ‌نگاري توده گرانيتوييدي خواجه‌مراد. 61

3-2-2- سنگ‌نگاري و شيمي کاني‌هاي رگه‌هاي درون گرانيتوييد خواجه‌مراد. 64

3-2-2-1- سنگ‌نگاري و شيمي کاني‌هاي رگه‌هاي آپليتي خواجه‌مراد. 64

3-2-2-1-1- کوارتز. 64

3-2-2-1-2- فلدسپار. 64

3-2-2-1-3- ميکا 66

3-2-2-1-۴- گارنت… 69

3-2-3-2- سنگ‌نگاري و شيمي کاني‌هاي رگه‌هاي پگماتيتي خواجه‌مراد. 72

3-2-3-2-1- کوارتز. 73

3-2-3-2-2- فلدسپار. 73

3-2-3-2-3- ميکا 74

3-2-3-2-4- گارنت… 76

3-2-3-2-۵- ساير کاني‌ها 77

3-3- سنگ‌نگاري گرانيتوييد و سنگ‌هاي دگرگوني خلج.. 78

3-3-1- سنگ‌نگاري رخنمون گرانيتوييد خلج.. 78

3-3-2- سنگ‌نگاري رگه پگماتيت درون مونزوگرانيت… 80

3-3-3- سنگ‌نگاري هورنفلس و ميکاشيست‌هاي گارنت‌دار خلج.. 82

3-3-3- الف- سنگ‌نگاري گارنت کلريتوييد هورنفلس… 82

3-3-3- ب- سنگ‌نگاري فيبروليت‌ گارنت ‌استاروليت ميکاشيست… 84

3-3-3- پ- سنگ‌نگاري گارنت استاروليت ميکاشيست… 87

3-3-3- ت- سنگ‌نگاري استاروليت‌ گارنت‌ ميکاشيست‌ 88

3-3-4- شيمي‌کاني‌‌ها در ميکاشيست‌هاي خلج.. 91

3-3-4-1- ميکا 91

3-3-4-2- گارنت… 92

3-3-4-3- استاروليت… 92

3-3-4-۴- ايلمنيت… 93

3-۴- سنگ‌نگاري سنگ‌هاي آذرين و دگرگوني منطقه غرب ده‌نو. 94

۳-۴-1- سنگ‌هاي آذرين منطقه غرب ده‌نو. 94

3-۴-1-1- سنگ‌نگاري سنگ‌هاي آذرين منطقه غرب ده‌نو. 94

3-۴-1-2- شيمي کاني‌ها در سنگ‌هاي گرانيتوييدي منطقه غرب ده‌نو. 96

3-۴-1-2-1- کوارتز. 96

3-۴-1-2-2- پلاژيوکلاز. 97

3-۴-1-2-3- آمفيبول. 98

3-۴-۱-۲-۴- بيوتيت… 99

۳-۴-۱-۲-۵- گارنت… 102

۳-۴-۱-۲-۶- ادخال مسکوويت درون گارنت… 102

۳-۴-۱-۲-7- اپيدوت.. 102

۳-۴-1-2-8- کلريت… 103

3-۴-1-2-9- ايلمنيت… 104

3-۴-1-2-10- اسفن.. 105

3-۴-1-2-11- ساير کاني‌ها 105

3-۴-2- سنگ‌نگاري سنگ‌هاي دگرگوني منطقه غرب ده‌نو. 105

۳-۴-2-1- هورنفلس‌ها‌ 106

۳-۴-2-2- آندالوزيت‌ گارنت‌‌ ميکاشيست‌ فيبروليت‌دار. 108

3-۴-2-3- فيبروليت ‌گارنت ‌ميکاشيست… 110

۳-۴-2-4- گارنت ‌كلريتوييد شيست… 111

۳-۴-۲-5- اسکارن. 113

۳-۴-۲-6- کاني‌شناسي سنگ‌هاي دگرگوني منطقه غرب ده‌نو. 115

۳-۴-۲-6-1- کوارتز. 115

۳-۴-۲-6-2- فلدسپار. 116

۳-۴-۲-6-3- بيوتيت… 116

۳-۴-۲-6-۴- مسکوويت… 117

۳-۴-۲-6-۵- گارنت… 117

۳-۴-۲-6-۶- آلومينوسيليکات‌ها 118

۳-۴-۲-6-7- تورمالين.. 119

۳-۴-۲-6-8- کلريت… 120

۳-۴-۲-6-9- اکسيدهاي کدر. 121

۳-۵- بررسي شيمي ميکاها در سنگ‌هاي دگرگوني و ماگمايي.. 122

۳-۵-1- بيوتيت‌هاي آذرين و دگرگوني.. 122

۳-۵-2- مسکوويت‌هاي آذرين و دگرگوني.. 125

 

فصل چهارم: زمين‌دمافشارسنجي و تحولات دگرگوني و ماگمايي

۴-1- پيشگفتار. 128

۴-2- مطالعه دما و فشار تشکيل سنگ‌هاي دگرگوني خلج و ده‌نو. 129

۴-2-1- مطالعات زمين‌دمافشارسنجي متاپليت‌هاي خلج و ده‌نو. 129

۴-2-1-1- زمين‌فشارسنج گارنت – بيوتيت – مسکوويت – آلومينوسيليکات – کوارتز. 129

۴-2-1-2- زمين‌دماسنج گارنت – بيوتيت در خلج و ده‌نو. 130

۴-2-2- بررسي تحولات دما – فشار در متاپليت‌هاي خلج و ده‌نو. 134

۴-2-2-1- بررسي تحولات دما – فشار در متاپليت‌هاي خلج.. 134

۴-2-2-1- الف- تحولات دما – فشار در ميکاشيست‌هاي خلج بر اساس شيمي گارنت… 134

۴-2-2-1- ب- شرايط دگرگوني ناحيه‌اي خلج بر اساس سيستم شش متشکله KFMASH.. 135

۴-2-2-1- پ- تحولات دما – فشار در هورنفلس‌ خلج.. 140

۴-2-2-2- بررسي تحولات دما – فشار در متاپليت‌هاي ده‌نو. 142

۴-2-2-2- الف- بررسي تحولات دما – فشار در ميکاشيست‌هاي ده‌نو. 143

۴-2-2-2- ب- بررسي تحولات دما – فشار در هورنفلس ده‌نو. 144

۴-3- مطالعه شرايط دما – فشار مذاب توده‌هاي گرانيتوييدي.. 146

۴-3-1- مطالعه شرايط دما – فشار مذاب مونزوگرانيتي و گرانوديوريتي مشهد. 146

۴-3-2- مطالعه شرايط فشار، فوگاسيته اکسيژن و دما در مذاب گرانيتوييدي ده‌نو. 147

۴-3-2-1- مطالعات فشارسنجي و بررسي تغييرات فوگاسيته اکسيژن. 148

۴-3-2-1-1- فشارسنجي بر اساس ترکيب آمفيبول. 148

۴-3-2-1-2- برآورد تغييرات فوگاسيته اکسيژن. 151

۴-3-2-2- مطالعات دماسنجي مذاب گرانيتوييدي گارنت‌دار ده‌نو. 152

۴-3-2-2-1- دماسنجي بر اساس ترکيب آمفيبول. 152

4-3-2-2-2- دماسنج هورنبلند – پلاژيوکلاز. 154

۴-3-2-2-3- برآورد دماي مذاب بر اساس ترکيب اپيدوت و گارنت… 157

۴-3-2-2-۴- دماي انسداد اکسيژن در کوارتز – گارنت و بيوتيت – گارنت… 157

۴-3-2-2-۵- دماسنج گارنت – بيوتيت… 158

۴-۴- مطالعه دما و فشار تشکيل آپليت – پگماتيت خواجه‌مراد. 160

۴-۴-1- دمافشارسنج آلکالي‌فلدسپار. 160

۴-۴-2- دماسنج ايزوتوپ پايدار اکسيژن براي کوارتز. 162

۴-۵- خلاصه‌اي از نتايج زمين‌دمافشارسنجي متاپليت‌ها و سنگ‌هاي ماگمايي گارنت‌دار. 164

۴-۵-1- شرايط دماپوياي متاپليت‌هاي گارنت‌دار خلج و ده‌نو. 164

۴-۵-2- شرايط دماپوياي مذاب گرانيتوييدي گارنت‌دار ده‌نو  165

۴-۵-3- شرايط دماپوياي آپليت – پگماتيت خواجه‌مراد. 167

 

فصل پنجم: ژئوشيمي سنگ‌کل و پتروژنز

۵-1- پيشگفتار. 168

۵-2- سنگ‌هاي آذرين.. 168

۵-2-1- ژئوشيمي سنگ‌کل و طبقه‌بندي گرانيتوييدهاي خواجه‌مراد، خلج و ده‌نو. 169

۵-2-1-1- ژئوشيمي عناصر اصلي سنگ‌کل گرانيتوييدهاي خواجه‌مراد، خلج و ده‌نو. 169

۵-2-1-2- تعيين سري ماگمايي گرانيتوييدهاي خواجه‌مراد، خلج و ده‌نو. 177

۵-2-1-3- درجه اشباع‌شدگي از آلومينيم گرانيتوييدهاي خواجه‌مراد، خلج و ده‌نو. 179

۵-۲-۱-۴- خاستگاه و محيط تکتونيکي.. 181

۵-۲-۱-۴-1- خاستگاه توده‌هاي گرانيتوييدي خواجه‌مراد، خلج و ده‌نو. 181

۵-۲-۱-۴-1-1- مقايسه توده‌ گارنت‌دار ده‌نو با گرانيت‌هاي نوع I در ساير نقاط جهان. 188

۵-۲-۱-۴-2- محيط تکتونوماگمايي تشکيل گرانيتوييدهاي خواجه‌مراد، خلج و ده‌نو. 191

۵-۲-۱-۴-3- داده‌هاي سن‌سنجي.. 198

۵-2-2- رگه‌هاي آپليت و پگماتيت خواجه‌مراد. 199

۵-2-2-1- ژئوشيمي سنگ‌کل رگه‌هاي آپليت و پگماتيت خواجه‌مراد. 199

۵-۲-۲-2- طبقه‌بندي پگماتيت‌هاي خواجه‌مراد. 202

۵-2-2-3- خاستگاه مذاب‌هاي آپليتي و پگماتيتي‌گارنت‌دار خواجه‌مراد. 206

۵-۲-۲-4- خاستگاه آپليت و پگماتيت گارنت‌دار خواجه‌مراد بر اساس ترکيب سنگ‌کل.. 207

۵-3- ژئوشيمي سنگ‌کل و خاستگاه سنگ‌هاي دگرگوني خلج و ده‌نو. 210

۵-3-1- خاستگاه و ماهيت سنگ مادر متاپليت‌هاي خلج و ده‌نو. 212

۵-3-2- تعيين محيط تکتونيکي تشکيل رسوب اوليه. 214

۵-۴- الگوي تحولات منطقه بر اساس نتايج حاصل از مطالعه ژئوشيميايي سنگ‌کل.. 214

 

فصل ششم: گارنت

۶-1- پيشگفتار. 216

۶-1-1- ويژگي‌هاي شيميايي و فيزيکي گارنت… 217

۶-1-2- شرايط دما – فشار پايداري گارنت… 218

۶-1-3- انواع گارنت بر اساس خاستگاه 219

۶-2- طبقه‌بندي گارنت‌ در سنگ‌هاي دگرگوني و آذرين مشهد. 222

۶-2-1- گارنت‌ در سنگ‌هاي دگرگوني.. 222

۶-2-1-1- متاپليت‌هاي خلج.. 222

۶-2-1-1-1- منطقه‌بندي ترکيبي گارنت درون سنگ‌هاي دگرگوني خلج.. 222

۶-2-1-1-2- نقش پديده انتشار در رشد گارنت درون سنگ‌هاي دگرگوني خلج.. 224

۶-2-1-2- متاپليت‌هاي ده‌نو. 225

۶-2-1-3- اسکارن‌هاي ده‌نو. 227

۶-2-2- گارنت‌ سنگ‌هاي ماگمايي.. 229

۶-2-2-1- گارنت درون گرانيتوييد ده‌نو. 229

۶-2-2-2- گارنت درون آپليت و پگماتيت… 232

۶-2-2-2- الف- شيمي عناصر اصلي گارنت‌ 232

۶-2-2-2- ب- شيمي عناصر کمياب گارنت… 234

۶-2-2-2- پ- ترکيب ايزوتوپ اکسيژن (δ18O) گارنت و کوارتز. 236

۶-3- خاستگاه گارنت در سنگهاي ماگمايي.. 236

۶-3-1- خاستگاه گارنت‌ درون گرانيتوييد. 236

۶-3-1-1- بررسي خاستگاه گارنت DTG بر اساس ترکيب عناصر اصلي.. 239

۶-3-1-2- بررسي خاستگاه گارنت DTG بر اساس منطقه‌بندي عناصر اصلي.. 243

۶-3-1-3- بررسي خاستگاه گارنت DTG بر اساس شيمي ادخال‌هاي درون گارنت… 244

۶-3-1-3- الف- پلاژيوکلاز. 245

۶-3-1-3- ب- آمفيبول. 246

۶-3-1-3- پ- بيوتيت… 247

۶-3-1-3- ت- اپيدوت.. 248

۶-3-1-3- ث- ايلمنيت… 249

۶-3-1-۴- بررسي خاستگاه گارنت DTG بر اساس ترکيب ايزوتوپ اکسيژن. 250

۶-3-1-5- بررسي انتشار عناصر بر رشد گارنت در DTG.. 250

۶-3-2- خاستگاه گارنت درون آپليت و پگماتيت… 251

۶-3-2-1- بررسي خاستگاه گارنت آپليت و پگماتيت مطابق شيمي عناصر اصلي و منطقه‌بندي.. 252

