متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : حقوق

گرایش : جزا و جرم شناسی

عنوان : مطالعه تطبیقی تأثیر اشتباه بر مسئولیت کیفري در حقوق کیفري ایران و فقه امامیه

دانشگاه آزاد اسلامی

مرکز بین المللی بندر انزلی

دانشکده حقوق- گروه علوم انسانی

 

پایان نامه جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد رشته حقوق (M.A)

 

گرایش

جزا وجرم شناسی

موضوع

مطالعه تطبیقی تأثیر اشتباه بر مسئولیت کیفري در حقوق کیفري ایران و فقه امامیه

 

استاد راهنما

دکتر محمد رضا داداشی نیاکی

سال تحصیلی1393-1392

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                               صفحه

چکیده 1

مقدمه. 2

الف- بیان مسئله. 2

ب- اهمیت وضرورت انجام تحقیق. 3

ج- پرسش هاي تحقیق. 3

د- فرضیه های تحقیق. 4

ه- اهداف تحقیق. 4

و- تعاريف واژه هاواصطلات تخصصی.. 5

1-اشتباه 5

2- جهل. 7

3- جهل قصوري.. 9

4- جهل تقصيري.. 9

5- اشتباه حکمی.. 10

6- اشتباه موضوعی.. 10

7- مسؤوليت كيفري.. 10

ز-پیشینه تحقیق. 21

ح- روش تحقيق. 27

ر- ساختار تحقیق. 29

بخش اول: کلیات احکام و مقررات راجع به اشتباه حکمی.. 30

فصل اول :جایگاه اشتباه حکمی و احکام آن در فقه امامیه. 32

مبحث اول:منشأ اشتباه حکمی و احکام آن درفقه امامیه. 32

گفتار اول :منشأ اشتباه حکمی.. 32

الف) فقدان نص…. 33

ب) اجمال نص…. 33

ج) تعارض نصوص… 33

گفتاردوم: احکام اشتباه حکمی در قلمرو فقه اماميه. 33

الف- حكم كلي جهل حکمی در فقه امامیه. 34

1-قاعده وجوب تعلم احکام شرعي.. 35

2- قاعده اشتراک احکام اسلامي ميان عالم و جاهل. 38

ب-حكم اختصاصي جهل حکمی درفقه امامیه. 39

مبحث دوم:تأثیر انواع اشتباه حکمی برمسئولیت کیفری درفقه امامیه. 44

گفتار اول :اشتباه حکمی ناشی از وجود قانون. 44

گفتاردوم:اشتباه حكمي ناشي از تفسير نادرست  قانون. 45

فصل دوم:جایگاه وقلمرواشتباه حكمي در حقوق کیفری موضوعه ایران. 50

مبحث اول: انواع اشتباه حکمی ومبانی آن درقلمرو حقوق موضوعه ایران. 50

گفتاراول:اشکال اشتباه حکمی دردیدگاه دکترین حقوق. 51

الف- اشتباه حکمی ناشی از وجود قانون. 51

ب- اشتباه حکمی  ناشی در تفسیر نادرست ازقانون. 52

گفتار دوم: اشتباه حکمی در دیدگاه دکترین حقوقی وقوانین موضوعه ایران. 52

الف- اشتباه حکمی در دیدگاه دکترین حقوقی.. 53

1-دیدگاه موافقین قاعده « جهل به قانون رافع مسئولیت نيست » 53

2- دیدگاه مخالفین  قاعده « جهل به قانون رافع مسئولیت نيست» 55

3- طرفداران اعمال مطلق قاعده «جهل به قانون رافع مسؤوليت نيست» 58

4-طرفداران اعمال نسبي قاعده «جهل به قانون رافع مسؤوليت نيست» 59

ب- حکم کلی قانون مجازات اسلامي درباره اشتباه حکمی.. 60

گفتارسوم: موضع قانون مجازات اسلامي1392راجع به اشتباه حکمی  برحسب نوع جرم. 61

الف) جرايم مستوجب حد. 61

ب) جرايم مستوجب قصاص… 62

ج) جرائم مستوجب تعزير. 63

بخش دوم:احکام و مقررات راجع به اشتباه موضوعي.. 66

فصل اول :تأثیراشتباه موضوعي بر مسؤوليت كيفري در فقه امامیه. 67

مبحث اول:جرائم مستوجب حد وتعزیر. 67

گفتاراول:جرایم مستوجب حد. 67

الف-جرم زنا 67

ب- جرم سرقت.. 71

ج-مصرف مسکر. 73

د- سایر حدود. 73