۶-3-2-2- بررسي خاستگاه گارنت آپليت و پگماتيت مطابق شيمي عناصر فرعي و منطقه‌بندي.. 259

۶-3-2-3- بررسي خاستگاه گارنت آپليت و پگماتيت بر اساس داده‌هاي ايزوتوپي.. 261

۶-۴- کاربرد و اهميت مطالعه شيمي گارنت‌ 262

۶-۴-1- کاربرد شيمي گارنت ماگمايي در بررسي دما – فشار و فوگاسيته اکسيژن ماگماي DTG.. 262

۶-۴-2- کاربرد شيمي گارنت ماگمايي در بررسي ماگماي آپليت – پگماتيت… 263

۶-۵- خلاصه نتايج مطالعه ماهيت و خاستگاه گارنت‌ 265

 

فصل هفتم:‌ نتيجه‌گيري

7-1- مطالعات سنگ‌نگاري، کاني‌شناسي و ژئوشيميايي.. 268

7-2- مطالعه ماهيت و خاستگاه گارنت… 268

7-2-1- مطالعه ماهيت گارنت متاپليت‌ها 268

7-2-2- مطالعه ماهيت و خاستگاه گارنت آپليت – پگماتيت… 269

7-2-3- مطالعه ماهيت و خاستگاه گارنت DTG.. 269

7-3- مطالعه شرايط دماپويا 271

7-3-1- شرايط دماپوياي متاپليت… 271

7-3-2- شرايط دماپوياي آپليت – پگماتيت… 271

7-3-3- شرايط دماپوياي DTG.. 271

7-۴- مطالعات ژئوشيميايي سنگ‌کل.. 272

 

فهرست منابع فارسي.. 274

فهرست منابع غيرفارسي.. 279

پيوست‌ها 302

چکيده انگليسي.. 364

 

شکل 1-1- نقشه زمين‌شناسي ساختاري ايران. 3

شکل 1-2- راه‌هاي دسترسي به منطقه‌هاي مورد مطالعه. 4

شکل 2-1- نقشه تکتونيکي و کوه‌زايي ساده شده از درياي سياه تا ايران و پامير. 25

شکل 2-2- زون‌هاي ساختاري کپه‌داغ، مفصلي و بينالود. 26

شکل 2-3- نقشه ساده شده زمين‌شناسي کوه‌هاي بينالود. 29

شکل 2-۴- نقشه زمين‌شناسي و موقعيت گرانيتوييدها و دگرگوني‌هاي مشهد. 33

شکل 2-۵- موقعيت آپليت و پگماتيت‌هاي خواجه‌مراد. 40

شکل 2-۶- تصاوير صحرايي از گرانيتوييد منطقه خواجه‌مراد. 42

شکل ۲-7- (A) مرز مشخص بين گرانوديوريت و مونزوگرانيت… 44

شکل 2-8- گرانوديوريت با رگه‌هاي آپليتي فراوان. 45

شکل 2-9- (A) نمونه‌دستي از يک رگه پگماتيتي در مجاورت رگه آپليتي.. 46

شکل 2-10- در برخي رخنمون‌هاي پگماتيت… 47

شکل 2-11- پگماتيت‌هاي خواجه‌مراد از نظر کاني‌شناسي.. 49

شکل 2-12- نقشه زمين‌شناسي و موقعيت مجموعه دگرگوني مشهد. 50

شکل 2-13- (A) رخنمون مونزوگرانيت در منطقه خلج.. 51

شکل 2-۱۴- چشم‌اندازي از شيست‌هاي منطقه خلج در جنوب غربي شهر مشهد. 53

شکل ۲-۱۵- (A) نقشه زمين‌شناسي ساده منطقه ده‌نو – وکيل‌آباد. 54

شکل ۲-۱۶- (A) نمايي از توده نفوذي کم ‌ارتفاع منطقه ده‌نو. 55

شکل ۲-۱۷- (A) نمايي از روابط صحرايي توده نفوذي ده‌نو. 58

شکل 2-18- (A) نمونه‌ هورنفلس و گارنت‌هاي ريزدانه درون آن. 59

شکل 2-19- (A) رخنموني از توده اسکارني منطقه ده‌نو. 59

شکل 3-1- تصويرهاي ميکروسکوپي XPL و PPL از گرانوديوريت تيره‌رنگ خواجه‌مراد  62

شکل 3-2- تصويرهاي ميکروسکوپي XPL و PPL از مونزوگرانيت روشن خواجه‌مراد  63

شکل ۳-3- تصويرهاي ميکروسکوپي از کوارتز و فلدسپار در آپليت خواجه‌مراد. 65

شکل ۳-۴- ترکيب فلدسپارهاي درون رگه‌هاي آپليتي و پگماتيتي خواجه‌مراد. 65

شکل ۳-۵- تصويرهاي ميکروسکوپي از ميکاها در آپليت خواجه‌مراد  66

شکل 3-۶- نمودار طبقه‌بندي بيوتيت موجود در رگه‌هاي آپليتي خواجه‌مراد  67

شکل 3-7- موقعيت ترکيبي مسکوويت‌هاي درون آپليت و پگماتيت خواجه‌مراد  67

شکل 3-8- نمودار به‌هنجار شده عناصر کمياب و نادر خاکي  68

شکل 3-9- نمودار تغييرات مقدار Li، Pb، Nb و Ta در برابر Na  68

 شکل 3-10- تصاوير ميکروسکوپي از گارنت درون رگه‌هاي آپليتي خواجه‌مراد  69

 شکل ۳-۱۱- بلورهاي گارنت‌ درشت‌بلور و ريزبلور. 70

 شکل ۳-۱۲- نمودار به‌هنجار شده نسبت به ترکيب کندريت… 71

 شکل 3-13- نمودارهاي به‌هنجارشده نسبت به کندريت… 71

 شکل 3-۱۴- تصويرهاي ميکروسکوپي در نور XPL از کوارتز  73

 شکل 3-۱۵- تصوير ميکروسکوپي در نور XPL از فلدسپار  74

 شکل 3-۱۶- تصويرهاي ميکروسکوپي از مسکوويت… 75

 شکل 3-17- (A) (B) گارنت‌هاي درشت‌دانه شکل‌دار بدون ادخال  76

 شکل ۳-18- ترکيب اکسيدهاي درون گارنت‌هاي موجود در پگماتيت  77

 شکل ۳-19- تصويرهاي ميکروسکوپي از گرانيتوييد خلج  79

 شکل ۳-20- روند کاهش سطح مرز دانه‌اي (GBAR)  79

 شکل ۳-21- تصويرهاي ميکروسکوپي از پگماتيت در گرانيتوييد خلج.. 81

 شکل 3-22- ترکيب فلدسپارهاي زمينه سنگ و ادخال‌هاي فلدسپار درون گارنت… 82

 شکل 3-23- نمودار طبقه‌بندي بيوتيت درون پگماتيت خلج    82

 شکل ۳-۲۴- تصويرهاي ميکروسکوپي از گارنت کلريتوييد هورنفلس  83

 شکل 3-۲۵- تصويرهاي ميکروسکوپي از فيبروليت‌ گارنت ‌استاروليت‌ ميکاشيست‌ خلج  86

 شکل 3-۲۶- تصويرهاي ميکروسکوپي از ‌گارنت ‌استاروليت ‌ميکاشيست‌ خلج.. 88

شکل 3-27- تصويرهاي ميکروسکوپي از استاروليت ‌گارنت ‌‌ميکاشيست خلج.. 90

شکل 3-28- نمودار طبقه‌بندي بيوتيت موجود در استاروليت گارنت ‌‌ميکاشيست… 91

شکل ۳-29- موقعيت ترکيبي مسکوويت‌هاي درون نمونه فيبروليت‌گارنت ‌استاروليت‌ ميکاشيست خلج.. 92

شکل ۳-30- موقعيت ترکيب استاروليت… 93

شکل ۳-31- ترکيب کاني کدر موجود در ميکاشيست‌هاي خلج.. 93

شکل 3-32- تصوير ميکروسکوپي از کاني‌شناسي.. 95

شکل 3-33- نمودار FeO و Al2O3 براي ادخال کوارتز. 97

شکل 3-۳۴- طبقه‌بندي پلاژيوکلازهاي موجود در توده نفوذي ده‌نو. 98

شكل ۳-۳۵- تركيب آمفيبول درون گرانيتوييد ده‌نو. 99

شکل 3-۳۶- (a) طبقه‌بندي بيوتيت موجود در توده نفوذي ده‌نو. 100

شکل ۳-37- مقايسه شيمي ادخال‌هاي بيوتيت در بخش‌هاي مختلف بلور گارنت… 101

شکل ۳-38- نام‌گذاري اعضاي مونوکلينيک آهن و آلومينيم‌دار گروه اپيدوت.. 103

شکل ۳-39- ترکيب ادخال کلريت درون گارنت موجود در گرانيتوييد ده‌نو. 104

شکل 3-۴۰- ترکيب ايلمنيت درون گارنت‌هاي موجود در گرانيتوييد ده‌نو. 105

شكل ۳-۴۱- تصوير سنگ‌نگاري هورنفلس ده‌نو. 107

شکل ۳-۴۲- مقاطع ميکروسکوپي آندالوزيت ‌گارنت ‌ميکاشيست فيبروليت‌دار ده‌نو. 109

شكل ۳-۴۳- تصوير سنگ‌نگاري فيبروليت ‌گارنت‌‌ ميکا‌شيست ده‌نو. 112

شكل ۳-۴۴- تصاوير ميکروسکوپي گارنت ‌کلريتوييد ‌شيست ده‌نو. 113

شكل ۳-۴۵- تصوير ميکروسکوپي اسکارن منطقه ده‌نو. 115

شکل ۳-۴۶- ترکيب فلدسپار موجود در آندالوزيت ‌گارنت ‌ميکاشيست… 116

شکل ۳-۴۷- ترکيب ادخال‌هاي بيوتيت‌ درون گارنت… 117

شکل ۳-۴۸- ترکيب شيميايي تورمالين‌ها در آندالوزيت ‌گارنت‌ ميکاشيست و هورنفلس ده‌‌نو. 120

شکل ۳-۴۹- ترکيب اکسيدهاي درون گارنت‌هاي موجود در هورنفلس… 121

شکل 3-۵۰- تفکيک بيوتيت‌هاي آذرين و دگرگوني.. 123

شکل 3-۵1- تفکيک بيوتيت‌هاي آذرين و دگرگوني.. 124

شکل ۳-۵۲- مقايسه شيمي ادخال‌هاي بيوتيت… 124

شکل ۳-۵۳- تفکيک مسکوويت‌هاي آذرين و دگرگوني.. 126

شکل 3-۵۴- تفکيک مسکوويت‌هاي آذرين و دگرگوني.. 127

شکل ۳-۵۵- مقايسه ترکيب عناصر کمياب مسکوويت… 127

شکل ۴-1- محدوده تقريبي دما – فشار تشکيل ميکاشيست‌هاي منطقه خلج.. 136

شکل ۴-2- نمودار دما در برابر XFe در فشار 300 مگاپاسکال. 141

شکل ۴-3- توالي مجموعه‌هاي کاني‌شناسي در نمودارهاي AFM… 142

شکل ۴-۴- نمودار مجموعه کاني‌هاي دما بالا – فشار پايين.. 146

شکل ۴-۵- محدوده تقريبي دماي تشکيل ميکاشيست‌ و هورنفلس… 146

شکل ۴-۶- شرايط دما – فشار تشکيل مذاب، تبلور و ژئوترم‌هاي حرارتي.. 147

شكل ۴-7- خلاصه‌اي از كاليبراسيون‌هاي تجربي و آزمايشي مربوط به فشارسنجي آلومينيم. 150