گفتار دوم :جرایم مستوجب تعزیر. 79

الف- ضرب.. 79

ب- جرح. 79

مبحث دوم : جرايم عليه تماميت جسماني اشخاص… 80

گفتار اول : قتل. 81

الف- اشتباه در هويت مجني عليه. 81

1-نظر دسته اول. 81

2-نظر دسته دوم. 82

ب-اشتباه درموضوع. 85

ج-اشتباه در هدف.. 98

د- اشتباه در فعل نوعاً كشنده 101

گفتار دوم: اشتباه در ضرب و جرح و قطع عمدي.. 102

فصل دوم: تأثیر اشتباه موضوعي بر مسؤوليت كيفري در حقوق موضوعه ایران. 106

مبحث اول: جرائم عمدي.. 107

الف – اشتباه در عناصر اساسی تشکیل دهنده جرم. 107

1) شعور يا قدرت تشخيص…. 107

2) اراده 108

3) سوء نيت يا قصد مجرمانه. 108

4)انگيزه 109

5)آگاهي و علم. 109

ب- اشتباه درکیفیات مشدده جرم. 112

گفتار دوم : اشتباه در شخص…. 113

الف – اشتباه در موضوع. 113

ب-  اشتباه در هویت.. 114

ج- اشتباه درنتیجه. 114

مبحث دوم: جرائم غير عمدي.. 116

گفتار اول: دیدگاه مخالفین به رفع مسئولیت کیفری.. 116

گفتار دوم: دیدگاه قائلین به رفع مسئولیت کیفری.. 117

نتيجه‌گيري و پيشنهادها 117

فهرست منابع و مآخذ. 123

 

یزلئ

 

چکیده

در حقوق کیفری اصل بر این است که جهل به قانون رافع مسئولیت کیفری نیست. جهل اعم از بسيط و مركب بوده و برخلاف اعتقادبرخی از حقوقدانان، اشتباه، عمل خلاف واقعي است كه يا ناشي از جهل مركب فرد نسبت به امور است يا ناشي از جهل بسيط او باشد. جهل واشتباه به عنوان یکی از موارد سلب مسؤوليت، در کنار مواردی مانند کودکی، جنون، اکراه، مستی وخواب آورده  می شود که مقرون بودن رفتارارتکابی بدان (اشتباه) باعث منتفی شدن یکی از ارکان مسؤوليت کیفری یعنی قوه تشخیص وتمییز وسپس موجب عدم قابلیت انتساب آن به مرتکب وسلب مسؤوليت کیفری می شود.

اشتباه از لحاظ اصطلاحی عبارت است از « درک وتصور نادرست وخلاف واقع شخص از امری »  اشتباه ممکن است به دو حالت الف: اشتباه حکمی ب: اشتباه موضوعی اتفاق بیفتد، اشتباه برحسب اینکه حکمی باشد یا موضوعی، دارای تأثیر ونقش متفاوت وگوناگون در حقوق کیفری (در جرم بودن یا نبودن، مسؤوليت کیفری داشتن یا نداشتن) دارد. در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 تاحدودی به تأثیر اشتباه حکمی برمسئولیت کیفری اشاره شده است ولی در همین قانون مانند قانون مجازات اسلامی 1370 هیچ اشاره صریحی به اشتباه موضوعی نشده است. در این تحقیق دید گاه های فقه امامیه وحقوق موضوعه تأثیر اشتباه برمسئولیت کیفری ازابعاد مختلف موردبررسی قرار گرفته است.

 

واژگان کلیدی: جهل، اشتباه حکمی، اشتباه موضوعی، مسئولیت کیفری

مقدمه

الف- بیان مسئله

درحقوق کیفری، زمانی رفتارارتکابی ازسوی شخص قابل سرزنش ومجازات است که آن رفتار قابلیت انتساب به شخص را داشته باشد. برای اینکه رفتاری قابلیت به شخص داشته باشد، لازم است که آن رفتار توأم بااوصاف و ویژگی هایی در شخص باشد.این اوصاف عبارتنداز:

الف- قوه تشخیص وتمییز ب –اختیار (اراده آزاد)

این دو ویژگی به عنوان ارکان اصلی مسولیت کیفری محسوب می شوند.اما برخی اوقات ممکن است مرتکب در زمان ارتکاب، فاقد یک یا دوویژگی فوق الذکرباشد. درچنین حالتی رفتار از لحاظ کیفری قابل انتساب به شخص نبوده ووی فاقد مسؤوليت کیفری واهلیت جزایی خواهد بود.