شکل ۴-8- نمودار Aliv در برابر Ti در فرمول ساختاري آمفيبول. 153

شکل ۴-9- نمودار تغييرات دما – فشار بر اساس ميزان TiO2 و Al2O3  154

شکل ۴-10- تاثير محتواي Fe3+ بر روي دماسنج هورنبلند – پلاژيوکلاز. 156

شکل ۴-11- توزيع آلومينيم و Fe3+‌ بين محلول جامد گراسولار – آندراديت… 157

شکل 4-12- نمودار تغييرات دما-فشار- عمق براي ذوب خشک و آب‌دار. 160

شکل ۴-13- نمودار سيستم آلبيت – ارتوکلاز. 161

شكل ۴-14- منحني سولوس براي امتزاج فاز فلدسپار غني از سديم و غني از پتاسيم. 162

شکل ۵-1- (A) نمودار دومتغيره مجموع آلکالي در برابر SiO2 171

شکل ۵-2- (A) نمودار ترکيب نورماتيو An-Ab-Or 172

شکل ۵-3- نمودارهاي تغييرات عناصر اصلي در برابر SiO2 173

شکل ۵-۴- نمودارهاي تغييرات عناصر اصلي در برابر MgO.. 173

شکل ۵-۵- نمودارهاي به‌هنجارسازي براي گرانيتوييدهاي مشهد. 176

شکل ۵-۶- ترکيب ايزوتوپي سنگ‌ها و آب‌هاي طبيعي  177

شکل ۵-7- (A) نمودار AFM… 178

شکل ۵-8- ترکيب گرانيتوييدهاي جنوب مشهد. 179

شکل ۵-9- ترکيب گرانيتوييدهاي جنوب مشهد. 180

شکل ۵-10- ترکيب گرانيتوييدهاي جنوب مشهد بر روي نمودار A-B  180

شكل ۵-11- ترکيب گرانيتوييدهاي جنوب مشهد. 183

شکل ۵-12- مقايسه ترکيب δ18O سنگ‌کل، گارنت و کوارتز. 186

شکل ۵-13- (A) نمودار εNd در برابر نسبت ايزوتوپي Sr اوليه. 187

شکل ۵-۱۴- ترکيب گرانيتوييدهاي جنوب مشهد. 188

شکل ۵-15- ترکيب ديوريت – توناليت – گرانوديوريت (DTG) ده‌نو. 190

شكل ۵-16- تمايز تكتونيكي انواع گرانيتوييدها 191

شكل ۵-۱7- تمايز تكتونيكي گرانيتوئيدها در نمودارهاي تغييرات عناصر اصلي.. 192

شکل ۵-18- ترکيب گرانيتوييدهاي جنوب مشهد. 194

شکل ۵-۱۹- ترکيب گرانيتوييدهاي جنوب مشهد. 196

شكل ۵-20- تمايز تكتونيكي انواع گرانيتوييدها 197

شكل ۵-21- تمايز تكتونيكي انواع گرانيتوييدها 197

شكل ۵-22- ترکيب گرانيتوييدهاي جنوب مشهد. 198

شکل ۵-23- نمودارهاي به‌هنجار شده براي عناصر کمياب در آپليت و پگماتيت… 200

شکل ۵-24- نمودار ضريب توزيع عناصر نادر خاکي بين کاني و مذاب.. 201

شکل ۵-۲۵- نمودارهاي به‌هنجار شده براي عناصر کمياب در آپليت و پگماتيت… 207

شکل ۵-۲6- ترکيب ميکاشيست‌هاي خلج و ميکاشيست‌ها و هورنفلس ده‌نو. 211

شکل 5-27- (A) نمودار log(Fe2O3/K2O) در برابر log(SiO2/Al2O3) 213

شکل ۶-1- جدول تناوبي عناصر. 218

شکل ۶-2- مقايسه تغييرات اعضاي نهايي گارنت… 223

شکل ۶-3- اختلاف ترکيبي هسته و حاشيه در گارنت… 224

شکل ۶-۴- الگوي تغييرات اعضاي نهايي حاشيه – هسته – حاشيه گارنت… 226

شکل ۶-۵- تغييرات ترکيب ادخال بيوتيت در گارنت… 227

شکل ۶-۶- ترکيب گارنت‌هاي توده اسكارني ده‌نو. 228

شکل ۶-7- تغييرات اعضاي نهايي گارنت… 229

شكل ۶-8- (A، B، C) نمونه‌هايي از گارنت درون DTG ده‌نو. 230

شکل ۶-9- منطقه‌بندي ترکيبي در گارنت درون DTG.. 231

شکل ۶-10- (a) دانه‌هاي گارنت شکل‌دار تا گرد شده و دانه‌هاي ريز گارنت… 232

شکل ۶-11- نمودار سه‌تايي تغييرات اعضاي نهايي گارنت… 234

شکل ۶-۱2- تمرکز عناصر در پروفايل حاشيه – هسته – حاشيه گارنت… 235

شکل ۶-۱3- تمرکز عناصر در پروفايل حاشيه – هسته – حاشيه گارنت… 236

شکل ۶-14- ترکيب گارنت‌ سنگ‌هاي آذرين و دگرگوني.. 241

شکل ۶-15- ترکيب هسته و حاشيه گارنت‌هاي توده نفوذي DTG.. 242

شکل ۶-16- گارنت DTG ده‌نو در مقايسه با گارنت دگرگوني.. 242

شکل ۶-17- تغييرات ميزان آنورتيت در ادخال‌هاي پلاژيوکلاز. 245

شکل ۶-18- نمودارهاي تغييرات ترکيب عناصر اصلي آمفيبول نسبت به AlIV. 247

شکل ۶-19- تغييرات منيزيم و آهن در فرمول ساختاري ادخال‌هاي بيوتيت… 247

شکل ۶-20- تغييرات Ca، Alvi و Fe3+ در فرمول ساختاري ادخال‌هاي اپيدوت.. 249

شکل ۶-21- تغييرات منيزيم و آهن در فرمول ساختاري ادخال‌هاي بيوتيت… 249

شکل ۶-۲۲- شيمي گارنت درون آپليت و پگماتيت خواجه‌مراد و خلج.. 253

شکل 6-23- نمودار‌هاي CaO در برابر MnO براي تفکيک گارنت‌ آذرين.. 254

شکل ۶-24- طبقه‌بندي مذاب تفريق يافته خواجه‌مراد و خلج.. 256

شکل ۶-25- ارتباط بين ترکيب شيميايي گارنت و منطقه‌بندي آپليت و پگماتيت‌هاي خواجه‌مراد. 258

شکل ۶-26- مقايسه ترکيب گارنت و مسکوويت با ترکيب سنگ ميزبان. 261

 

 

 

 

 

جدول 1-1- مثال‌هايي از مطالعات صورت گرفته بر روي گارنت و خاستگاه آن در نقاط مختلف جهان. 18

جدول 1-2- مقادير حد آشکارسازي عناصر. 21

جدول 1-3- تنظيمات مورد استفاده براي دستگاه LA-ICP-MS. 21

جدول 2-1- نتايج و داده‌هاي سن‌سنجي بر روي گرانيتوييدهاي مشهد. 36

جدول 2-2- دسته‌بندي پگماتيت‌هاي درون مونزوگرانيت و گرانوديوريت‌ها 48

جدول ۴-1- نتايج کاربرد کاليبراسيون‌هاي مختلف دماسنج گارنت – بيوتيت… 133

جدول ۴-2- نتايج کاربرد روش فشارسنجي.. 150

جدول ۴-3- ميانگين دما بر اساس روش دماسنجي پلاژيوکلاز – هورنبلند. 157

جدول ۴-4- مقادير δ18O دانه‌هاي گارنت و کوارتز. 158

جدول ۴-5- ميانگين دما بر اساس روش دماسنجي گارنت – بيوتيت… 159

جدول ۴-۶- مقايسه ميانگين نتايج دماسنجي به روش‌هاي گوناگون. 164

جدول ۶-1- منطقه‌بندي ترکيبي در گارنت… 244

 

 

پيوست 1- مخفف‌ نام کاني‌ها 302

پيوست 2- محاسبه آهن فريك و فرو در کاني‌ها 304

پيوست 3- خلاصه‌اي از کاني‌شناسي برخي از نمونه‌‌هاي مورد مطالعه در مناطق خواجه‌مراد، خلج و ده‌نو. 305

پيوست ۴- ترکيب مودال کاني‌ها در توده نفوذي غرب ده‌نو. 306

پيوست ۵- نتايج آناليز ريزپردازشي کاني‌ها و محاسبه فرمول ساختاري و اعضاي نهايي.. 306

پيوست ۵-1- نتايج آناليز ريزپردازشي و محاسبه فرمول ساختاري کوارتز. 306

پيوست ۵-1-1- نتايج آناليز ريزپردازشي کوارتز موجود در پگماتيت‌هاي خواجه‌مراد. 306

پيوست ۵-1-2- نتايج آناليز ريزپردازشي کوارتز موجود در پگماتيت‌هاي خلج.. 307

پيوست ۵-1-3- ميانگين نتايج آناليز ريزپردازشي ادخال کوارتز. 307

پيوست  ۵-۱-4- نتايج آناليز ريزپردازشي ادخال کوارتز موجود در گارنت‌ها 308

پيوست  ۵-۱-۵- نتايج آناليز ريزپردازشي ادخال کوارتز موجود در گارنت‌ها 308

پيوست  ۵-۱-۶- نتايج آناليز ريزپردازشي ادخال کوارتز موجود در گارنت‌ها 309

پيوست ۵-۲- نتايج آناليز ريزپردازشي فلدسپار. 312

پيوست ۵-۲-1- نتايج آناليز ريزپردازشي، محاسبه فرمول ساختاري و اعضاي نهايي فلدسپار در آپليت… 312

پيوست ۵-2-2- نتايج آناليز ريزپردازشي فلدسپار موجود در پگماتيت‌هاي خواجه‌مراد. 312

پيوست ۵-2-3- نتايج آناليز ريزپردازشي فلدسپار موجود در زمينه و ادخال فلدسپار. 312

پيوست ۵-۲-۴- نتايج آناليز ريزپردازشي ادخال پلاژيوکلاز در حاشيه و بخش مياني فنوکريست گارنت… 313

پيوست ۵-۲-۵- نتايج آناليز ريزپردازشي ادخال پلاژيوکلاز در بخش مياني فنوکريست گارنت… 314

پيوست ۵-۲-۶- نتايج آناليز ريزپردازشي ادخال پلاژيوکلاز در بخش مياني و مرکز فنوکريست گارنت… 314

پيوست ۵-2-7- نتايج آناليز ريزپردازشي ادخال پلاژيوکلاز در گارنت‌ها 315

پيوست ۵-2-8- نتايج آناليز ريزپردازشي پلاژيوکلاز. 315

پيوست ۵-2-9- نتايج آناليز ريزپردازشي فلدسپارها‌ 316

پيوست ۵-۳- نتايج آناليز ريزپردازشي و محاسبه فرمول ساختاري ميکا 317

پيوست ۵-3-1- نتايج آناليز ريزپردازشي مسکوويت و بيوتيت موجود در آپليت‌هاي خواجه‌مراد. 317

پيوست ۵-3-2- نتايج آناليز ريزپردازشي مسکوويت موجود در پگماتيت‌هاي خواجه‌مراد. 317

پيوست ۵-3-3- نتايج آناليز ريزپردازشي بيوتيت درون پگماتيت‌هاي خلج.. 318

پيوست ۵-۳-۴- نتايج آناليز ريزپردازشي بيوتيت و مسکوويت موجود در ميکاشيست‌هاي خلج.. 318

پيوست ۵-۳-۵- نتايج آناليز ريزپردازشي مربوط به بيوتيت موجود در بلورهاي گارنت… 319

پيوست ۵-۳-۶- نتايج آناليز ريزپردازشي مربوط به بيوتيت موجود در بلورهاي گارنت… 319

پيوست ۵-3-7- نتايج آناليز ريزپردازشي مربوط به بيوتيت موجود در بلورهاي گارنت… 320

پيوست ۵-3-8- نتايج آناليز ريزپردازشي مربوط به بيوتيت موجود در زمينه. 320

پيوست ۵-3-9- نتايج آناليز ريزپردازشي مربوط به ادخال مسکوويت دگرگوني درون گارنت… 321

پيوست ۵-3-10- نتايج آناليز ريزپردازشي ادخال‌هاي بيوتيت‌ در گارنت… 321

پيوست ۵-3-11- نتايج آناليز ريزپردازشي مسکوويت موجود در نمونه‌هاي آندالوزيت‌ گارنت ميکاشيست‌ 322

پيوست ۵-۴- نتايج آناليز ريزپردازشي گارنت و محاسبه فرمول ساختاري و اعضاي نهايي.. 325

پيوست ۵-۴-1- نتايج آناليز ريزپردازشي گارنت موجود در آپليت‌هاي خواجه‌مراد. 325

پيوست ۵-۴-2- نتايج آناليز ريزپردازشي گارنت موجود در آپليت‌هاي خواجه‌مراد. 327

پيوست ۵-۴-3- نتايج آناليز ريزپردازشي گارنت موجود در پگماتيت‌هاي خواجه‌مراد. 328

پيوست ۵-۴-۴- نتايج آناليز ريزپردازشي گارنت موجود در پگماتيت‌هاي خواجه‌مراد. 330

پيوست ۵-۴-۵- نتايج آناليز ريزپردازشي مرکز و حاشيه گارنت موجود در پگماتيت خلج.. 332

پيوست ۵-۴-۶- نتايج آناليز ريزپردازشي مرکز و حاشيه گارنت… 333

پيوست ۵-۴-7- نتايج آناليز ريزپردازشي مرکز و حاشيه گارنت  335

پيوست ۵-۴-8- نتايج آناليز ريزپردازشي مرکز و حاشيه گارنت… 338

پيوست ۵-۴-9- نتايج آناليز ريزپردازشي گارنت (حاشيه تا مرکز تا حاشيه) 340

پيوست ۵-۴-10- نتايج آناليز ريزپردازشي گارنت (حاشيه تا مرکز تا حاشيه)  341

پيوست ۵-۴-11- نتايج آناليز ريزپردازشي گارنت موجود در فيبروليت‌ گارنت ‌ميکاشيست ده‌نو. 342

پيوست ۵-۴-12- نتايج آناليز ريزپردازشي گارنت موجود در گارنت ‌کلريتوييد شيست ده‌نو. 343

پيوست ۵-۴-13- نتايج آناليز ريزپردازشي گارنت موجود در اسکارن ده‌نو. 344

پيوست ۵-۵- نتايج آناليز ريزپردازشي و محاسبه فرمول ساختاري ايلمنيت… 345

پيوست ۵-۵-۱- نتايج آناليز ريزپردازشي ايلمنيت موجود در پگماتيت‌هاي خواجه‌مراد. 345

پيوست ۵-۵-۲- نتايج آناليز ريزپردازشي ايلمنيت‌ درون استاروليت گارنت ميکاشيست… 345

پيوست ۵-۵-۳- نتايج آناليز ريزپردازشي ايلمنيت‌ موجود در گرانيتوييد ده‌نو. 346

پيوست ۵-۵-۴- نتايج آناليز ريزپردازشي ادخال‌هاي ايلمنيت در گارنت… 346

پيوست ۵-۶- نتايج آناليز ريزپردازشي استاروليت موجود در فيبروليت استاروليت گارنت ميکاشيست… 347

پيوست ۵-7- نتايج آناليز ريزپردازشي مربوط به آمفيبول موجود در گرانيتوييد ده‌نو. 347

پيوست ۵-8- نتايج آناليز ريزپردازشي مربوط به اپيدوت موجود در گرانيتوييدي ده‌نو. 348

پيوست ۵-۹- نتايج آناليز ريزپردازشي و محاسبه فرمول ساختاري کلريت… 348

پيوست ۵-9-1- نتايج آناليز ريزپردازشي مربوط به ادخال‌هاي کلريت درون گارنت… 348

پيوست ۵-9-2- نتايج آناليز ريزپردازشي ادخال‌هاي کلريت در گارنت موجود در هورنفلس‌ 349

پيوست ۵-10- نتايج آناليز ريزپردازشي اسفن در DTG ده‌نو. 349

پيوست ۵-11- نتايج آناليز ريزپردازشي آلومينوسيليکات در گارنت و زمينه. 350

پيوست ۵-12- نتايج آناليز ريزپردازشي ادخال‌هاي تورمالين در گارنت… 351

پيوست ۶- نتايج آناليز LA-ICP-MS مسکوويت و گارنت… 352

پيوست ۶-1- عناصر کمياب و نادر خاکي مسکوويت‌هاي درون آپليت و پگماتيت… 352

پيوست ۶-2- داده‌هاي LA-ICP-MS گارنت موجود در آپليت منطقه خواجه‌مراد. 352

پيوست ۶-3- داده‌هاي LA-ICP-MS گارنت موجود در پگماتيت منطقه خواجه‌مراد. 353

پيوست 7- نتايج آناليز ايزوتوپي اکسيژن (δ18O) گارنت، کوارتز، بيوتيت و سنگ‌کل.. 354

پيوست 7-1- مقادير δ18O دانه‌هاي گارنت و کوارتز موجود در آپليت و پگماتيت خواجه‌مراد. 354

پيوست 7-2- مقادير δ18O گارنت، کوارتز و بيوتيت درون گرانيتوييد، هورنفلس و ميکاشيست… 354

پيوست 8- کاني‌شناسي مودال گرانيتوييدهاي ده‌نو و خلج تا خواجه‌مراد. 355

پيوست 9- نتايج آناليز ICP-MS و XRF گرانيتوييدهاي ده‌نو و خلج تا خواجه‌مراد. 356

پيوست 10- مقادير محاسبه شده نرماتيو کاني‌ها به روش‌ CIPW… 360

پيوست 11- داده‌هاي ايزوتوپي Sm، Nd، Sr و Rb براي سنگ‌هاي گرانيتوييدي ده‌نو، خواجه‌مراد. 361

پيوست 12- داده‌هاي ايزوتوپ اکسيژن براي سنگ‌هاي گرانيتوييدي و دگرگوني ده‌نو. 361

پيوست 13- ويژگي‌هاي گرانيت‌هاي نوع I و S. 361

پيوست ۱۴- طبقه‌بندي گرانيت‌ها 362

پيوست ۱۵- طبقه‌بندي پگماتيت‌هاي گرانيتي.. 363

پيوست ۱۶- کاني‌ها و انواع اعضاي نهايي گارنت… 363

 

 

چکيده

منطقه مطالعاتي در شمال‌شرقي ايران و در جنوب تا شمال‌غربي شهر مشهد قرار دارد. اين پژوهش با مقايسه گارنت سنگ‌هاي آذرين شامل آپليت – پگماتيت خواجه‌مراد، پگماتيت خلج و ديوريت – توناليت – گرانوديوريت ده‌نو (DTG) با گارنت‌ در متاپليت‌هاي خلج و ده‌نو به بررسي شيمي گارنت‌ و خاستگاه آن در سنگ‌هاي آذرين و دگرگوني پرداخته است. بلورهاي گارنت درون متاپليت‌ها (مناطق خلج و ده‌نو) محصول فرآيندهاي دگرگوني است. ويژگي‌هاي اين گارنت‌ها عبارت‌اند از: ترکيب آلماندين (alm~78-83%, sps~8-15%, prp~5-8%, grs~0.5-1%)، کاهش مقدار منگنز از هسته به حاشيه بلور، wt%12MnO< و wt% ۴CaO< و مقادير δ18O در حدود ۵/12 تا 9/12‰؛ مشابه گارنت‌هاي درون متاپليت‌هاي نقاط مختلف جهان است. بلورهاي گارنت‌ آپليت (خواجه‌مراد) و پگماتيت‌ (خواجه‌مراد و خلج) ماهيت ماگمايي داشته و محصول تبلور از مذاب آپليت – پگماتيتي ميزبانشان است. ويژگي‌هاي اين گارنت‌ها عبارت‌اند از:‌ ترکيب آلماندين (alm~41-64%, sps~31-39%, prp~2-3%, grs~1.5-2%)، کاهش مقدار منگنز از هسته به حاشيه بلور، wt%12MnO> و wt% 2CaO< و مقدار δ18O در حدود 3/10‰؛ مشابه گارنت‌هاي ماگمايي آپليت‌ – پگماتيت‌هاي نقاط مختلف جهان است. کاهش مقدار Y، HREE و Mn از هسته به‌سوي حاشيه بلور گارنت مؤيد تبلور اين گارنت‌ها از مذاب به دليل کاهش دما و افزايش محتواي مواد فرار و اکتيويته H2O در مذاب‌هاي نهايي است. بلورهاي گارنت DTG ده‌نو طي فرآيندهاي ماگمايي از مذاب DTG ميزبان متبلور شده‌اند. ويژگي‌هاي اين گارنت‌ها عبارت‌اند از:‌ ترکيب آلماندين (alm~59-66, grs~13-23, prp~8-21, sps~3-10, adr~0-2)، افزايش مقدار منگنز از هسته به‌سوي حاشيه بلور، wt%۵MnO< و wt% ۴CaO> و مقدار δ18O در حدود ۵/8‰؛ مشابه گارنت‌هاي ماگمايي درون گرانيتوييدهاي نقاط مختلف جهان است. ساير شواهد سنگ‌نگاري و ژئوشيميايي مؤيد ماهيت ماگمايي اين گارنت‌ها عبارت‌اند از: اندازه بزرگ بلورها (cm 1-2)‌، شکل‌دار تا نيمه‌شکل‌دار بودن، نبود حاشيه واکنشي، شيمي متفاوت نسبت به گارنت‌ دگرگوني، شباهت شيمي عناصر اصلي و مقادير δ18O با گارنت‌هاي‌ ماگمايي در ساير نقاط جهان، منطقه‌بندي عناصر اصلي (افزايش مقدار Mn از هسته به‌سوي حاشيه بلور در هنگام کاهش دماي تبلور)، هماهنگي تغييرات شيمي ادخال‌هاي گارنت با منطقه‌بندي شيميايي گارنت ميزبان، شيمي همسان کاني‌هاي ماگمايي زمينه سنگ با ادخال‌هاي درون گارنت و نبود ادخال و زنوليت‌هاي دگرگوني در گارنت و سنگ ميزبان آن. اگر چه مقدار CaO و منطقه‌بندي منگنز در بلورهاي گارنت آپليت و پگماتيت‌ها مشابه گارنت‌هاي دگرگوني (مانند متاپليت‌هاي خلج و ده‌نو)‌ است، اما اين گارنت‌ها داراي MnO بالاتر بوده و مقدار δ18O آن‌ها مشابه گارنت‌هاي ماگمايي درون گرانيتوييد ده‌نو و ساير موارد مطالعه شده در سطح جهان است. بر اساس نتايج دما – فشارسنجي کاني‌ها و رسم نمودار شبيه‌سازي شده دما – فشار، متاپليت‌هاي خلج و ده‌نو در طي دگرگوني ناحيه‌اي در حد رخساره آمفيبوليت در هنگام بسته شدن پالئوتتيس تشکيل شده‌اند و سپس نفوذ توده‌هاي گرانيتوييدي موجب دگرگوني مجاورتي شده که تشکيل هاله‌هاي مجاورتي در اطراف اين توده‌ها مؤيد آن است. بر اساس ژئوشيمي عناصر اصلي و فرعي و ترکيب ايزوتوپ پايدار اکسيژن، DTG ده‌نو از نوع کالک‌آلکالن و نوع I بوده که پس از برخورد قاره‌اي و بر اثر ذوب پوسته فرورونده و گوشته تشکيل شده است. از طرفي مونزوگرانيت جوان‌تر خلج – خواجه‌مراد محصول ذوب‌بخشي هم‌زمان تا پس از برخورد رسوبات متاپليتي آب‌دار منطقه بوده و آپليت‌ – پگماتيت‌ها نيز محصولات نهايي تفريق اين مذاب‌هاي پوسته‌اي هستند.

کليدواژه‌ها:‌ گارنت، ژئوشيمي عناصر اصلي و کمياب، ايزوتوپ اکسيژن، آپليت و پگماتيت، گرانيتوييد، متاپليت.

 

 

 

 

فصل اول

کليات

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

۱-1- پيشگفتار

زمين‌شناسي مناطق خواجه‌مراد، خلج و ده‌نو در جنوب تا شمال‌غربي شهر مشهد از ديرباز به‌دليل تنوع ترکيب سنگ‌شناسي و ساختاري مورد توجه‌ بسياري از پژوهشگران بوده است. با توجه به حضور کاني گارنت در مجموعه‌هاي متنوع سنگي نواحي خواجه‌مراد، خلج و ده‌نو و عدم مطالعه تفصيلي بر روي شيمي و ماهيت حضور کاني گارنت، اين تحقيق به جهت تعيين ماهيت شيميايي و خاستگاه گارنت‌هاي درون گرانيتوييدها و ماهيت شيميايي گارنت‌هاي موجود در سنگ‌هاي دگرگوني و به‌تبع آن سنگ ميزبان و ديگر ويژگي‌هاي سنگ‌شناختي و ژئوشيميايي منطقه انجام شده است. لذا در اين پژوهش بر اساس آناليزهاي مناسب، به ابهامات موجود پرداخته شده و سعي در ارائه پاسخ مناسب به سؤالاتي در مورد ماهيت شيميايي و خاستگاه گارنت شده است.

قبل از ورود به مباحث اصلي در چارچوب مطالعات صحرايي و آزمايشگاهي، ابتدا به‌مرور اجمالي ويژگي‌هاي مکاني و ريخت‌شناسي منطقه، تاريخچه مطالعاتي و بيان ضرورت و هدف از اين پژوهش مي‌پردازيم.


1-2- موقعيت مکاني و راه‌هاي دسترسي

ناحيه مورد مطالعه در شمال‌شرقي ايران و در شعاع 10 کيلومتري جنوب تا شمال‌غربي شهر مشهد و در حد فاصــل طول‌هاي جغرافيايــــي´19 °۵۹ تا´۳۵° ۵۹ شرقي و عرض‌هاي جغرافيايي´۱۲° ۳۶ تا ´۲۳° ۳۶ شمالي قرار دارد. موقعيت جغرافيايي منطقه بر روي نقشه ايران در شکل ۱-1 نشان داده شده است.