جهل واشتباه به عنوان یکی از موارد سلب مسؤوليت، در کنار مواردی مانند کودکی، جنون، اکراه، مستی وخواب تلقی می شودکه مقرون بودن رفتارارتکابی بدان (اشتباه) باعث منتفی شدن یکی از ارکان مسؤوليت کیفری یعنی قوه تشخیص وتمییز وسپس موجب عدم قابلیت انتساب آن به مرتکب وسلب مسؤوليت کیفری می شود.

اشتباه از لحاظ اصطلاحی عبارت است از:«درک وتصور نادرست وخلاف واقع شخص از امری » اشتباه ممکن است به دو حالت الف: اشتباه حکمی ب: اشتباه موضوعی اتفاق بیفتد، اشتباه برحسب اینکه حکمی باشد یا موضوعی، دارای تأثیر ونقش متفاوت وگوناگون در حقوق کیفری (در جرم بودن یا نبودن، مسؤوليت کیفری داشتن یا نداشتن به عنوان یک قاعده تمام در کنار کودکی وجنون وغیره در رفع مسؤوليت کیفری ( به جز در مواردی از این قانون درباب جرایم حدی مانند سرقت، زنا) ننموده است.

فلذا، این اشاره وابهام مقنن در این قانون می تواند منشأ اختلاف نظر میان دکترین حقوق ورویه قضایی شود.این امر درحالت جهل واشتباه حکم به ویژه اشتباه حکمی از نوع قهری بیشتر نمایانگر می شود. در حقوق کیفری ایران، مقنن یک اقدام بسیار مثبتی را در این باره انجام داده است وآن اینکه به صراحت طبق ماده 155 و بند ب ماده  291و بند پ ماده 292 به تأثیر جهل و اشتباه حکم بر مسؤوليت کیفری و مجازات اشاره کرده است.این در حالی است که در قانون مجازات 1392 همانند قانون مجازات اسلامی سال1370، هیچ اشاره ای به جهل واشتباه موضوعی نشده است. بنابراین، مادر این تحقیق به دنبال بررسی وتحلیل اشتباه حکمی وموضوعی ونقش های متفاوت آن در قلمرو حقوق کیفری ایران ونیز فقه امامیه نسبت به جرم، مسؤوليت کیفری ومجازات، همچنین مفهوم مسؤوليت وارکان آن ونیز بررسی عقاید ودید گاه های دکترین حقوق پیرامون موضوع اشتباه در حقوق ایران و راه­حل­های حقوقی ومنطقی به منظور ارتقا جایگاه نظام عدالت کیفری در پرتو مطالعه تطبیقی خواهیم بود.

ب- اهمیت وضرورت انجام تحقیق

با توجه به اینکه وجود جهل واشتباه دارای تأثیر مهمی بر مقوله مسئولیت کیفري است از این حیث که این سوء اثرات جهل به واسطه نوع آن یعنی موضوعی یا حکمی متفاوت بوده واز سویی دیگر اثر جهل در هر نوع آن مسئله جهل حکمی نیز متفاوت بوده (جهل حکمی در بعضی از موارد از عوامل رافع مسئولیت کیفري بوده ودر بعضی موارد بالعکس ) و همین طور جهل موضوعی. از این رو… و اثر حقوقی که بر مسئله اشتباه مترتب بوده واینکه در خصوص آثار جهل اعم از حکمی وموضوعی میان حقوق دانان ونیز رویه قضایی، رویه ثابتی وجود نداشته است، فلذا پرداختن به این موضوع وابعاد آن ونیز شناسایی ابهامات و   خلاء هاي قانونی راجع به آن در حقوق جزاي ایران و یافتن پاسخ منطقی براي آن در پرتو مطالعه تطبیقی از جمله دلایل اهمیت و ضرورت پرداختن به این موضوع می باشد.

تعداد صفحه : 139

قیمت :14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

:        ****       [email protected]

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  *** ***

جستجو در سایت : کلمه کلیدی خود را وارد نمایید :