دسترسي به منطقه مطالعاتي از طريق جاده‌هاي مشهد به خواجه‌مراد و خلج و نيز مشهد به ده‌نو ميسر است (شکل 1-2):

مسير منطقه خواجه‌مراد: مشهد – بزرگراه مشهد باغچه – خواجه‌مراد (فاصله از شهر مشهد: ~10 کيلومتر)

مسير منطقه خلج: مشهد – بزرگراه کلانتري – خلج (فاصله از شهر مشهد: ~۵ کيلومتر)

مسير منطقه ده‌نو: مشهد – بلوار وکيل‌آباد – ده‌نو (فاصله از شهر مشهد: ~۵ کيلومتر)

 

شکل 1-1- نقشه زمين‌شناسي ساختاري ايران (پس از نبوي، ۱۹۷۶). موقعيت مناطق مورد مطالعه در جنوب تا شمال‌غرب مشهد قرار دارد.

 

 

 

شکل 1-2- راه‌هاي دسترسي به منطقه‌هاي مورد مطالعه در خواجه‌مراد، خلج و ده‌نو (اقتباس از نقشه راه‌هاي مشهد، گوگل ‌ارث © 2013).

 

1-3- شرايط اقليمي

ناحيه مورد مطالعه از نظر اقليمي در منطقه‌اي کوهستاني قرار داشته و به دليل قرار گرفتن در حاشيه ارتفاعات بينالود داراي زمستان‌هاي سرد و نسبتاً طولاني، همراه با بارش برف و هواي متعادل و ملايم در تابستان‌ها است. بر اساس اطلاعات به‌دست آمده از ايستگاه هواشناسي مشهد، ميانگين بارندگي در سال ۱۳۹۲ در مشهد ۴/81 ميلي‌متر بوده است كه نسبت به سال گذشته ۵۹ درصد کاهش و نسبت به دوره آماري بلندمدت ۴۷ درصد کاهش داشته است. ميانگين دماي اسفندماه مشهد طي اين مدت 8 درجه سانتي‌گراد بوده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته 8/1 درجه و نسبت به مدت مشابه دوره آماري 2/0 درجه سانتي‌گراد افزايش داشته است. ميانگين رطوبت نسبي هوا ۴۹%، تعداد روزهاي يخبندان و ساعات آفتابي به ترتيب ۵۷ روز و ۹/۳۰۹۲ ساعت در طي سال و مجموع تبخير ساليانه حدود ۴/۲۱۴۴ ميلي‌متر گزارش شده است. با توجه به وضعيت آب و هوايي منطقه بهترين زمان جهت مطالعات صحرايي از اوايل ارديبهشت تا اواخر آبان‌ماه است.

 

۱-۴- زمين ريخت‌شناسي

منطقه‌هاي مورد مطالعه با توجه به ويژگي‌هاي زمين‌شناسي و ساختار تکتونيکي، وضعيت عارضه‌نگاري متفاوتي دارند. عوامل مختلفي در ايجاد ريخت‌شناسي يک ناحيه نقش دارند که مهم‌ترين آن‌ها شامل ويژگي‌هاي سنگ‌شناسي، زمين‌ساخت و نيز نوع آب ‌‌و ‌هواي منطقه هستند. وجود واحدهاي متنوع زمين‌شناسي و در نتيجه تخريب و فرسايش متفاوت آن‌ها در شکل‌گيري عارضه‌ها به خوبي مشهود است. روند کوه‌ها در اين مناطق از شمال‌غرب به سمت جنوب‌شرق بوده و کوه بينالود با ارتفاع ۳۲۱۱ متر را شامل مي‌شوند. شيب عمومي منطقه و به‌تبع از آن، شيب اکثر آبراهه‌هاي اصلي به‌طور عمده از شمال‌غرب به سمت جنوب‌شرق بوده که تقريباً هم‌جهت با روند چين‌ها و گسله‌هاي اصلي منطقه، به‌ويژه راندگي‌ها است.

 

1-۵- پيشينه مطالعات کلي محدوده مورد مطالعه

نخستين مطالعاتي که در پيرامون سنگ‌هاي آذرين، دگرگوني، رسوبي و نيز چينه‌شناسي مشهد صورت گرفته است را مي‌توان در گزارش‌هاي هوتام – اشنايدر[1] (۱۸۸۴، ۱۸۸۶) و گريسباخ[2] (۱۸۸۶، ۱۸۸۷) مشاهده نمود. اين مطالعات احتمالاً قديمي‌ترين گزارش‌هاي زمين‌شناسي درباره ناحيه خراسان هستند که عمدتاً بر اساس پيمايش‌ها و توصيف‌هاي محدود منطقه استوار شده‌اند. مطالعات اخير در قالب پژوهش‌ها، رساله‌ها و پايان‌نامه‌هاي تحصيلي انجام شده و شامل بررسي‌هاي سنگ‌نگاري، کاني‌شناسي و ژئوشيميايي است که در مجموع سعي در تفسير سنگ‌شناسي و منشأ اين توده‌ها داشته و برخي مطالعات با تعيين سن ايزوتوپي سنگ‌ها همراه بوده است. در ادامه تحقيقات انجام شده در محدوده مشهد و برخي از مطالعاتي که در ارتباط با چينه‌شناسي، تکتونيک و سنگ‌شناسي صورت گرفته ذکر شده است:

  • بونارد[3] (۱۹۴۴) مقاله‌اي با عنوان «مقدمه‌اي بر شناسايي شرق ايران (حوالي مشهد)» پيرامون چينه‌شناسي و زمين‌شناسي شمال‌شرق ايران در مجله «اکلوگا ژئولوژيکا هلوتيا[4]» منتشر نموده است.
  • شارلو[5] (۱۹۶۳) «فيزيوگرافي و ساخت‌هاي تکتونيکي ناحيه مشهد» را مورد مطالعه قرار داده است.
  • هولزر[6] و مؤمن‌زاده (۱۹۶۹) در گزارشي به بررسي سنگ‌نگاري تعدادي از نمونه‌هاي انتخابي گرانيت‌ها، سنگ‌هاي دگرگوني مشهد و توصيف عناصر اصلي زمين‌شناسي ناحيه پرداخته‌اند.
  • علوي و مجيدي (۱۹۷۲) مشاهدات خود را با عنوان «سنگ‌نگاري و زمين‌شناسي سنگ‌هاي نفوذي و دگرگوني ناحيه مشهد» در سري گزارش‌هاي سازمان زمين‌شناسي ايران منتشر نموده‌اند.
  • آلبرتي[7] و همکاران (۱۹۷۳) سن گرانيت‌هاي منطقه مشهد را به روش پتاسيم – آرگن بر روي بلورهاي ميکا در حدود ۳±۱۲۰، ۷/۲±۱۳۵، ۳±۱۴۵، ۳±1۴۶ ميليون سال پيش (اواخر ژوراسيک – اوايل کرتاسه) به‌دست آورده‌اند.
  • جارچووسکي[8] و همکاران (۱۹۷۳) در گزارش سازمان زمين‌شناسي ايران با عنوان «شناسايي کاني‌ها در ناحيه مشهد» به مطالعه تعدادي از کاني‌هاي موجود در سنگ‌هاي دگرگوني، افيوليتي و گرانيتوييدي در ناحيه بينالود پرداخته‌اند.
  • آلبرتي و معزز‌لسکو[9] (۱۹۷۴) مقاله‌اي با عنوان «سنگ‌هاي نفوذي و دگرگوني ناحيه مشهد، خراسان، شمال‌شرق ايران» منتشر نموده‌اند و در آن سنگ‌نگاري سنگ‌هاي آذرين و دگرگوني منطقه مشهد را مورد بحث قرار داده‌اند.
  • داوودزاده و همکاران (۱۹۷۵) مقاله‌اي با عنوان «فاز کوه‌زايي ژوراسيک مياني در شمال‌شرق ايران (ارتفاعات بينالود)» در گزارش سازمان زمين‌شناسي و اکتشافات معدني کشور منتشر نموده‌اند.
  • مجيدي (۱۹۷۸) در رساله دکتري خود با عنوان «مطالعه پترواستراکچرال منطقه مشهد، دگرگوني‌ها، سرپانتينيت‌ها و گرانيتوييدهاي هرسينين» علاوه بر سنگ‌نگاري سنگ‌هاي گرانيتي و دگرگوني‌ و همچنين مطالعه ژئوشيمي اولترامافيک‌‌هاي بين لايه‌اي در اسليت‌ها، به مطالعه فازهاي کوه‌زايي منطقه و ارتباط آن‌ها با دگرگوني، گرانيتيزاسيون و تکوين بينالود پرداخته است. نامبرده با توجه به شواهد زمين‌شناسي و سن‌يابي، فازهاي اوليه دگرگوني و گرانيت‌زايي را با کوه‌زايي هرسينين مرتبط دانسته که بعدها در ترياس مياني تحت تأثير فاز سيمرين پيشين قرار گرفته است.
  • پليمر[10] و معززلسکو (۱۹۷۹) در مقاله‌اي با عنوان «کلريتوييد استان خراسان، شمال‌شرق ايران» مطالعه سيستم تبلور شيميايي کلريتوييد شيست‌هاي مشهد را ارائه کرده‌اند.
  • علوي‌ (۱۹۷۹) در مقاله‌اي با عنوان «کمپلکس افيوليتي ويراني و سنگ‌هاي پيرامون» به بررسي ويژگي‌هاي اين مجموعه افيوليتي و زمان جايگيري آن توجه نموده است.
  • مجيدي (۱۹۸۱a، b) با ارائه گزارش و مقاله‌اي با عنوان «جريانات گدازه‌اي اولترابازيک مشهد، شمال‌شرق ايران» به مطالعه جريان‌هاي گدازه‌اي مشهد مي‌پردازد.
  • لامرر[11] و همکاران (۱۹۸۳) در چهارچوب طرح ژئوتراورس[12] در ايران، مقاله‌اي با عنوان «تحول تکتونيکي کوه‌هاي بينالود» ارائه نمودند. در اين تحقيق افيوليت‌هاي مشهد را حاصل باز‌شدگي بستر اقيانوس در دوونين دانسته و سن نفوذي‌هاي ناحيه را که با دگرگوني درجه پايين تا متوسط همراه بوده است، پرمين معرفي مي‌نمايند.
  • روتنر[13] (۱۹۸۳) در گزارشي در برنامه تحقيقاتي ايران و آلمان با عنوان «مطالعه پليت‌تکتونيک، کاني‌شناسي و کوه‌زايي در شرق محدوده کپه‌داغ» در گزارشي پيرامون مطالعات مشترک ايران و آلمان به مطالعه اين منطقه توجه نموده است.
  • مجيدي (۱۹۸۳) در گزارش سازمان زمين‌شناسي ايران با عنوان «ژئوشيمي جريان‌هاي گدازه‌اي بازيک و اولترابازيک در شمال‌شرق ايران» مطالعه‌اي از افيوليت‌ها، سنگ‌‌هاي دگرگون‌شده و گرانيتي ناحيه ارائه نموده است.
  • ميرنژاد (۱۳۷۰) «پترولوژي و ژئوشيمي گرانيت‌ها و پگماتيت‌هاي منطقه مشهد» را در چهارچوب پايان‌نامه کارشناسي‌ارشد مورد مطالعه قرار داده است. وي ترکيب توده‌هاي گرانيتوييدي را بر اساس طبقه‌بندي‌‌هاي کاني‌شناسي و شيميايي توناليت، گرانوديوريت و مونزوگرانيت معرفي نموده است که رگه‌هايي از آپليت و پگماتيت توده نفوذي را قطع مي‌نمايند.
  • علوي (۱۹۹۱) در مقاله‌اي با عنوان «بقاياي اقيانوسي پالئوتتيس در مشهد، شمال‌شرق ايران» مجموعه سنگ‌هاي دگرگوني ناحيه‌اي مشهد را با عنوان بقاياي پالئوتتيس در شمال ايران مورد مطالعه قرار داده است. وي سه توالي عمده سنگي تحت عنوان افيوليت‌ها، توالي رسوبي دگرگون شده و سنگ‌هاي آذرآواري را از يکديگر تفکيک نموده و با توجه به ساختارهاي موجود در منطقه به بررسي روابط آن‌ها پرداخته است.
  • افتخارنژاد و بهروزي (1991) طي تحقيقي با عنوان «يافته‌هاي جديد از سنگ‌هاي افيوليتي و سنگ‌هاي پالئوزوييک ‌پاياني در شمال‌خاوري خراسان (از جمله کپه‌داغ) و اهميت ژئوديناميکي آن» دلايل مستندي بر وجود سنگ‌هاي کربنيفر و پرمين در اين منطقه با توجه به سنگواره‌هاي شاخص، سنگ‌هايي با سن کربنيفرزيرين و همچنين مجموعه افيوليتي با سن پرمين در شمال خطواره فريمان – تربت‌جام ارائه نموده‌اند و معتقدند که مجموعه سنگ‌هاي پرمين با روند شمال‌شرقي – جنوب‌غربي گستره وسيعي از ناحيه مشهد تا مرز افغانستان را پوشانيده است.
  • علوي (1992) با انتشار مقاله‌اي با عنوان «تکتونيک تراستي منطقه بينالود در شمال‌خاوري ايران» کوه‌هاي بينالود را يک نوار چين‌خورده و گسليده معرفي مي‌نمايد. وي معتقد است که کل واحدهاي سنگي موجود در منطقه توسط چندين گسل ‌راندگي به سمت جنوب – جنوب‌غربي انتقال يافته‌اند. اين تحقيق منشأ اين گسله‌هاي راندگي را کوه‌زايي‌هاي سيمرين و آلپين عنوان نموده است.
  • نقشه زمين‌شناسي 1:100000 ورقه ‌مشهد توسط طاهري و قائمي (1373) تهيه شده است. اين گزارش چهارگوش مشهد را شامل محدوده زمين‌ساختي کپه‌داغ، محدوده زمين‌درز[14] و محدوده بينالود معرفي نموده و بيان مي‌دارد که زمين‌ساخت حاکم بر منطقه نيز بازتاب نحوه ارتباط اين محدوده‌ها با يکديگر است.
  • اسماعيلي و همکاران (۱۳۷۴) در مقاله‌اي تحت عنوان «پلي‌متامورفيسم در اطراف گرانيتوييدهاي جنوب مشهد» به مطالعه دگرگوني‌هاي ناحيه‌اي و دگرگوني حاصل از تزريق توده‌هاي گرانيتوييدي منطقه مشهد پرداخته‌اند. نامبردگان سنگ‌هاي دگرگوني ناحيه‌اي فشار متوسط – دما بالا در جنوب مشهد را به پنج پهنه کلريت، بيوتيت، گارنت، استاروليت و سيليمانيت تقسيم نموده و معتقدند که همزمان با دگرريختي و رويداد دگرگوني ناحيه‌اي، توده نفوذي گرانوديوريتي – توناليتي (gr1) به داخل سنگ‌هاي منطقه تزريق شده و هاله دگرگوني مجاورتي نسبتاً باريکي را که خود شامل دو پهنه آندالوزيت و کرديريت است، بر روي پهنه‌هاي دگرگوني ناحيه‌اي ايجاد نموده است. طبق اين مطالعه دگرگوني همبري در اطراف توده گرانيتوييدي (gr2) از نوع قهقرايي بوده و صرفاً اثرات گرمابي بر جاي گذاشته است.
  • ولي‌زاده و کريم‌پور (۱۳۷۴) در مقاله‌اي با عنوان «منشأ و موقعيت تکتونيکي گرانيت‌هاي جنوب مشهد» گرانيت و گرانوديوريت‌هاي مشهد را بر اساس سن، ترکيب کاني‌شناسي و شيميايي به سه گروه تقسيم نموده‌اند: 1- گرانوديوريت و کوارتز ‌مونزوديوريت‌هاي ده‌نو – وکيل‌آباد – کوهسنگي؛ 2- فلدسپار ‌گرانيت سنگ‌بست و ۳- بيوتيت ‌مسکوويت گرانيت و آپليت گرانيتي خلج – قشلاق. به عقيده نامبردگان بر اساس مطالعات سنگ‌شناسي، انواع اين گرانيت‌ها از نوع S هستند. گرانوديوريت و فلدسپار گرانيت در مراحل اوليه تصادم قاره‌اي، درصورتي‌که بيوتيت مسکوويت گرانيت‌ها همزمان با تصادم قاره‌اي تشکيل شده‌اند.
  • کريمي‌مقدم (۱۳۷۶) در پايان‌نامه کارشناسي‌ارشد خود سنگ‌شناسي سنگ‌هاي مافيک و اولترامافيک جنوب، غرب تا شمال غرب مشهد را مورد مطالعه قرار داده است.
  • اميني و کريمي‌مقدم (۱۳۷۶) در مقاله‌اي با عنوان «بررسي پترولوژيكي بقاياي پالئوتتيس در جنوب، غرب تا شمال‌غرب مشهد» بيان نموده‌اند که كل منطقه و مجموعه افيوليتي، دگرگوني در حد رخساره آمفيبوليت را تحمل نموده است.
  • عباسي (۱۳۷۷) در پايان‌نامه کارشناسي‌ارشد خود با عنوان «مطالعه پترولوژيکي هاله دگرگوني مجاورتي توده‌هاي گرانيتوييدي جنوب و جنوب‌شرق مشهد» بيان نموده که سنگ‌هاي دگرگوني منطقه داراي ترکيب کاني‌شناسي متنوعي است که نشانه ترکيب متفاوت سنگ اوليه آن‌ها است. مجموعه کاني‌ها و روابط خميره – پورفيروبلاست نشان مي‌دهد که اين سنگ‌ها علاوه بر دگرگوني‌هاي مجاورتي حاصل از تزريق توده‌هاي نفوذي، حداقل تحت تأثير دو فاز دگرگوني ناحيه‌اي واقع شده‌اند.
  • ابراهيمي (۱۳۷۷) در مقاله‌اي با عنوان «گرانيت مشهد و نگرشي بر پتانسيل اقتصادي آن» عنوان نمود که توده گرانيت – گرانوديوريت و كوارتز‌ديوريتي مشهد با امتداد جنوب‌شرق – شمال‌غرب در درون زون دگرگوني بينالود نفوذ نموده است. بر اساس تركيب کاني‌شناسي اين توده در نواحي شمال‌غرب (وكيل‌آباد و كوهسنگي) به‌صورت گرانوديوريتي و كوارتز‌ديوريتي و در مناطق جنوب‌شرقي (خلج به‌طرف خواجه‌مراد تا سنگ‌بست) تركيبي گرانيتي – آپليتي دارد.
  • ايرانمنش و ستنا[15] (۱۹۹۸) با ارائه مقاله‌اي در انجمن زمين‌شناسي هند با عنوان «پتروگرافي و ژئوشيمي گرانيت مزوزوييک مشهد، استان خراسان، شمال‌شرق ايران» به مطالعه عمومي گرانيت مشهد پرداخته‌اند.
  • شهرابي (1378) مقاله‌اي با عنوان «ويژگي‌هاي ژئوديناميکي شمال ‌خراسان با نگرشي ويژه بر کوه‌هاي بينالود و کپه‌داغ در چهارگوش مشهد» ارائه نموده است. وي قديمي‌ترين سنگ‌هاي موجود در کوه‌هاي بينالود را کالک‌شيست‌ها و کالک‌فيليت‌هاي موجود در يال جنوبي اين رشته‌کوه معرفي و آن‌ها را هم ‌ارز با لايه‌هاي شورم در ايران ‌مرکزي بيان مي‌کند. در اين تحقيق سن گرانيت‌هاي مشهد با توجه به عدم وجود قلوه‌هاي آن در سنگ جوش سازند شمشک در آغنج و وفور آن در سنگ جوش سازند معادل دليچاي، ژوراسيک‌مياني عنوان شده است.
  • اميني و کريمي‌مقدم (1378) در مقاله‌اي با عنوان «بحثي در ارتباط با دگرگوني و منطقه‌بندي‌هاي مربوط به اطراف مشهد» به مطالعه سنگ‌هاي دگرگوني مناطق جنوب تا شمال‌غرب مشهد پرداخته‌اند. به اعتقاد ايشان اين سنگ‌ها پلي‌متامورفيك بوده و انواع دگرگوني‌هاي ناحيه‌اي، مجاورتي، ديناميكي و متاسوماتيسم را تحمل نموده‌اند.
  • «ژئوشيمي و سن‌سنجي به روش آرگن – آرگن ‌‌‌‌‌‌‌پالئوتتيس مشهد، شمال‌شرق ايران» عنوان مقاله‌اي است که از سوي قاضي و همکاران (2001) ارائه شده است. به عقيده ايشان بقاياي پوسته اقيانوسي پالئوتتيس مشهد از سه مجموعه سنگي مجزا، شامل مجموعه افيوليتي مشهد – ويراني، توربيدايت‌هاي عميق دريا و توالي آذرآواري لايه‌اي تشکيل شده است. اگرچه چينه‌شناسي افيوليت‌ها در اين ناحيه بسيار به هم‌ريخته و از هم گسيخته است، اما اين مجموعه به‌جز آذرين تيغه‌هاي ورقه‌اي، همه واحدهاي سنگي يک مجموعه افيوليتي را داراست. آناليز سن‌سنجي پتاسيم – آرگن بر روي هورنبلند‌هاي درون گابرو، سن‌هاي ۲۶۵ و 273 ميليون سال پيش (پنسيلوانين‌بالايي – پرمين‌زيرين) را نشان مي‌دهد.
  • ولي‌پور (1381) در رساله دکتري خود «پتروگرافي و پترولوژي سنگ‌هاي مافيک و اولترامافيک مشهد» را مورد بحث قرار داده است.
  • ولي‌پور و وثوقي (1381) در مقاله‌اي با عنوان «بررسي مسائل تکتونوماگمايي بازالت‌هاي مشهد» عنوان نموده‌اند که از بررسي‌هاي ژئوشيميايي سنگ‌ها چنين بر مي‌‌آيد كه در بين نمونه‌هاي مورد بررسي همبستگي خاستگاهي قابل قبولي وجود دارد و تمام سنگ‌هاي مافيک منطقه از يك ماگماي هم نوع مشتق شده‌اند.
  • اميني و کريمي‌مقدم (1381) در گزارشي با عنوان «دگرگوني کف ‌اقيانوس افيوليت‌هاي مشهد» با بيان اين که در مراحل اوليه تشكيل اين افيوليت‌ها و در كف ‌اقيانوس، بر اثر نفوذ آب به داخل شكستگي‌ها، سنگ‌هاي مافيک مجموعه افيوليتي دچار دگرگوني موسوم به دگرگوني كف اقيانوسي شده‌اند، به مطالعه رخساره‌هاي دگرگوني کف ‌اقيانوسي اين مجموعه پرداخته‌اند.
  • ديدار (1382) در مقاله‌اي با عنوان «بررسي پترولوژيکي گرانيتوييدهاي جنوب و جنوب‌غرب مشهد» به بررسي گرانيتوييدهاي جنوب مشهد پرداخته است. وي گرانيت‌ها را به سه فاز زير تقسيم نموده‌ است: (1) گرانيت‌ها وگرانوديوريت‌هاي gr1؛ (2) مونزوگرانيت‌هاي مسکوويت و بيوتيت‌دار و پگماتيت‌هاي gr2 و (3) مونزوگرانيت‌ها و پگماتيت‌هاي .gr3 بر طبق اين تحقيق هر سه فاز گرانيت‌هاي gr1 و gr2 و gr3 از نوع کالک‌آلکالن، پتاسيم ‌بالا و پر‌آلومين هستند.
  • معاف‌پوريان و نيمروزي (۱۳۸۴) در مقاله‌اي با عنوان «بررسي آثار دگرگوني وابسته به استقرار توده گرانيتي مشهد» به مطالعه آثار اين دگرگوني از قبيل تبلور، تبلور مجدد، دگرشکلي پلاستيک و کِشسان و نيز کانه‌زايي پرداخته‌اند.
  • کريم‌پور و همکاران (۲۰۰۶) مقاله‌اي با عنوان «ژئوشيمي عناصر اصلي، کمياب و عناصر نادر‌خاکي گرانيتوييدهاي مرتبط با برخورد پالئوتتيس مشهد، ايران» ارائه نموده‌اند. در اين تحقيق به مطالعه باقيمانده‌هاي پالئوتتيس مشهد (افيوليت و فليش‌هاي دگرگون‌شده) در سه رخداد ماگمايي مختلف (ترياس تا کرتاسه) پرداخته شده است که عبارت‌اند از: (1) هورنبلند ‌بيوتيت توناليت و گرانوديوريت ده‌نو – کوهسنگي که از مواد مافيک سرچشمه گرفته‌اند؛ (2) فلدسپار مونزوگرانيت سنگ‌بست که از اعماق پوسته سرچشمه گرفته و در آلايش با پوسته دچار آلودگي شده‌اند و (3) بيوتيت ‌مسکوويت لوکوگرانيت و پگماتيت‌هاي خواجه‌مراد که از مواد پوسته‌اي سرچشمه گرفته‌اند.
  • ولي‌پور (۱۳۸۵) طي تحقيقي با عنوان «مقايسه تيپ افيوليت مشهد با تيپ هرزبورگيتي و تعيين موقعيت آن» در مقايسه نوع افيوليت مشهد با رده‌بندي نيکلاس (۱۹۸۹)، پيشنهاد نموده که مجموعه افيوليتي مشهد به تيپ هارزبورژيتي تعلق دارد.
  • همام و قائمي (۱۳۸۷) در تحقيقي با عنوان «سازوکار تشکيل فيبروليت در هاله دگرگوني گرانيت مشهد» به بررسي شواهد بافتي موجود در متاپليت‌هاي هاله دگرگوني مشهد پرداختند. آن‌ها تشکيل فيبروليت‌ها را يک رويداد تأخيري مرتبط با آبگون‌‌هاي اسيدي مشتق شده از توده گرانيتي مشهد معرفي نمودند که جايگزين بيوتيت‌ها شده‌اند.
  • کريم‌پور و همکاران (1388) در تحقيقي با عنوان «سن‌سنجي، ژئوشيمي راديو ايزوتوپ‌ها و منشأ مونزوگرانيت پالئوتتيس سنگ‌بست مشهد، ايران» بيان نموده‌اند که بر اساس داده‌هاي ايزوتوپي و عناصر کمياب ماگماي اوليه مونزوگرانيت از بخش تحتاني پوسته قاره‌اي يا از گوشته منشأ گرفته و در پوسته قاره‌اي ضمن بالا آمدن آلودگي صورت پذيرفته است.
  • همام و رحيمي (۱۳۸۹) در مقاله‌اي با عنوان «توالي مجموعه‌ کاني‌شناختي هاله‌ دگرگوني گرانيت مشهد» به مطالعه مجموعه‌هاي کاني‌شناختي در سنگ‌هاي متاپليتي هاله‌ دگرگوني گرانيت مشهد پرداخته‌اند. بر اساس اين تحقيق، هاله دگرگوني منطقه فشار بين ۵/3 تا ۵/۴ کيلوبار و بيشينه دماي حدود ۶۰۰ درجه سانتي‌گراد را تحمل نموده‌اند.
  • ميرنژاد و همکاران (۲۰۱۳) در مقاله‌اي با عنوان «ژئوشيمي و پتروژنز گرانيت‌هاي مشهد؛ نگاهي به تاريخچه ژئوديناميکي پالئوتتيس در شمال‌شرق ايران»، با اشاره به انواع واحدهاي گرانيتي مشهد، سن گرانيت‌هاي ده‌نو – وکيل‌آباد را ۴±217 تا ۴±21۵ ميليون سال پيش معرفي نموده‌اند و آن را به يک منشأ گوشته‌اي نسبت داده‌اند که در اثر ذوب ورقه فرورونده غني‌شده است.

 

1-۵-1- پيشينه مطالعات منطقه خواجه‌مراد

  • خليلي (a۱۹۷۷) در مقاله‌اي با عنوان «کلمبيت در پگماتيت‌هاي مشهد، اولين رکورد در ايران» حضور مجموعه‌هايي از کلمبيت را در بخشي از پگماتيت‌هاي مورد مطالعه خواجه‌مراد گزارش کرده است.
  • خليلي (b1977) در مقاله ديگري با عنوان «مطالعات کاني‌شناسي و ژئوشيمي برخي پگماتيت‌هاي منطقه مشهد، شمال‌شرق ايران» وجود مقادير بالاي Be و Nb در اين سنگ‌ها را به دليل حضور کاني‌هاي بريل و کلمبيت مي‌داند.
  • ولي‌زاده و ميرنژاد (1371) در مقاله‌اي با عنوان «بررسي ژئوشيميايي پتاسيم و برخي از عناصر کمياب در فلدسپار‌هاي پتاسيک و مسکوويت‌هاي پگماتيت‌هاي جنوب مشهد» از مطالعه ژئوشيميايي پگماتيت‌هاي جنوب مشهد چنين استنباط نموده‌اند که ترکيب شيميايي پتاسيم فلدسپار در درک روابط پتروژنتيکي و تحول پگماتيت‌هاي ناحيه مورد مطالعه مفيد است.
  • کريم‌پور و همکاران (۱۳۹۰) در مقاله‌اي با عنوان «ژئوشيمي راديوايزوتوپ‌ها Rb-Sr و Sm-N، سن‌سنجي زيرکن U-Pb و تعيين منشأ لوکوگرانيت‌هاي خواجه‌مراد، مشهد، ايران»، لوکوگرانيت خواجه‌مراد و آپليت‌هاي منطقه را از نظر شيميايي، فوق آلومينيم و گرانيت نوع S دانسته و ماگماي اوليه آن‌ها را حاصل ذوب پوسته‌ قاره‌اي در ترياس بالايي (1/۴±9/20۵ ميليون سال پيش) مي‌دانند.

 

1-۵-2- پيشينه مطالعات منطقه خلج

  • داورپناه (۱۳۷۶) در پايان‌نامه کارشناسي‌ارشد خود تحت عنوان «پترولوژي سنگ‌هاي دگرگوني منطقه خلج و توده نفوذي اطراف آن» عنوان نمود که در منطقه خلج دو مرحله دگرگوني ناحيه‌اي و يک مرحله دگرگوني مجاورتي حاصل از نفوذ توده گرانيتوييدي به‌وقوع پيوسته است.
  • اعلمي‌نيا (۱۳۸۶) در پايان‌نامه کارشناسي‌ارشد خود با عنوان «پترولوژي سنگ‌هاي دگرگوني خلج (جنوب‌غرب مشهد) با نگرشي به کاربرد سيستم اطلاعات جغرافيايي[16] در بررسي پتانسيل معدني آن»، با طبقه‌بندي سنگ‌هاي دگرگوني، تخمين دماي منطقه‌اي و تعيين حدود رخساره‌هاي دگرگوني، تشکيل کاني‌هاي دگرگوني را به دو مرحله دگرگوني ناحيه‌اي و يک مرحله دگرگوني مجاورتي نسبت داده است.
  • اعلمي‌نيا و رضوي (۱۳۸۶) در تحقيقي با عنوان «تفکيک واحدهاي سنگي گارنت ‌شيست، استاروليت ‌شيست و كلريتوييد ‌شيست منطقه خلج (جنوب‌غرب مشهد) به کمک تصاوير ماهواره‌اي» به مطالعه ناحيه جنوب‌غرب مشهد با بهره گرفتن از پردازش تصاوير ماهواره‌اي پرداخته‌اند.

 

1-۵-3- پيشينه مطالعات منطقه ده‌نو

  • هاتفي و بهاري‌فر (1381) در گزارشي تحت عنوان «تغييرات ناگهاني پاراژنز در سيستم‌هاي كلريتوييد‌دار يا استاروليت‌دار ناحيه ده‌نو (مشهد)» با عنوان اين‌که شيست‌هاي داراي كلريتوييد در ناحيه ده‌نو توسط لايه‌اي نازك از متاپليت‌هاي داراي استاروليت و فاقد كلريتوييد از هم جدا شده‌اند، نتيجه گرفته‌اند که اين وضعيت نمي‌تواند ناشي از تغييرات شرايط فيزيكي (فشار و دما) بوده باشد.
  • هاتفي (1382) در پايان‌نامه کارشناسي‌ارشد خود با عنوان «مطالعه سنگ‌هاي دگرگوني ناحيه‌اي و توده‌هاي نفوذي منطقه ده‌نو (شمال‌غرب مشهد)» سنگ‌هاي دگرگوني اين منطقه را متأثر از دو مرحله دگرگوني ناحيه‌اي و يک مرحله دگرگوني مجاورتي مي‌داند.
  • معين‌وزيري و همکاران (۱۳۸۴) در مقاله‌اي با عنوان «دگرشكلي و ارتباط آن با تبلور كاني‌هاي دگرگوني در منطقه ده‌نو (مشهد، خراسان)» عنوان نموده‌اند که در سنگ‌هاي دگرگوني منطقه ده‌نو حداقل سه ‌فاز اصلي دگرشكلي ديده مي‌شود كه باعث تشكيل سه فابريك صفحه‌ايS ، S1 و S2 شده‌اند.
  • هاتفي و همکاران (۱۳۸۵) در تحقيقي با عنوان «ماهيت و نقش سيال‌هاي دگرگوني در تشکيل سنگ‌هاي دگرگوني ده‌نو (مشهد)» به بررسي شرايط تشکيل استاروليت و کلريتوييد در شيست‌هاي استاروليت و کلريتوييددار منطقه و فازهاي دگرشکلي اين سنگ‌ها پرداخته‌اند.
  • صمدي و همکاران (۱۳۸۷) در مقاله‌اي تحت عنوان «ترموبارومتري گارنت – بيوتيت و آمفيبول توده توناليتي ده‌‌نو (شمال‌غرب مشهد)» با توجه به حضور كاني‌ گارنت موجود در توناليت‌ها و با بهره گرفتن از واسنجي‌هاي مختلف زمين‌دماسنجي، دماي تشكيل اين گارنت‌ها را در حدود ۸۵۰ درجه سانتي‌گراد به دست آورده‌اند و با کاربرد روش زمين‌فشارسنجي آلومينيم موجود در آمفيبول، فشار تشکيل آن‌ها را در حدود شش کيلو‌بار تعيين نموده‌اند.
  • صمدي و همکاران (1387) با مطالعه «مينرال شيمي و پتروگرافي مجموعه توناليتي ده‌نو (شمال‌غرب مشهد)» بيان نموده‌اند که هورنبلند بيوتيت توناليت‌هاي ده‌نو قديمي‌ترين سنگ‌هاي آذرين تزريق شده در داخل دگرگوني‌ها و فليش‌هاي منطقه هستند که بعد از اولين دگرگوني ناحيه‌اي و قبل از اواخر ترياس- اوايل ژوراسيك جايگيري يافته‌اند.
  • صمدي و همکاران (1387) در مقاله‌اي با عنوان «دماسنجي گارنت – بيوتيت و گارنت – مسکوويت مجموعه دگرگوني ده‌‌نو (شمال‌غرب مشهد)» بيان نمودند که ترسيم مقادير دماي به‌دست آمده براي رخداد دگرگوني مجاورتي حاصل از نفوذ توده‌هاي توناليتي در درون هورنفلس منطقه، بر روي نمودار رخساره‌هاي دگرگوني بيانگر درجات دگرگوني در حد پايين‌تر نسبت به شيست‌هاي منطقه است که نشان‌دهنده اثر فرعي تزريق توده گرانيتوييدي نسبت به دگرگوني ناحيه‌اي منطقه است.
  • صمدي و همکاران (1388) در مقاله‌اي با عنوان «زمين ‌دماسنج تيتانيم موجود در بيوتيت گارنت‌شيست‌هاي منطقه ده‌نو» عنوان نموده‌اند که بررسي شيمي کاني بيانگر ميزان تيتانيم معادل ۲۴/0p.f.u. و ترکيب سيدروفيليت براي بيوتيت‌ها است. نتايج زمين‌دماسنجي به‌وسيله روش تيتانيم موجود در بيوتيت نشان مي‌دهد که دماي دگرگوني شيست‌هاي مورد مطالعه در حدود ۵۴۸ تا ۵۹۶ درجه سانتي‌گراد بوده است.
  • صمدي و همکاران (۱۳۸۸) در مطالعه‌اي با عنوان «مطالعه پتروژنز توده توناليتي ده‌‌نو» مجموعه نفوذي منطقه را توناليت تا گرانوديوريت معرفي نموده‌اند که از يک ماگماي کالک آلکالن داراي پتاسيم متوسط تا بالا و پرآلومين منشأ گرفته‌ است. شواهد سنگ‌نگاري و مطالعات ژئوشيميايي نشان مي‌دهد كه سنگ‌هاي نفوذي منطقه خصوصيات گرانيتوييدهاي تيپ I را دارند.
  • صمدي و همکاران (1388) در مقاله‌اي با عنوان «کاربرد ترکيب بيوتيت در مطالعه منشأ و شرايط ترموديناميکي توناليت‌هاي منطقه ده‌نو» بر اساس مطالعات سنگ‌نگاري و نتايج آناليز ريزپردازشي ترکيب بيوتيت موجود در اين سنگ‌ها را آنيت – سيدروفيليت عنوان نموده‌اند. بر اساس ترکيب بيوتيت‌ها ماگماي والد اين سنگ‌ها پرآلومين تا کالک‌آلکالين بوده است. دماي حاصل از کاربرد روش تيتان موجود در بيوتيت‌ها بيانگر دمايي در حدود بيش از ۵۰۰ تا نزديک به ۷۰۰ درجه سانتي‌گراد در محدوده فشار چهار تا شش کيلوبار است.
  • صمدي و همکاران (1388) در مقاله‌اي با عنوان «بررسي شرايط دمايي حاکم بر تشکيل شيست‌هاي منطقه ده‌نو (شمال‌غرب مشهد): کاربرد روش زمين‌دماسنجي گارنت – مسکوويت» دماي متوسط تشکيل مجموعه کاني‌هاي موجود در‌ نمونه‌هاي گارنت شيست منطقه ده‌نو را در حدود ۴۵۹ تا ۵۲۶ درجه سانتي‌گراد معين نموده‌اند.
  • صمدي (1388) در تحقيقي با عنوان «پتروگرافي و مينرال‌شيمي شيست‌هاي منطقه ده‌نو (شمال‌غرب مشهد)» بيان نمود که بر اساس نتايج آناليز ريزپردازشي، گارنت‌ها از نوع آلماندين، فلدسپارها از نوع آلبيت – ارتوز و بيوتيت‌ها از نوع سيدروفيليت هستند. همچنين وجود کاني‌هاي آلومينوسيليکاته سيليمانيت (فيبروليت) و آندالوزيت در کنار هم در اين سنگ‌ها به‌خوبي حاکي از دمايي در حدود ۵۰۰ درجه سانتي‌گراد در فشاري نزديک به چهار کيلوبار براي اين سنگ‌ها است.
  • صمدي و همکاران (1389) در مقاله‌اي با عنوان «زمين فشارسنجي گارنت شيست‌هاي منطقه ده‌نو با بهره گرفتن از روش GBMAQ» به مطالعه گارنت شيست‌هاي منطقه ده‌نو پرداخته‌اند. در اين مطالعه فشار به‌دست آمده از روش زمين‌فشارسنجي GBMAQ حاکي از مقادير سه تا ۵/۴ کيلوبار است. صحت مقادير به‌دست آمده توسط اين روش با توجه به مطالعات سنگ‌نگاري و حضور توأم آندالوزيت و سيليمانيت (فيبروليت) در اين سنگ‌ها مورد تأييد قرار گرفته است.
  • صمدي و ميرنژاد (1389) در تحقيقي با عنوان «شيمي و منشأ تورمالين موجود در هورنفلس‌ ده‌نو (شمال‌غرب مشهد)» بر اساس آناليز ريزپردازشي، ترکيب تورمالين‌هاي موجود در هورنفلس منطقه را از نوع تورمالين‌هاي آلکالي و با ترکيب شورليت – دراويت بيان نموده‌اند.
  • صمدي و همکاران (1391) در تحقيقي با عنوان «زمين ‌دماسنجي و زمين‌ فشارسنجي سنگ‌هاي دگرگوني منطقه ده‌نو (شمال‌غرب مشهد)» بيان نمودند که نتايج زمين‌ دمافشارسنجي نشان مي‌دهد که هورنفلس‌ (oC ۵۵۰، kbar 3/۴) و گارنت کلريتوييد شيست‌ (oC ۴۸۶-۴۹۷) در شرايط تعادلي پايين‌تري نسبت به گارنت شيست‌ (oC ۵۶۹، kbar ۳/۵) تشكيل شده‌اند.
  • صمدي و همکاران (۲۰۱۴) در مقاله‌اي با عنوان «فرورانش پالئوتتيس در بخش مرکزي سيستم کوه‌زايي آلپ- هيماليا در ترياس: شواهدي از گرانيتوييدهاي نوع I ده‌نو (شمال شرق ايران)» به بررسي گرانيتوييد ده‌نو پرداخته و با مقايسه آن با ساير گرانيتوييدهاي نوع I در امتداد سيستم فرورانش پالئوتتيس، تشکيل مذاب گرانيتوييدي نوع I در اين محدوده جغرافيايي را به منطقه برخورد در امتداد محل فرورانش ورقه پالئوتتيس به زير ورقه توران و ذوب پوسته زيرين نسبت داده‌اند.

 

 

1-۶- مطالعه گارنت در مناطق مورد مطالعه

1-۶-1- مطالعه گارنت در منطقه خواجه‌مراد

  • صمدي و همکاران (۲۰۱۴) در مقاله‌اي با عنوان «خاستگاه گارنت در آپليت و پگماتيت خواجه‌مراد (جنوب‌شرقي مشهد، ايران): مطالعه‌اي بر اساس عناصر اصلي و فرعي و ايزوتوپ اکسيژن» با بررسي شواهد سنگ‌نگاري و شيمي گارنت (عناصر اصلي و کمياب، ايزوتوپ اکسيژن) درون آپليت و پگماتيت خواجه‌مراد، ضمن ارائه ويژگي‌ها و داده‌هاي ژئوشيميايي جديد، خاستگاه گارنت اين سنگ‌ها را بررسي کردند.

 

1-۶-2- مطالعه گارنت در منطقه خلج

  • همام (۲۰۰۶) در تحقيقي با عنوان «منشأ و موقعيت آتول[17] ‌گارنت در هورنبلند شيست‌هاي هاله پيرامون گرانيت مشهد، شمال‌شرق ايران» به مطالعه تشکيل آتول‌ گارنت در هاله پيراموني گرانيت مشهد با توجه به اطلاعات بافتي و شيميايي موجود پرداخته است. شواهد حاصل از اين بررسي‌ها مؤيد اين است که تشکيل آتول گارنت در هورنبلند شيست‌هاي منطقه دگرگوني مشهد به‌دليل طبيعت تشکيل آتول‌ها طي فرآيند‌هاي قهقرايي حاصل جايگزيني هسته يک بلور کامل و شکل‌دار گارنت به‌وسيله کلسيت و کلريت بوده است.
  • صمدي و همکاران (1393) در مقاله‌اي با عنوان «سنگ‌شناسي و دمافشارسنجي ميکاشيست‌هاي شمال‌غرب ‌خلج، مجموعه دگرگوني کوه معجوني (جنوب مشهد)» به مطالعه واحدهاي دگرگوني فيبروليت‌ گارنت ‌استاروليت‌ ميکاشيست‌ و گارنت استاروليت ميکاشيست خلج پرداخته‌اند. بر اساس اين تحقيق و مطالعه آن‌ها در سيستم KFMASH، درجه دگرگوني در فيبروليت‌ گارنت ‌استاروليت‌ ميکاشيست، در حد رخساره آمفيبوليت مياني (~ ۵۶۰ و ۶۰۵ درجه سانتي‌گراد، در فشار ۵/۳ و ۵ کيلوبار) و در استاروليت گارنت ميکاشيست ‌در حد اوايل رخساره آمفيبوليت (~۴۸۹ و ۵۴۷ درجه سانتي‌گراد، در فشار ۵/۳ تا ۵ کيلوبار) بوده است.

 

1-۶-3- مطالعه گارنت در منطقه ده‌نو

  • معزز ‌لسکو و پليمر (۱۹۷۸) در مقاله‌اي با عنوان «سنگ‌هاي نفوذي و پلي‌متامورفيک ناحيه درخت‌بيد در مجاور مشهد» به مطالعه درشت بلورهاي گارنت آلماندين در توناليت‌هاي ناحيه درخت بيد، منشأ آن‌ها و سنگ‌هاي نفوذي – دگرگوني منطقه پرداخته‌اند. طبق نظر ايشان با دور شدن از محل سطح هَمبَري، پورفيروبلاست‌هاي آلماندين موجود در هاله حرارتي، از نظر اندازه و فراواني کاهش مي‌يابند. به عقيده ايشان اين گارنت‌ها تفاله‌‌هايي از هضم هورنفلس غني از گارنت توسط توناليت هستند.
  • پليمر و معزز ‌لسکو (1980) در مقاله‌اي با عنوان «زينوکريست‌هاي گارنت در گرانيت مشهد، شمال‌شرق ايران» به مطالعه سنگ‌نگاري توناليت ده‌نو و بلورهاي گارنت موجود در آن پرداخته‌اند. بر اساس اين مطالعه گارنت موجود در توناليت‌ها به‌عنوان بيگانه بلورهايي معرفي شده است که بقاياي هضم هورنفلس‌هاي غني از گارنت طي نفوذ توناليت‌ها هستند. طبق پيشنهاد ايشان، منشأ گارنت‌هاي فاقد منطقه‌بندي موجود در توناليت‌ها، پورفيروبلاست‌هاي با منطقه‌بندي عادي موجود در هورنفلس‌ها بوده است.
  • پليمر و معزز ‌لسکو (1981) در مقاله‌اي گارنت‌هاي داراي منطقه‌‌بندي عادي – معکوس و گارنت‌هاي فاقد منطقه‌بندي در هاله پلي‌متامورفيک درخت‌بيد را مورد مطالعه قرار داده‌اند. در اين تحقيق، دگرگوني حرارتي و دگرگوني قهقرايي درجه پايين بعدي که پليت‌هاي گارنت‌دار را تحت تأثير قرار داده است، به‌عنوان عامل تشکيل الگوهاي منطقه‌بندي معکوس در گارنت‌هاي زونينگ‌دار معرفي شده‌اند.
  • صمدي و همکاران (1387) طي تحقيقي با عنوان «مطالعه شيمي مگاکريست‌هاي گارنت در توده اسکارني ده‌‌نو (شمال‌غرب مشهد)» عنوان نموده‌اند که با توجه به چگونگي تغيير عناصر آلومينيم و آهن در مرکز و حاشيه بلور، گارنت‌هاي مورد مطالعه از لحاظ ترکيب کاني‌شناسي متعلق به سري اوگرانديت (گروسولار – آندراديت) هستند.
  • صمدي و همکاران (1387) در مقاله‌اي با عنوان «بررسي پتانسيل کانه‌زايي در توده اسکارن ده‌نو بر اساس ترکيب گارنت‌ (شمال‌غرب مشهد)» طبق نتايج حاصل از آناليز ريزپردازشي نشان دادند كه محتواي Cr و Mn گارنت‌ها قابل اغماض است ولي با توجه به چگونگي تغيير عناصر Al و Fe در مرکز و حاشيه گارنت، گارنت‌ها از نوع گروسولار – آندراديت هستند. گارنت‌هاي مورد مطالعه، نشان‌دهنده اسكارن کلسيک با پتانسيل کانه‌زايي‌ طلا، قلع و سرب – روي هستند.
  • صمدي (1387) در پايان‌‌نامه کارشناسي‌ارشد خود با عنوان «بررسي منشأ مگاکريست‌هاي گارنت موجود در توناليت ده‌نو (شمال‌غرب مشهد)» به مطالعه حضور کاني گارنت در گرانيتوييدهاي منطقه ده‌نو پرداخته و تفکيک ساختار گارنت موجود در گرانيتوييدها به دو بخش هسته زينوکريستي و حاشيه فنوکريستي مردود دانسته شده است.
  • صمدي و همکاران (1391) در تحقيقي با عنوان «کاربرد شيمي گارنت در مطالعات ترموديناميکي توناليت ده‌نو (شمال‌غرب مشهد)» با توجه به دمافشارسنجي آمفيبول‌ها، پلاژيوکلازها و همچنين شيمي گارنت‌ها که داراي ميزان CaO در حدود 91/۴-۴۸/۵ درصد وزني و MnO در حدود 89/1-۴۰/2 درصد وزني هستند، عنوان نموده‌اند که اين گارنت‌ها در دما و فشاري در حدود ۶۹۶ تا ۹۵۰ درجه سانتي‌گراد و ۴/۶ تا 12 کيلوبار و در عمق بيشتري نسبت به آمفيبول‌ها و پلاژيوکلازها تبلور يافته‌اند.
  • صمدي و همکاران (1391) در مقاله‌اي با عنوان «بررسي تأثير انتشار عناصر Fe، Mn، Mg و Ca بر رشد گارنت‌ (منطقه ده‌نو، شمال‌غرب مشهد، ايران)» به بررسي تأثير پديده انتشار در توزيع عناصر Fe، Mn، Mg و Ca در اين نوع گارنت پرداخته است. طبق تحقيق ايشان بر اساس داده‌هاي ژئوشيميايي، به‌دليل مقدار کم عنصر Ca در حاشيه گارنت، روند کاهشي آهن از مرکز تا حاشيه،‌ سرعت‌هاي انتشار بسيار کم اين عناصر و اندازه بزرگ گارنت‌ها نشان مي‌دهد که گارنت‌هاي موجود در توده آذرين ده‌نو به‌طور شاخصي تحت تأثير پديده انتشار عناصر قرار نگرفته‌اند و تغييرات عناصر در آن‌ها تحت تأثير تحولات ترکيب شيميايي مذابي که از آن متبلور شده‌اند بوده است.
  • صمدي و همکاران (b۲۰۱۴) در مقاله‌اي با عنوان «گارنت ماگمايي در توده ترياس (21۵ ميليون سال پيش) ده‌نو در شمال شرق ايران و اهميت پتروژنتيک آن‌» به بررسي شواهد سنگ‌نگاري و شيمي گارنت (عناصر اصلي و ايزوتوپ اکسيژن) و کاني‌هاي همراه آن در گرانيتوييد ده‌نو پرداخته‌اند و منشأ اين گارنت‌ها را از نوع آذرين (فنوکريستي) و حاصل تبلور از يک مذاب گرانيتوييدي نوع I معرفي کرده‌اند.

تحقيقات فوق زمينه مناسبي را براي مطالعات سنگ‌شناسي و ژئوشيميايي نوين درباره سنگ‌هاي آذرين و دگرگوني ناحيه مشهد فراهم آورده است.

1 Houtum-Schnider

2 Grisbach

3 Bonnard

[4] Eclogae Geologicae Helvetiae

[5] Scharlu

[6] Holzer

[7] Alberti

[8] Jarchovski

[9] Moazez-Lesco

[10] Plimer

[11] Lammerer

[12] Geotraverse

[13] Ruttner

1 Suture zone

1 Setna

[16] GIS = Geological Information System

[17] Atoll

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

تعداد صفحه :  331

قیمت :14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

:               [email protected]

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  *** ***

جستجو در سایت : کلمه کلیدی خود را وارد نمایید :